«تله ترکیه» برای اسرائیل؛ معامله محرمانه ترامپ و اردوغان در لبنان؟

به گزارش ایلنا، وبگاه «عرب نیوز» در گزارشی از تلاش ترکیه برای گسترش نفوذ سیاسی، امنیتی و اقتصادی خود در لبنان خبر داد و مدعی شد این روند با حمایت ضمنی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، دنبال می‌شود؛ رویکردی که می‌تواند آنکارا را به وزنه‌ای در برابر اسرائیل و بازیگری مهم‌تر در معادلات منطقه تبدیل کند.

بر اساس این گزارش، ترکیه در حال آماده شدن برای ایفای نقشی گسترده‌تر در لبنان است؛ نقشی که از میانجیگری میان لبنان و سوریه و حفظ کانال ارتباطی با حزب‌الله تا مشارکت در پروژه‌های انرژی و احتمال استقرار نیروهای ترکیه در جنوب لبنان پس از پایان مأموریت یونیفل را شامل می‌شود.

عرب نیوز، سفر ماه گذشته ژوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، به ترکیه را نشانه‌ای از آغاز مرحله جدید روابط دو کشور دانسته و نوشته است این سفر می‌تواند مقدمه ورود عمیق‌تر آنکارا به پرونده‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی لبنان باشد.

ترکیه پیش‌تر نیز در جلوگیری از تشدید تنش میان حزب‌الله و دولت سوریه نقش‌آفرینی کرده بود. آنکارا با ایجاد کانال ارتباطی با حزب‌الله، مانع از تبدیل اختلافات این گروه با دمشق به رویارویی مستقیم شد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، خواستار تحویل برخی اعضای حزب‌الله به اتهام فعالیت در سوریه شده بود.

به نوشته عرب نیوز، حزب‌الله که پیش‌تر نسبت به افزایش نفوذ ترکیه در لبنان و سوریه ملاحظاتی داشت، اکنون حضور آنکارا را فرصتی برای ایجاد موازنه در برابر فشارهای سوریه و اسرائیل می‌داند. عضویت ترکیه در ناتو نیز می‌تواند به این کشور امکان دهد در هرگونه توافق امنیتی آینده در جنوب لبنان، نقش یک ضامن را ایفا کند.

در همین حال، گروه‌های مخالف حزب‌الله نیز از افزایش نفوذ ترکیه استقبال می‌کنند و آن را عاملی برای کاهش نفوذ ایران در لبنان می‌دانند. آنها همچنین حضور ترکیه را گزینه‌ای مناسب‌تر از بازگشت نفوذ سوریه ارزیابی می‌کنند؛ نفوذی که به باور آنها می‌تواند اختلافات فرقه‌ای و زخم‌های گذشته را دوباره فعال کند.

عرب نیوز مدعی است سفر عون به آنکارا با چراغ سبز واشنگتن انجام شده است. این گزارش می‌افزاید ترامپ در تلاش است میان اسرائیل و ترکیه توازن ایجاد کند؛ چراکه از یک سو به قدرت لابی حامی اسرائیل در آمریکا واقف است و از سوی دیگر، رویکردهای توسعه‌طلبانه تل‌آویو را عاملی برای افزایش بی‌ثباتی منطقه می‌داند.

بر همین اساس، این رسانه ترکیه را یکی از گزینه‌های واشنگتن برای مهار نفوذ اسرائیل معرفی می‌کند. همکاری نزدیک‌تر ترکیه و عربستان، به‌ویژه پس از همکاری دو کشور در سوریه، می‌تواند این روند را تقویت کند.

افزایش نقش ترکیه البته نگرانی اسرائیل را نیز برانگیخته است. نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین رژیم صهیونیستی، پیش‌تر از ظهور «تهدید جدید ترکیه» سخن گفته و آن را مشابه تهدید ایران توصیف کرده بود.

جنوب لبنان نیز می‌تواند به مهم‌ترین عرصه نقش‌آفرینی ترکیه تبدیل شود. مأموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان (یونیفل) قرار است ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ پایان یابد و خروج این نیروها می‌تواند خلأ امنیتی در جنوب لبنان ایجاد کند. آلمان پیشنهاد داده است نیروهای اتحادیه اروپا جایگزین یونیفل شوند و بیروت نیز از آنکارا برای ایفای نقش در ترتیبات امنیتی آینده کمک خواسته است.

نقش ترکیه در لبنان به مسائل امنیتی محدود نمی‌شود. انرژی و حمل‌ونقل نیز از محورهای مهم حضور احتمالی آنکارا هستند. در سفر عون، موضوع تأمین برق لبنان از طریق ترکیه مطرح شد؛ از جمله انتقال برق از مسیر سوریه یا احداث کابل زیردریایی از ترکیه به سواحل سوریه و سپس طرابلس. آنکارا همچنین برای مشارکت در بازسازی جنوب لبنان اعلام آمادگی کرده است.

در حوزه حمل‌ونقل نیز ترکیه و عربستان درصدد احیای خط راه‌آهن حجاز هستند؛ مسیری که ترکیه را از طریق سوریه و اردن به عربستان متصل می‌کند. لبنان نیز برای توسعه خط ریلی طرابلس تا مرز سوریه برنامه‌ریزی کرده است؛ طرحی که می‌تواند این بندر را به شبکه حمل‌ونقل منطقه متصل کند.

در مجموع، عرب نیوز پیش‌بینی می‌کند ترکیه در ماه‌های آینده حضور خود در لبنان را در سه حوزه سیاسی، امنیتی و اقتصادی گسترش دهد؛ تحولی که می‌تواند موازنه قدرت در لبنان و مناسبات میان آنکارا، دمشق، حزب‌الله و اسرائیل را وارد مرحله تازه‌ای کند.