بیاتی در گفت‌وگو با ایلنا:
رسانه ملی نیازمند بازنگری جدی است/ اعتماد مردم مهم‌ترین شاخص ارزیابی عملکرد صداوسیما است
یک نماینده مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه کاهش اعتماد عمومی به صداوسیما تنها به معنای کاهش مخاطب نیست، گفت: اگر برخی آمارها و نتایج نظرسنجی‌های مختلف درباره میزان اعتماد یا میزان استفاده مردم از رسانه ملی را ملاک قرار دهیم، به نظرم صداوسیما باید یک بازنگری جدی و بدون تعارف در شیوه رفتار رسانه‌ای خود انجام دهد. این بازنگری نباید محدود به برنامه‌های خاص یا یک شبکه باشد. باید همه ابعاد فعالیت رسانه را شامل شود.
ولی‌الله بیاتی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره ضرورت تغییر در عملکرد و رویکرد صداوسیما با توجه به پایان دوره ریاست فعلی گفت: برای هر رسانه‌ای، از دست رفتن اعتماد مخاطب یک آسیب جدی است، اما وقتی درباره رسانه ملی صحبت می‌کنیم، مسئله ابعاد بسیار بزرگ‌تری پیدا می‌کند.
سخنگوی کمیسیون امورداخلی و شوراها با بیان این که صداوسیما صرفاً یک بنگاه رسانه‌ای نیست بلکه رسانه‌ای است که از عنوان ملی برخوردار است، تاکید کرد: این سازمان قرار است بخش قابل توجهی از ارتباط میان حاکمیت و جامعه را شکل دهد. بنابراین اگر اعتماد عمومی نسبت به این رسانه کاهش پیدا کند، پیامد آن فقط کاهش مخاطب یک شبکه یا برنامه نیست، بلکه می‌تواند بر رابطه مردم با روایت رسمی کشور هم اثر بگذارد.
وی افزود: به همین دلیل، اگر برخی آمارها و نتایج نظرسنجی‌های مختلف درباره میزان اعتماد یا میزان استفاده مردم از رسانه ملی را ملاک قرار دهیم، به نظرم صداوسیما باید یک بازنگری جدی و بدون تعارف در شیوه رفتار رسانه‌ای خود انجام دهد. این بازنگری نباید محدود به برنامه‌های خاص یا یک شبکه باشد. باید همه ابعاد فعالیت رسانه را شامل شود.
بیاتی خاطرنشان کرد: از انتخاب خبر و نحوه پوشش رویدادها گرفته تا برنامه‌های گفت‌وگومحور، سرگرمی، نحوه برخورد با منتقدان، انتخاب کارشناسان و حتی ادبیات مجریان نیازمند بازنگری است.
این نماینده مجلس تصریح کرد: اعتماد با دستور و بخشنامه ایجاد نمی‌شود. مخاطب باید در عمل احساس کند رسانه با او صادق است. اگر اتفاق مثبتی رخ داده، آن را واقعی و بدون اغراق روایت کند و اگر مشکلی وجود دارد، آن را پنهان نکند. مردم امروز به منابع مختلف اطلاعات دسترسی دارند و اگر احساس کنند بخشی از واقعیت از آنها پنهان شده، به سرعت سراغ منابع دیگری می‌روند و بازگرداندن اعتماد از دست‌رفته بسیار دشوارتر خواهد شد.
وی ادامه داد: یکی از اصول مهم برای بازسازی اعتماد، پذیرش اشتباه و اصلاح رفتار است. هیچ رسانه‌ای مصون از خطا نیست. مسئله این است که رسانه چگونه با خطای خودش برخورد می‌کند. اگر اشتباهی در خبر، گزارش یا برنامه‌ای رخ داده، باید شفاف اصلاح شود. این کار نه تنها اعتبار رسانه را کم نمی‌کند، بلکه می‌تواند نشانه بلوغ حرفه‌ای آن باشد.
سخنگوی کمیسیون امورداخلی و شوراها گفت: موضوع دیگر، فاصله میان واقعیت زندگی مردم و تصویری است که گاهی از جامعه در رسانه ارائه می‌شود. مخاطب باید احساس کند آنچه در تلویزیون می‌بیند با زندگی واقعی او بیگانه نیست.
وی عنوان کرد: اگر مردم با مشکلات اقتصادی، اجتماعی و معیشتی مواجه‌اند، رسانه باید این مسائل را ببیند و درباره آنها گفت‌وگو کند اما در کنار آن راه‌حل‌ها، ظرفیت‌ها و تلاش‌هایی را که برای حل مشکلات انجام می‌شود هم نشان دهد.
