در گفتگو با محبوبه معراجیپور بیان شد؛
دفاع مقدس بیشتر در قالب تاریخ شفاهی ارایه میشود
دفاع مقدس یکی از حوزههای داستانی و ادبی در ایران است. بسیاری از نویسندگان در این زمینه فعالیت کرده و داستانهای بسیاری درباره رزمندگان و شهدای جنگ تحمیلی چاپ شده است. اما درباره رشادتها و فداکاریهای زنان کمتر گفته شده است. زنانی که به رفو و شستشوی لباس رزمندگان میپرداختند، لباس رزمندگان را به پوست خود میکشیدند تا اگر شیمیایی است، آنها را به جبهه نفرستند. سالها فعالیت شبانهروزی برای رفو و شستشوی لباس رزمندگان، روایتی است که داستانها میتوان از آن نوشت و فیلمها ساخت. اگر این اتفاق در هرکشور دیگری رخ میداد، بارها سوژه فیلم شده بود. در ایران اما زنان فداکار اهواز، قصد نداشتند تا روایت خود را بیان کنند. چراکه بی منت و بدون هیچ گونه انتظاری این اقدامات را انجام دادند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، دفاع مقدس یکی از حوزههای داستانی و ادبی در ایران است. بسیاری از نویسندگان در این زمینه فعالیت کرده و داستانهای بسیاری درباره رزمندگان و شهدای جنگ تحمیلی چاپ شده است. اما درباره رشادتها و فداکاریهای زنان کمتر گفته شده است. زنانی که به رفو و شستشوی لباس رزمندگان میپرداختند، لباس رزمندگان را به پوست خود میکشیدند تا اگر شیمیایی است، آنها را به جبهه نفرستند. سالها فعالیت شبانه روزی برای رفو و شستشوی لباس رزمندگان، روایتی است که داستانها میتوان از آن نوشت و فیلمها ساخت. اگر این اتفاق در هرکشور دیگری رخ میداد، بارها سوژه فیلم شده بود. در ایران اما زنان فداکار اهواز، قصد نداشتند تا روایت خود را بیان کنند چراکه بیمنت و بدون هیچ گونه انتظاری این اقدامات را انجام دادند.
محبوبه معراجیپور، نویسنده حوزه دفاع مقدس به خبرنگار ایلنا گفت: در حوزه دفاع مقدس اکنون بیشتر از تاریخ شفاهی این دوره استقبال میشود تا کتابهای داستانی. برخلاف تصور همگان همچنان نویسندگان این حوزه در حال نگارش کتابهای جدید هستند؛ همچنان مطالب و محتوای مورد نیاز را گردآوری میکنند، مصاحبه و تحقیق میکنند و پس از پردازش اطلاعات، کتاب مدنظر خود را مینویسند.
او افزود: نویسندگان این حوزه مراحل متعددی را برای آمادهسازی کتابشان باید طی کنند؛ ابتدا باید واقعیات را با تحقیق و پژوهش از شایعات و روایتهای غیرواقعی تشخیص دهند، سپس خاطرات، اطلاعات و مصاحبهها را گردآوری کرده و در انتها آنرا به صورت مستند یا داستانی به رشته تحریر درآورند.
معراجیپور گفت: تعداد افرادی که در این حوزه در حال نگارش کتاب هستند بسیار است و به زودی خاطرات شهدا را در قالب کتاب به بازار نشر ارائه خواهند کرد.
او با اشاره به اینکه بعد از نگارش حدود ۲۸ کتاب، با موضوعات جدیدی در حوزه دفاع مقدس مواجه شده است، بیان کرد: بعد از سالها تلاش، مصاحبه و مواجهه با رزمندگان مختلف و خانواده آنها همچنان با مسائلی مواجه میشوم که برایم تازگی دارد.
داستان جذابیت بیشتری از خاطرهنگاری دارد
معراجیپور گفت: من کارم را در حوزه دفاع مقدس با داستان شروع کردم، بعد از چندسال فعالیت در این فضا از من درخواست شد خاطره نگاری کنم که چندان از آن استقبال نکردم چراکه داستان جذابیت بیشتری دارد. کتاب هرچقدر داستانیتر باشد، بیشتر از آن استقبال میشود. به همین روی زندگینامه را برای قالب کتابهایم انتخاب کردم و از سال ۸۷ در زمینه تاریخ شفاهی فعالیت میکنم. حوزه دفاع مقدس اقیانوسی است بیانتها.
