نفت روسیه گران شد، اما خزانه خالیتر؛ چرا «بحران هرمز» نتوانست کسری مسکو را مهار کند؟
فزایش درآمدهای نفت و گاز روسیه در سایه بحران تنگه هرمز نتوانسته است فشار فزاینده بر بودجه این کشور را کاهش دهد؛ چراکه هزینههای جنگ علیه اوکراین و مخارج دولتی با سرعتی بیشتر از درآمدها افزایش یافتهاند.
به گزارش ایلنا، کسری بودجه روسیه در حالی بهطور چشمگیری افزایش یافته که تنشها در اطراف تنگه هرمز درآمدهای نفتی این کشور را افزایش داده است؛ با این حال، ادامه هزینههای سنگین کرملین برای جنگ اوکراین باعث شده درآمدهای بیشتر نفتی نیز نتواند مانع از تشدید کسری بودجه شود.
بودجه فدرال روسیه در ماه ژوئیه ۷۲۴ میلیارد روبل، معادل ۸.۸ میلیارد دلار، کسری ثبت کرد؛ این در حالی است که بودجه این کشور در ماه قبل با مازاد مواجه شده بود. این آمار بر اساس محاسبات بلومبرگ و دادههای وزارت دارایی روسیه به دست آمده است.
به این ترتیب، مجموع کسری بودجه روسیه در هفت ماه نخست سال به ۶.۵ تریلیون روبل، معادل ۲.۸ درصد تولید ناخالص داخلی، رسیده است.
افزایش کسری بودجه در درجه نخست به رشد مستمر هزینههای دولت مربوط میشود. وزارت دارایی روسیه اعلام کرده است که دولت همچنان بخشی از تعهدات خود در قراردادهای دولتی را بهصورت پیشپرداخت پرداخت میکند؛ روندی که معمولاً در ماههای ابتدایی سال شدت بیشتری دارد و بهتدریج کاهش مییابد.
بر اساس محاسبات بلومبرگ، هزینههای دولت روسیه در ماه ژوئیه ۶ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است. این افزایش در ماه ژوئن ۱۳ درصد ثبت شده بود.
مجموع هزینههای دولت در هفت ماه نخست سال به ۲۸.۶ تریلیون روبل رسیده است. در همین مدت، هزینههای مربوط به خریدهای دولتی با افزایش ۳۹ درصدی به ۸.۴ تریلیون روبل رسید؛ رقمی که بیش از ۸۰ درصد کل مبلغی است که برای این بخش در بودجه سالانه در نظر گرفته شده است.
روسیه در شرایطی به افزایش هزینههای نظامی خود ادامه میدهد که جنگ اوکراین وارد پنجمین سال شده و اقتصاد این کشور نیز تحت فشار نرخهای بهره بالا که برای مهار تورم تعیین شدهاند، با کاهش محسوس سرعت رشد مواجه است.
همزمان، اوکراین دامنه حملات پهپادی خود به عمق خاک روسیه را گسترش داده و تأسیسات صنعتی و دیگر اهداف را هدف قرار داده است. در مقابل، کرملین نیز حملات هوایی خود علیه زیرساختهای اوکراین را تشدید کرده است.
پارلمان روسیه پیشتر اصلاحاتی را تصویب کرده بود که به دولت اجازه میدهد بدون نیاز به بازنگری در قانون بودجه، هزینههای بیشتری انجام دهد.
بودجه روسیه معمولاً در نیمه دوم سال مورد بازنگری قرار میگیرد. آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه، نیز پیشتر اعلام کرده بود که هدف تعیینشده برای کسری بودجه سالانه، یعنی ۱.۶ درصد تولید ناخالص داخلی، افزایش خواهد یافت؛ این در حالی است که درآمدهای نفتی روسیه از تحولات ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران نیز منتفع شده است.
در همین حال، درآمدهای کلی بودجه روسیه در ماه ژوئیه ۲۸ درصد بیشتر از سال گذشته بود. طبق محاسبات بلومبرگ، افزایش درآمدهای نفت و گاز و همچنین رشد درآمدهای غیرنفتی و غیرگازی از عوامل اصلی این افزایش بودهاند.
درآمدهای بودجهای روسیه از بخش نفت و گاز در ماه ژوئیه به ۹۳۴ میلیارد روبل رسید.
درآمدهای مالیاتی حاصل از فروش نفت نیز به بالاترین سطح خود در ۱۵ ماه گذشته افزایش یافت. بلومبرگ دلیل این رشد را افزایش قیمت نفت خام پس از آغاز جنگ ایران و همچنین کاهش پرداختهای دولت به پالایشگاههای داخلی روسیه عنوان کرده است.
با وجود کاهش قیمت نفت اورال، که مهمترین نفت صادراتی روسیه محسوب میشود، در پی مذاکرات پراکنده آمریکا و ایران برای حلوفصل مناقشه، قیمت این نفت همچنان بالاتر از میانگین قیمتی است که در بودجه امسال روسیه پیشبینی شده است.
با این حال، افزایش درآمدهای نفتی نتوانسته است فشار ناشی از رشد هزینههای دولت و هزینههای جنگ را جبران کند؛ مسئلهای که نشان میدهد مسکو برای حفظ سطح فعلی هزینههای خود، بیش از گذشته به درآمدهای انرژی و افزایش منابع مالی نیاز دارد.