در همایش «دادخواهی بینالمللی؛ میدان تا محکمه» مطرح شد؛
عبدلیانپور: اجازه نمیدهیم خون شهدا پایمال شود/ مستندات جنایات برای پیگیری در محاکم بینالمللی آماده است
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه از تشکیل ستاد حقوقی و مستندسازی گسترده جنایات جنگ ۱۲روزه خبر داد و گفت: مستندات تخصصی جمعآوری شده و زنجیره مسئولیت کشورهای دخیل در حملات نیز استخراج شده است تا این پروندهها در محاکم بینالمللی پیگیری شود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، حسن عبدلیانپور در همایش «دادخواهی بینالمللی؛ میدان تا محکمه» گفت: مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه اجازه نخواهد داد خون شهدای عزیز پایمال شود و هر آنچه در توان دارد به کار خواهد گرفت تا حقوقی را که در جریان این جنایات وحشیانه تضییع شده است، احیا و استیفا کند.
وی ادامه داد: در جریان جنگ، در کنار برخی از دوستان بهصورت میدانی در مناطق مختلف حضور پیدا کردیم و شاهد حملات و تجاوزات بودیم. همانطور که بارها توسط بنده و مجموعه اعضای مرکز به سمع و نظر عزیزان و ملت ایران رسیده است، تنها گوشه کوچکی از فعالیتهای ما از روز نخست جنگ ۱۲روزه، موضوع مستندسازی جنایات و جمعآوری اسناد و مدارک بوده است.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه گفت: ما در سراسر کشور فراخوان دادیم و حدود ۱۹ هزار کارشناس برای همکاری و انجام اقدامات کارشناسی اعلام آمادگی کردند که واقعاً جای تقدیر و تشکر دارد. یکی از مشکلات اساسی ما این بود که در مقاطعی از تاریخ، مستندسازی لازم بهدرستی انجام نشده بود. امروز در برخی پروندههای جنایات گذشته، به دلیل فقدان اسناد و مدارک کافی، دست ما خالی است.
وی ادامه داد: در پروندههای مربوط به جنایات جنگ تحمیلی نیز همین مسئله وجود داشت. در دیداری که پس از جنگ ۱۲روزه با رهبری شهید داشتیم و بنده نیز در آن جلسه حضور داشتم، ایشان جملهای فرمودند که هیچگاه فراموش نمیکنم: «کوتاهی کردیم، ولی از این به بعد کوتاهی نکنید؛ جنایتکاران را بگیرید.» ایشان یک افق ۲۰ ساله را نیز در نظر گرفته بودند و میدانستند که ممکن است این مسیر حتی ۲۰ سال طول بکشد. اشراف داشتند که موانع و مشکلات زیادی در مسیر پیگیریهای بینالمللی وجود دارد.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه تصریح کرد: در مقطعی که یکی از مقامات آمریکایی موضعگیری کرد و درباره فعالیت وکلایی که قصد داشتند این پروندهها را در مجامع بینالمللی مطرح کنند، صراحتاً اعلام کرد که اجازه چنین کاری را نخواهند داد. حتی صراحتاً اعلام کردند که ممکن است یک سازمان یا محکمه قانونی بینالمللی را منحل کنند. این مواضع نشان میدهد که ما با افرادی مواجه هستیم که نه به قانون پایبند هستند و نه مستندات و اسناد حقوقی برایشان اهمیت دارد.
عبدلیانپور گفت: با وجود همه این موانع، ما کار مستندسازی را با جدیت انجام دادیم و تلاش کردیم در کوتاهترین زمان، اسناد و مدارک را جمعآوری و استاندارد کنیم. همین مستندات را در اختیار آقای دکتر محمد، وکیل حقوق بشر بینالمللی، قرار دادیم. زمانی که خدمت ریاست محترم قوه قضاییه رسیدیم، ایشان نیز به ریاست محترم قوه اعلام کردند که با توجه به مستندات قوی و استانداردشدهای که مرکز وکلا تهیه کرده است، میتوانیم در این مسیر اقدامات حقوقی مؤثری انجام دهیم. ایشان حتی اعلام کردند که ظرف یک ماه پس از آن، پیشنهاد حقوقی و پروپوزال ایران را برای پیگیری این موضوع ارائه خواهند کرد.
