تسهیل امور حضانت و سرپرستی فرزندان شهدا در دادسرای ناحیه ۲۵ تهران؛ از صدور یک‌روزه ولایت‌نامه تا نصب فوری قیم

اهمیت این موضوع در شرایط ناشی از جنگ‌های اخیر، از جمله جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، بیش از گذشته آشکار شده است. در چنین شرایطی، شهادت والد یا سرپرست خانواده ممکن است وضعیت حقوقی و معیشتی فرزندان و سایر اعضای خانواده را به‌طور ناگهانی تغییر دهد و آنان را با مسائلی همچون تعیین حضانت، ولایت و سرپرستی، اداره اموال و حقوق مالی کودکان، نحوه تصمیم‌گیری درباره امور تربیتی و درمانی و نیز اختلافات احتمالی میان بستگان مواجه سازد. در این میان، کودکان و نوجوانان بازمانده از شهدا به دلیل شرایط سنی و وابستگی حقوقی، نیازمند حمایت مضاعف و سازوکار‌های روشن و سریع قضایی هستند.

مسئله حضانت و سرپرستی از جمله حوزه‌هایی است که می‌تواند بیشترین چالش را برای خانواده‌های شهدا ایجاد کند؛ زیرا در کنار ضرورت رعایت مصلحت طفل، حقوق والد یا سرپرست باقی‌مانده، جایگاه خویشاوندان و الزامات قانونی مربوط به ولایت و قیمومت نیز باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، بررسی میزان کفایت قوانین موجود، عملکرد نهاد‌های قضایی و حمایتی، خلأ‌های قانونی و مشکلات عملی خانواده‌های شهدا در دسترسی به حمایت حقوقی، می‌تواند زمینه را برای ارائه راهکار‌هایی به‌منظور تقویت حمایت قضایی و تضمین حقوق بازماندگان شهدا فراهم سازد.

تسهیل فرآیند حضانت و سرپرستی فرزندان شهدا؛ رسیدگی فوری به امور حقوقی صغار

المیرا نقی‌زاده معاون دادستان و سرپرست دادسرای ناحیه ۲۵ تهران (ویژه امور حسبی و سرپرستی) در گفت‌وگویی با تشریح اقدامات انجام‌شده برای حمایت حقوقی و قضایی از خانواده‌های معظم شهدا، از اختصاص سه شعبه برای رسیدگی به امور این خانواده‌ها در دادسرای ناحیه ۲۵ تهران خبر داد و گفت: در مواردی که فرزندان شهدا فاقد جد پدری یا وصی باشند، فرآیند نصب قیم با همکاری دادگاه امور حسبی و با قید فوریت انجام می‌شود.

رسیدگی ویژه به امور حقوقی فرزندان شهدا

وی با اشاره به ضرورت حمایت ویژه از فرزندان شهدایی که فاقد ولی قهری یا وصی هستند، اظهار کرد: در خصوص فرزندان شهدا که فاقد جد پدری یا وصی از طرف پدر یا جد پدری باشند، باید قیم تعیین شود؛ به همین منظور و با هدف تکریم خانواده‌های محترم شهدا، پرونده‌های آنان را در این دادسرا با دقت و سرعت بیشتری مورد رسیدگی قرار می‌دهیم تا فرآیند نصب قیم برای آنان با سرعت بیشتری انجام شود.

وی افزود: در مواردی که فرزند شهید دارای جد پدری باشد، تلاش می‌شود فرآیند صدور ولایت‌نامه در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود تا خانواده برای انجام امور قانونی فرزند با وقفه مواجه نشود.

نقی‌زاده ادامه داد: امروز ما برای فرزندان شهدا که دارای جد پدر هستند ظرف یک روز کاری، ولایت‌نامه به نام جد پدری صادر می‌کنیم و بر اساس مواد ۴۳ و ۴۴ قانون حمایت خانواده، موضوع حضانت مادر را نیز در برگ ولایت‌نامه قید می‌کنیم تا مادر بتواند امور مربوط به صغار خود را با همراهی جد پدری که ولی قهری است، انجام دهد.

نصب فوری قیم برای صغار فاقد جد پدری و وصی 

معاون دادستان و سرپرست دادسرای ناحیه ۲۵ تهران درباره وضعیت فرزندانی که فاقد جد پدری و وصی هستند نیز گفت: نصب قیم در خصوص صغاری که فاقد جد پدری و وصی هستند، در اسرع وقت صورت می‌گیرد. در این زمینه همکاری‌های لازم با دادگاه امورحسبی صورت گرفته و انجام امورقانونی آن را در دستور کار قرار می‌دهیم تا به محض اینکه حکم قیمومت قطعی شد، بلافاصله بتوانیم برای این خانواده‌ها گواهی قیمومت صادر کنیم.

