این ترکیبات گیاهی ممکن است به درمان اختلال ریتم قلب کمک کنند
یک بررسی علمی جدید بوسیله پژوهشگران ایران توان بالقوه ترکیبات گیاهی را برای ایجاد درمانهای ایمنتر و هدفمندتر برای فیبریلاسیون دهلیزی (AF)، یکی از شایعترین و جدیترین اختلالات ریتم قلب را برجسته میکند.
این مطالعه بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران شواهد موجود در مورد ترکیبات طبیعی را که ممکن است به طور انتخابی دهلیزهای قلب را هدف قرار دهند، گرد هم میآورد - که مزیت کلیدی نسبت به بسیاری از داروهای موجود ارائه میدهد.
فیبریلاسیون دهلیزی با افزایش خطرات سکته مغزی، نارسایی قلبی و مرگ و میر مرتبط است. در حالی که داروهای ضد آریتمی همچنان سنگ بنای درمان هستند، بسیاری از آنها به طور غیر انتخابی بر جاهای دیگر قلب هم اثر میگذارند و میتوانند به طور ناخواسته باعث آریتمیهای بطنی خطرناک شوند.
این تاثیر غیرانتخابی باعث شده است که پژوهشگران در جستجوی داروهایی باشند که به طور اختصاصی بر دهلیزها یعنی فقط بر حفرههای بالایی قلب تأثیر بگذارند و عوارض جانبی زیانبار را به حداقل برسانند.
تاثیرگذاری بر روی چند کانال یونی
این بررسی ۱۶ ترکیب مشتقشده از گیاهان (فیتوکمیکالها) را با خواص ضد فیبریلاسیون دهلیزی امیدوارکننده شناسایی کرد. این ترکیبات بر روی چند کانال یونی کلیدی دخیل در فعالیت الکتریکی قلب تاثیر میگذارند، از جمله:
کانالهای پتاسیم وابسته به ولتاز، کانالهای سدیم و کانالهای پتاسیم فعالشده با پروتئین G
این ترکیبات گیاهی میتوانند سیگنالهای الکتریکی که باعث ریتمهای نامنظم قلب میشوند را تغییر دهند - بهویژه در دهلیزها.
از جمله امیدوارکنندهترین این ترکیبات گیاهی میتوان به آکاستین، رسوراترول و مشتقات آن و الوئتروزید B اشاره کرد.
این ترکیبات توانایی تأثیرگذاری بر چندین کانال یونی بهطور همزمان را نشان دادند که میتواند تاثیربخشی آنها را در عین حفظ ایمنی یا بیخطر بودن آنها افزایش دهد.
تاثیرگذاری انتخابی بر دهلیزهای قلب
یکی از مهمترین یافتههای این پژوهشگران این است که برخی از این مواد شیمیایی گیاهی یا فیتوکمیکالها فعالیت انتخابی دهلیزی از خود نشان میدهند - به این معنی که پیامرسانی الکتریکی را در دهلیزها بدون تأثیر بر بطنها طولانیتر میکنند.
این اثر انتخابی میتواند خطر عوارض جانبی تهدیدکننده زندگی را که بسیاری از داروهای ضد آریتمی معمول را محدود کرده است، کاهش دهد.به عنوان مثال، بررسیهای حیوانی نشان دادهاند که ترکیباتی مانند آکاستین تحریکناپذیری دهلیز را افزایش میدهند و به این ترتیب به جلوگیری از ریتمهای غیرطبیعی کمک میکنند - در حالی که عملکرد بطن را حفظ میکنند.
این یافتهها با تحقیقات گستردهتری که نشان میدهند ترکیبات گیاهی، به ویژه پلیفنولها و فلاونوئیدها، از طریق اثرات ضد التهابی، آنتیاکسیدانی و تعدیلکننده کانال یونی، دارای خواص محافظتکننده قلبی هستند، همسو هستند.
از نظر تاریخی، برخی از مواد مشتق شده از گیاهان - مانند گلیکوزیدهای قلبی - قبلاً در درمان بیماریهای قلبی مانند نارسایی قلبی استفاده شدهاند که ارزش درمانی دیرینه مواد شیمیایی گیاهی را نشان میدهد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، این پژوهشگران تاکید میکنند بیشتر شواهد در این باره از مطالعات پیشبالینی، از جمله مدلهای آزمایشگاهی و حیوانی، به دست آمده است و لازم است کارآزماییهای بالینی با طراحی مناسب بر روی این ترکیبات شیمیایی با منشا گیاهی انجام شود، فرمولاسیونهای استاندارد آنها ایجاد شود و ارزیابیهای دقیق ایمنی و سمیت برای تأیید پتانسیل درمانی این ترکیبات در انسان انجام شود.
در مجموع یافتههای این بررسی، یک تغییر امیدوارکننده در کشف داروهای قلبی-عروقی را برجسته میکند: استفاده از ترکیبات طبیعی برای توسعه درمانهای دقیقتر و ایمنتر برای فیبریلاسیون دهلیزی.
این مواد شیمیایی گیاهی با هدف قرار دادن انتخابیتر بافت دهلیز قلب با ترکیب مزایای طب سنتی با نوآوریهای علمی مدر میتوانند راه را برای نسل جدیدی از داروهای ضد اختلال ریتم ضریان قلب هموار کنند.