او با اشاره به اینکه اکنون استقبال از حوزه دفاع مقدس ازسوی نویسندگان به ویژه در میان نسل جدید کمتر شده، بیان کرد: به دلیل وقایع و اتفاقاتی که برای مردم فلسطین و غزه رخ داده، برخی نویسندگان بیشتر تمایل دارند درباره این وقایع بنویسند تا حوزه دفاع مقدس. به هرروی هرروز شاهد اتفاقات جدیدی در سراسر دنیا هستیم که توجه نویسندگان را جلب میکنند اما فعالیت در حوزه دفاع مقدس نیز به طور کامل متوقف نشده است.
نقش زنان در دفاع مقدس
معراجیپور گفت: کتاب تازه من «پری کارون» است که یک هفته از چاپ آن میگذرد، این اثر با تمرکز بر نقش و فعالیت بانوان در دوران دفاع مقدس، به روایت تجربه زنانی میپردازد که در چاپخانههای اهواز مشغول به کار بودند و بخشی کمتر دیدهشده از تاریخ اجتماعی آن دوره را بازنمایی میکند.
او تاکید کرد: کتابی منتشر کردم به نام چایخانه که سال ۹۱ چاپ شد و خاطرهنگاری بود، کتاب پری کارون درواقع تبدیل همان خاطرات به داستان است. البته بخشهایی از چایخانه در پری کارون استفاده شده است. درواقع برخی از اتفاقات در کتاب چایخانه را وام گرفتم و مابقی شخصیتها و وقایع خیالی هستند. اما موضوع هردوکتاب یکسان است.
معراجیپور درباره تاثیر مستندنگاری بر زنده نگهداشتن یاد و خاطره شهدا و رزمندگان گفت: برخی از کتابهای منتشر شده درباره رزمندگان و شهدای جنگ تحمیلی، شخصیت آنها را آسمانی، متفاوت و کامل نشان دادهاند و شخصیتها جنبه انسانی و معمولی خود را ازدست دادهاند. کتابهای دفاع مقدس در صورتی با اقبال مردم و خوانندگان مواجه میشوند که شخصیت رزمندگان و شهدا را مانند مردم عادی نشان دهند. افرادی که ممکن است دروغ مصلحتی هم بگویند، گاهی اوقات غیبت میکنند و نمازشان گهگاهی قضا میشود.
او افزود: من برای نگارش کتاب عباس دست طلا، ۶ ماه با وی گفتگو کردم، مصاحبهها را بعد از تنظیم برایش فرستادم تا نظرش را بگوید، هرجمله را ده بار بازنویسی کردم تا به نتیجه مطلوب برسم. ازسویی دیگر باید کتابها پیش از چاپ بارها نقد شوند و نظرات دیگران دربارهشان گفته شود. نویسندگان حوزه دفاع مقدس باید روایتها را راستیآزمایی کنند، با همسنگران، دوستان و اعضای خانواده رزمندگان گفتگو کنند، یک ماجرا را چندین بار از افراد مختلف گوش کنند، سپس به انتشار کتابشان بپردازند.
معراجیپور گفت: بسیاری از دوستانم درحال نگارش خاطرات شهدا و یا رزمندگان در قید حیات هستند و به زودی شاهد چاپ کتابهایشان خواهیم بود.
او درباره این حقیقت که از رشادتهای زنان در دفاع مقدس کمتر گفته شده، بیان کرد: هم کتاب چایخانه و هم پری کانون درباره فداکاریهای زنان است. متاسفانه ناشر کتاب چایخانه بعد از مدتی فعالیت خود را متوقف کرد و مشکلاتی برای این کتاب ایجاد شد اما این کتاب ۷۰۰ صفحهای تمام فعالیتهای بانوان در چایخانه اهواز را روایت کرده است.
معراجیپور گفت: سال ۸۹ به سختی از بانوان اهوازی که در چایخانه فعالیت میکردند اطلاعات دریافت کردم. زمانی که خانم موحدی مهر که فرمانده زنان بود راضی به مصاحبه شد، ۲۰۰ بانوی دیگر نیز با من مصاحبه کردند. اکنون این زنان در صدا و سیما و شبکههای مجازی حضور یافته و مصاحبه میکنند.
او درباره استفاده از تخیل و نگارش داستانهای غیرواقعی بیان کرد: البته این داستانها دروغین نیستند، تخیلی هستند و برگرفته از واقعیت.