وی افزود: چند کشور را برای طرح شکایت در نظر گرفتهایم و در این زمینه تفاهم و توافق اولیه حاصل شده است. بهترین حالت ممکن را پیشبینی کردهایم و انشاءالله این موضوع را به نتیجه خواهیم رساند.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه با اشاره به فرآیند مستندسازی گفت: در فرآیند مستندسازی، دو موضوع «سرعت» و «دقت» را همزمان در نظر گرفتیم. همه استانها در این زمینه زحمت کشیدند، اما در برخی استانها حجم خسارتها بیشتر بود. دوستان ما در استانهای اصفهان، هرمزگان و فارس تلاشهای بسیار زیادی انجام دادند. در استان فارس، به دلیل حجم خسارتهایی که وارد شده بود و گستردگی شهرستانهایی که مورد حمله قرار گرفته بودند، شرایط ویژهای داشتیم.
عبدلیانپور یادآور شد: روز بعد از حمله با دادگستر لار، بنده به همراه ۱۱ یا ۱۲ نفر از کارشناسان مرکز در استان فارس حضور پیدا کردیم. پرواز وجود نداشت و دوستان با وجود فاصله بیش از هزار کیلومتر، خودشان را به منطقه رساندند. شرایط بهگونهای بود که وقتی به منطقه رسیدیم، بخشی از پیکر مطهر یکی از شهدا پیدا شد.
وی گفت: به دلیل اهمیت موضوع، تلاش کردیم در سریعترین زمان ممکن اقدامات کارشناسی انجام شود. کارشناسان ما در چندین رشته، بررسیهای بسیار دقیق و تخصصی انجام دادند و در مدت چند روز توانستند بخش مهمی از مستندات را جمعآوری و تکمیل کنند. این یکی از نمونههای بارز مجاهدتی بود که عزیزان ما در حوزه کارشناسی به خرج دادند.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه عنوان کرد: در همین دادگستری لار نیز دو قاضی و چند نفر از وکلا و کارشناسان به شهادت رسیدند. در اجلاس حقوقی بریکس، سؤال من از حقوقدانان کشورهای عضو بریکس این بود که اگر تصور کنیم چنین حادثهای در پکن رخ میداد، انتظار شما چه بود؟ صرفاً صدور بیانیه و محکومیت؟ صدور بیانیه دیگر کافی نیست. اینکه چند بار محکومیت انجام شود، بهتنهایی مشکلی را حل نمیکند. مطالبه ما این بود که باید اقدام عملی انجام شود. نکته جالب این بود که آنها به این مطالبه لبیک گفتند. بر اساس همین همراهی، طراحیهای حقوقی ویژهای انجام دادیم و یک پروژه مشخص را ایجاد و پایهگذاری کردیم.
وی گفت: برای پیگیری این موضوع به چند کشور خارجی سفر کردم. در یکی از این کشورها، وکلایی از ۲۸ کشور حضور داشتند. در آنجا با یکی از وکلای شناختهشده صحبت کردم و از او خواستم چند تصویر و مستند را مشاهده کند. به او گفتم شما هم عضو دیوان کیفری بینالمللی هستید و هم از ظرفیت صلاحیت جهانی برخوردارید و میتوانید در این زمینه نقش مؤثری ایفا کنید.
عبدلیانپور تصریح کرد: در ادامه، یک ستاد حقوقی تشکیل دادیم و همه عزیزان در این ستاد حضور پیدا کردند. آقای کلانی نیز مسئولیت و مدیریت بخش کارشناسی را بر عهده گرفتند و مجموعه کارشناسی نیز همکاری گستردهای در این زمینه انجام داد.