بیاتی خاطرنشان کرد: اعتماد عمومی همچنین زمانی آسیب می‌بیند که مخاطب احساس کند رسانه درباره افراد و جریان‌های مختلف استانداردهای متفاوتی دارد. صداوسیما باید در برخورد رسانه‌ای خود تا حد امکان از رفتارهای دوگانه فاصله بگیرد. اگر قرار است مسئولی نقد شود، معیار نقد باید روشن باشد. اگر قرار است از عملکرد مسئولی دفاع شود هم باید مستند و قابل توضیح باشد. مخاطب امروز نسبت به این تفاوت‌ها بسیار حساس است.
این نماینده مجلس افزود: یکی دیگر از مسائل مهم، نحوه انتخاب مهمانان و کارشناسان است. اگر همیشه گروه محدودی از افراد با دیدگاه‌های مشابه در برنامه‌ها حضور داشته باشند، بخشی از جامعه احساس می‌کند صدای او در رسانه شنیده نمی‌شود. رسانه ملی می‌تواند دیدگاه‌های متفاوت را به رسمیت بشناسد و آنها را در یک گفت‌وگوی حرفه‌ای و محترمانه کنار هم قرار دهد، بدون اینکه از چارچوب‌های قانونی و سیاست‌های رسمی کشور عبور کند.
وی گفت: اعتماد باید از یک شعار به شاخص اصلی عملکرد صداوسیما تبدیل شود. مدیر رسانه باید بتواند از خودش بپرسد این برنامه چقدر اعتماد مخاطب را افزایش داده، این نوع خبررسانی چه اثری بر اعتماد داشته و این شیوه مواجهه با یک منتقد چه تصویری از رسانه در ذهن مردم ایجاد کرده است. اگر چنین سنجشی به صورت مستمر انجام شود، بسیاری از اشکالات پیش از آنکه به بحران تبدیل شوند قابل شناسایی خواهند بود.
این عضو کمیسیون امورداخلی و شوراها یادآور شد: البته نباید همه مشکلات اعتماد عمومی را متوجه صداوسیما دانست. فضای رسانه‌ای کشور، شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های خارجی، شرایط اقتصادی و اجتماعی و ده‌ها عامل دیگر بر اعتماد مردم اثر می‌گذارند. اما دقیقاً به همین دلیل است که رسانه ملی باید حساسیت بیشتری نسبت به عملکرد خودش داشته باشد. وقتی مخاطب ده‌ها منبع دیگر برای دریافت خبر و تحلیل دارد، حفظ اعتماد او نیازمند کیفیت، صداقت و شناخت دقیق‌تر مخاطب است.
وی تصریح کرد: صداوسیما باید یک ارزیابی جامع از خودش داشته باشد البته نه با هدف پیدا کردن مقصر، بلکه برای پیدا کردن نقاطی که باعث فاصله گرفتن بخشی از جامعه از رسانه شده است. باید از خود پرسید مردم چرا برخی برنامه‌ها را نمی‌بینند؟ چرا بخشی از جامعه خبر مورد نیاز خود را از منابع دیگر دریافت می‌کند؟ چه گروه‌هایی در برنامه‌های رسانه ملی کمتر دیده می‌شوند؟ و چه رفتارهایی باعث شده بخشی از مخاطبان اعتماد کمتری به روایت رسانه داشته باشند؟
این نماینده مجلس تأکید کرد: اگر پاسخ این پرسش‌ها صادقانه دنبال شود، نتیجه آن می‌تواند یک برنامه اصلاحی واقعی برای رسانه ملی باشد. این اصلاحات شاید در کوتاه‌مدت دشوار باشد، اما سرمایه اصلی صداوسیما نه ساختمان و تجهیزات و تعداد شبکه‌ها، بلکه اعتماد مردم است. هرچقدر این سرمایه بیشتر باشد، رسانه در شرایط عادی و به‌خصوص در شرایط بحران قدرت بیشتری برای اثرگذاری خواهد داشت.
وی در پایان گفت: رسانه ملی برای بازگشت یا تقویت اعتماد عمومی باید از یک اصل ساده شروع کند و آن اینکه اینکه مخاطب را صاحب حق بداند. حق دانستن، حق پرسیدن، حق نقد کردن و حق دیدن واقعیت‌های جامعه. اگر آمارها از کاهش اعتماد یا فاصله گرفتن بخشی از مردم با رسانه ملی حکایت دارند، باید آنها را نه تهدید، بلکه علامت هشدار و فرصتی برای اصلاح دانست. بهترین پاسخ به این هشدار نیز یک بازنگری جدی در همه ابعاد رفتار رسانه‌ای و قرار دادن اعتماد مردم در بالاترین سطح اولویت‌های صداوسیماست.