وی تأکید کرد که هدف از این روند، جلوگیری از ایجاد وقفه در امور حقوقی و اداری فرزندان شهدا و فراهم کردن امکان انجام سریع امور مورد نیاز آنان است.

حمایت قضایی از خانواده شهدا فراتر از رسیدگی به پرونده‌هاست

نقی‌زاده با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تکریم خانواده‌های معظم شهدا اظهار کرد: امروز در دادسرای سرپرستی فقط منتظر تشکیل پرونده و انجام فرایند‌های قانونی نبوده و بعد از آن حتماً دیداری با خانواده‌های معظم شهدا در راستای تکریم آنها و تجلیل از مقام شامخ شهدا که ما همگی مدیون آنها هستیم، انجام می‌دهیم.

به گفته وی، در جریان این دیدارها، مشکلات اداری، مالی و غیرمالی خانواده‌های شهدا نیز بررسی و در صورت نیاز با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران پیگیری و اقدامات لازم صورت می‌گیرد.

سرپرست دادسرای ناحیه ۲۵ ویژه امور حسبی افزود: با بنیاد شهید و امور ایثارگران همکاری لازم را داشته و به همراه رؤسای بنیاد شهید مناطق و نماینده حقوقی آنان در منازل این خانواده‌ها حضور پیدا می‌کنیم و از نزدیک مطالب آنان را استماع و در جریان امور قرار گرفته و دستورات قضایی لازم را صادر می‌کنیم تا در کمترین زمان اداری، به نتیجه و هدف غایی قانونگذار دست یابند.

پیگیری وضعیت تحصیلی فرزندان شهدا

وی همچنین با اشاره به ضرورت توجه به وضعیت تحصیلی فرزندان شهدا گفت:، چون صغار تا ۱۸ سال تمام در سرپرستی ما هستند، از امور تحصیلی آنها نیز غفلت نمی‌کنیم و مرتبا پیگیر امور تحصیلی آنها هستیم تا بتوانند در وضعیت خوبی به تحصیل خود ادامه دهند.

نقی‌زاده ادامه داد: در مواردی که فرزندان شهدا به آموزش یا حمایت‌های آموزشی بیشتری نیاز داشته باشند، موضوع از طریق آموزش و پرورش پیگیری می‌شود تا امکانات لازم برای ادامه مناسب تحصیل آنان فراهم شود.

بررسی وصیت‌نامه شهید پیش از آغاز فرآیند قیمومت

معاون دادستان و سرپرست دادسرای ناحیه ۲۵ ویژه امور حسبی در ادامه به یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده برای تعیین وضعیت حقوقی فرزندان صغیر شهدا اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از اقداماتی که برای خانواده معظم شهدا انجام می‌شود، بررسی این موضوع است که آیا شهید بزرگوار دارای وصیت‌نامه بوده است یا خیر.

وی افزود: چنانچه شهید دارای وصیت‌نامه رسمی باشد و شخصی را به‌عنوان وصی تعیین کرده باشد، نیازی به نصب قیم نخواهد بود؛ اما در صورتی که وصیت‌نامه عادی وجود داشته باشد، اقدامات قانونی لازم برای تصدیق وصیت‌نامه در دادگاه در اسرع وقت انجام می‌شود تا متعاقباً بتوانیم گواهی وصایت را به قید فوریت پس از تصدیق دادگاه صادر کنیم و دیگر نیاز به نصب قیم در خصوص این موضوعات نخواهد بود.

نقی‌زاده یادآور شد: این اقدامات در مجموع با هدف تسریع در تعیین وضعیت حقوقی فرزندان صغیر شهدا، کاهش تشریفات و مراجعات اداری، حمایت از حقوق مادران و کودکان و فراهم کردن امکان دسترسی سریع خانواده‌های شهدا به خدمات قضایی انجام می‌شود؛ رویکردی که می‌تواند در کنار حمایت‌های قانونی و مالی، نقش مهمی در رفع مشکلات عملی این خانواده‌ها در حوزه حضانت، ولایت، وصایت و قیمومت داشته باشد

سرپرست دادسرای ناحیه ۲۵ تهران همچنینن از تشکیل پرونده برای خانواده‌های معظم شهدا به ویژه شهدای جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان در این دادسرا خبر داد و گفت: تمام تلاش و همت خود را به کار می‌گیریم تا مشکلات حقوقی این خانواده‌ها در زمینه سرپرستی و امور حسبی با سرعت ودقت لازم انجام شود.