وی با اشاره به جنایات آمریکا در میناب، لامرد و لار گفت: وقتی با این شرایط و با چنین جنایتهایی مواجه هستیم، سؤال این است که وظیفه ما چیست و باید چه اقدامی انجام دهیم؟ اعتقاد من این است که نبرد ما فقط نبرد رزمی نیست؛ بلکه باید نبرد دیپلماسی و نبرد حقوقی نیز به موازات نبرد نظامی دنبال شود. در این عرصه نیز باید نیروهای واقعی و آموزشدیده خود را وارد میدان کنیم تا اجازه ندهیم خون شهدا پایمال شود و این جنایتها بدون پاسخ و بدون دیدهشدن باقی بماند.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه خاطرنشان کرد: در یکی از جلساتی که با جمعی از وکلا داشتیم، بسیاری از آنها موضوع «دفاع مشروع» را مطرح کردند. ما نیز تأکید کردیم که زمانی که مورد هدف قرار میگرفتیم، تیم مذاکرهکننده در حال مذاکره بود و حتی پس از آن نیز باید ابعاد حقوقی اقدامات طرف مقابل مورد بررسی قرار گیرد.
وی گفت: ما با استفاده از مستندات، زنجیره مسئولیت را استخراج کردهایم؛ یعنی کشوری که زمین، هوا یا فضا را در اختیار قرار داده، کشوری که خاک آن برای انجام عملیات مورد استفاده قرار گرفته و همچنین مسیرهای پشتیبانی و سوخترسانی را مورد بررسی قرار دادهایم. کشورهای حوزه خلیج فارس و اردن نیز در این چارچوب به عنوان طرفهای مسئول در پرونده مورد بررسی قرار گرفتهاند.
عبدلیانپور اظهار داشت: آنقدر مستندات ما قوی، تخصصی و علمی است که معتقدیم با ارائه آنها به هر محکمهای در هر کشوری، امکان پیگیری این موضوع وجود دارد. هدف ما ایجاد یک اجماع بینالمللی است و تأکید میکنم که این موضوع باید در سطح بینالمللی دنبال شود.
وی با بیان اینکه شاید بخشی از وظیفه ما این باشد که در کشورهای دیگر و همچنین در محاکم بینالمللی این موضوع را پیگیری کنیم، گفت: اما چرا ما فرآیند حضور و پیگیری بینالمللی را آغاز کردیم؟ نخست اینکه این موضوع مطالبه رهبر شهید بزرگوار و در واقع یک تکلیف و مطالبه الهی بود. دوم اینکه مطالبه مقام معظم رهبری نیز بر همین موضوع تأکید داشت. ایشان در پیامی که به قوه قضاییه داشتند، بر پیگیری این جنایتها تأکید کردند.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه گفت: ما موارد متعددی را از اظهارات و اقدامات مقامات رژیم صهیونیستی و آمریکا استخراج کردهایم؛ از جمله اظهاراتی که در آنها صراحتاً درباره ترور سردار شهید سلیمانی، حمله به رهبر ایران و اقدامات نظامی دیگر صحبت شده است. این موارد را برای استفاده در پروندههای حقوقی استخراج و مستندسازی کردهایم. این مستندات صرفاً یک کتاب یا مجموعهای از مطالب پراکنده نیست؛ بلکه بهصورت تخصصی استخراج، دستهبندی و مستندسازی شده و برای هر مورد، زنجیره مسئولیت نیز در حال تکمیل است.
وی افزود: صرف جمعآوری اسناد و مدارک کافی نیست. مستندات زمانی ارزش حقوقی پیدا میکنند که بر اساس آنها اقدام عملی در محاکم بینالمللی صورت بگیرد. به همین دلیل باید با یکدیگر بنشینیم، همفکری و هماهنگی کنیم و ببینیم بهترین مسیر برای طرح این پروندهها در محاکم بینالمللی چیست.
عبدلیانپور ادامه داد: در این زمینه همکاری بسیار خوبی با مجموعه وزارت امور خارجه داشتهایم و اقدامات مشترک ارزشمندی انجام دادهایم. اخیراً نیز در خصوص جنایتهایی که مستندسازی کردهایم، اقداماتی صورت گرفته تا انشاءالله این مستندات به عنوان یک سند در سازمان ملل متحد ثبت شود. این اقدام، کار بزرگی است که با تلاش و زحمات همکاران ما در مرکز انجام شده است.
