دروازههای مرگ؛ راز عجیب ورزشگاهی در ترکیه
یکی از شگفتانگیزترین یافتهها، وجود پنج ورودی نزدیک به هم است که پژوهشگران آنها را «دروازههای مرگ» نامیدهاند.
اخیراً باستانشناسان در شهر باستانی پرگه در جنوب ترکیه به یافتههایی رسیدهاند که نشان میدهد رومیها این ورزشگاه بزرگ را تنها برای ورزش و جشنها نساخته بودند؛ بلکه چند قرن بعد، آن را به صحنه نبردهای خونین و اعدامهای وحشتناک تبدیل کردند. کشفی که نامی هولناک را زنده کرده است: «دروازههای مرگ».
شهری بزرگ که سرنوشت متفاوتی برای ورزشگاهش رقم خورد
پرگه در دوران روم باستان یکی از مهمترین شهرهای منطقه بود و در قرن دوم میلادی آنقدر رونق داشت که ورزشگاهی بزرگ و مجهز برای تجمعهای عمومی و مسابقات ورزشی در آن ساخته شد. اما حدود دو قرن بعد، ورق برگشت.
بر اساس شواهد تازه باستانشناسی، این ورزشگاه در دوره امپراتوری روم متأخر (قرن سوم تا ششم میلادی) تغییرات گستردهای دریافت کرد؛ تغییراتی که آن را از یک محل سرگرمی سالم به فضایی ویژه برای نبردهای خونین گلادیاتورها و اجرای مجازاتهای وحشیانه به نام «Damnatio ad Bestias» تبدیل میکرد؛ یعنی اعدام محکومان با رها کردن حیوانات درنده.
یافتههایی که تصویر جدیدی از ورزشگاه پرگه ارائه میدهد
طبق پژوهشی که اخیراً در مجله معتبر Oxford Journal of Archaeology منتشر شده و به سرپرستی سدِف چوکای کپچه از دانشگاه استانبول انجام گرفته، ورزشگاه پرگه ابتدا برای اسکان هزاران تماشاگر ساخته شده بود. اما با ورود به دوره روم متأخر که همزمان با رشد مسیحیت و فروپاشی تدریجی امپراتوری روم غربی بود، نوع سرگرمی مردم تغییر کرد؛ و متأسفانه خشونتبارتر شد.
معماران شهر نیز با زیرکی تصمیم گرفتند به جای ساخت مجموعهای جدید، همان ورزشگاه موجود را ارتقا دهند. نتیجه، محیطی مناسب برای نمایشهای مرگبار بود.
ارتقاهایی که هدفشان مرگ بود، نه ورزش
جالب اینجاست که این تغییرات دقیقاً مشابه ویژگیهایی است که در آمفیتئاترهای رومی مشهور به محل اعدامهای عمومی دیده میشود. برخی از مهمترین این تغییرات عبارتاند از:
ایجاد سکوهای مرتفع
ساخت سامانههای پیچیده برای کنترل جمعیت
طراحی فضاهای بسته برای نگهداری حیوانات درنده
وجود استخوانهای حیوانات و نقوش مرتبط در محوطه نیز احتمال استفاده از این میدان برای اعدامها را تقویت میکند.
«دروازههای مرگ»؛ راز عجیب پنج ورودی کنار هم
یکی از شگفتانگیزترین یافتهها، وجود پنج ورودی نزدیک به هم است که پژوهشگران آنها را «دروازههای مرگ» نامیدهاند.
این ورودیها احتمالاً در لحظات خاصی از رویدادها باز میشدند تا حیواناتی مانند شیر، پلنگ و دیگر گربهسانان بزرگ وارد میدان شوند. نکته مهم این است که چنین چیدمانی در ورزشگاههای رومی دیگر تقریباً دیده نشده و همین موضوع یافته را بسیار منحصربهفرد میکند.
ادامه تحقیقات و معنای فرهنگی این کشف
باستانشناسان قصد دارند کاوش در محوطه پرگه را ادامه دهند، از جمله در همین ورزشگاه مرموز.
به گفته گزارش Arkeonews، آمفیتئاتر پرگه امروز نمادی از تناقضهای تمدن روم باستان است؛ تمدنی که از یکسو به نوآوریهای شگفتانگیز شهرسازی و مهندسی شهرت داشت و از سوی دیگر، صحنههایی از خشونت و بیرحمی را در قلب شهرهای خود خلق میکرد.