وی گفت: همکاران و کارشناسان ما در این فرآیند واقعاً جهاد کردند. تعدادی از کارشناسان در جریان انجام مأموریتهای کارشناسی و حضور در مناطق آسیبدیده، مجروح و جانباز شدند؛ چراکه در برخی مناطق همچنان انواع و اقسام مهمات و بقایای تسلیحات وجود داشت و دوستان ما با وجود این خطرات، برای مستندسازی در محل حضور پیدا میکردند. در کنار مستندسازی، موضوع پیگیریهای بینالمللی را نیز آغاز کردیم. از عزیزان و بزرگان دعوت کردیم و نمایندگان اتحادیه جهانی وکلا در فرانسه نیز در این فرآیند حضور پیدا کردند. ما مستندات خود را در اختیار آنها قرار دادیم و خوشبختانه در این زمینه نیز اقدامات خوبی انجام شد.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه بیان کرد: باید افتخار کنیم که در نبرد دیپلماسی حقوقی نیز حرفی برای گفتن داریم. واقعیت این است که ما امروز شاهد شکلگیری یک فرآیند منسجم در حوزه مستندسازی هستیم؛ فرآیندی که با دقت، سرعت و رویکرد تخصصی دنبال شده و هدف آن این است که هیچیک از جنایتهای صورتگرفته بدون مستند و بدون پیگیری حقوقی باقی نماند.
وی با اشاره به بحث تنگه هرمز گفت: در بحث تنگه هرمز نیز، درباره رژیم حقوقی حاکم بر این منطقه، دوستان ما با همکاری وزارت دادگستری و با بررسی ملاحظات و موارد حقوقی مختلف، مطالبی را که به ذهنمان میرسید، تدوین و به مجلس و وزارت دادگستری ارائه کردند و مجموعه علمی ما نیز در این فرآیند مشارکت داشت.
عبدلیانپور تصریح کرد: در این میان، یک موضوعی مطرح شد که شاید در ابتدا کمتر مورد توجه قرار گرفته بود. کارشناسان ما متوجه شدند که در آبهای سرزمینی ایران، انواع و اقسام اتفاقات در حال رخ دادن است؛ از جمله مواردی مانند آتشسوزی و حوادثی که ممکن است منجر به کشته شدن ملوانان در دریا شود. دکتر محمد نیز تأکید کردند که در آبهای سرزمینی ایران، ما از حق حاکمیت برخورداریم و حق اعمال قانون داریم و این موضوع نیز مورد پذیرش قرار گرفته است.
وی یادآور شد: کارشناسان ما بر این نکته تأکید داشتند که در آینده ممکن است در این زمینه مسائل و مشکلاتی ایجاد شود و بنابراین لازم است این موضوع بهصورت دقیق مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد. در همین راستا، جلسه بسیار خوبی با معاون وزیر دادگستری برگزار کردیم و تعدادی از حقوقدانان و کارشناسان عمانی نیز در این جلسه حضور داشتند. در گزارش کارشناسی نیز به این موضوع اشاره شد و پس از آن، حدود ۱۰ گزارش کارشناسی تهیه شد.
رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه گفت: این گزارشها بهعنوان اسناد کارشناسی در پرونده باقی خواهد ماند و میتواند یکی از اقدامات مهمی باشد که مجموعه مرکز در این زمینه انجام داده است. در این گزارشها، موضوع مذکور بهصورت صریح مورد تأکید و بررسی قرار گرفته و لازم است فرآیند نگارش و تکمیل آن نیز انجام شود. در حوزه بینالمللی و پیگیری فرآیندهای حقوقی نیز، بهویژه برای خانوادههای معظم شهدا، شرایطی را فراهم کردهایم که انشاءالله بتوانیم به نتایج خوبی دست پیدا کنیم و حتماً نیز به این نتایج خواهیم رسید.
