دوگانه بغداد-واشنگتن در انتخاب نخستوزیر؛ نقشآفرینی چهره تحت تعقیب آمریکا در صحنه عراق
در حالی که آمریکا بهصراحت با برخی نامزدهای نزدیک به مقاومت عراق برای تصدی سمت نخستوزیری در عراق مخالفت کرده، حضور چهرهای تحت پیگرد واشنگتن در روند رایزنیها، معادله انتخاب نخستوزیر را وارد مرحلهای حساس و پرتنش کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از رایالیوم، عراق در آستانه یک بحران سیاسی تازه قرار گرفته است؛ بحرانی که بار دیگر پرسشهایی جدی درباره میزان استقلال تصمیمگیری در این کشور مطرح میکند. گزارشها حاکی است که فشارهای خارجی، بهویژه از سوی ایالات متحده، نقش تعیینکنندهای در روند انتخاب نخستوزیر آینده عراق ایفا میکند؛ موضوعی که به پیچیدگی معادلات داخلی افزوده است.
در حالی که نیروهای سیاسی عراق بهویژه «چارچوب هماهنگی» (الاطار التنسیقی) در تلاش برای توافق بر سر گزینهای برای نخستوزیری هستند، نشانهها از دخالت مستقیم واشنگتن حکایت دارد. گفته میشود دولت آمریکا با برخی گزینهها، بهخصوص چهرههایی که به جریانهای مقاومت و گروههای مسلح نزدیک هستند، بهطور صریح مخالفت کرده است. در همین چارچوب، گزارشهایی منتشر شده که از اعمال «وتوی سختگیرانه» علیه برخی نامزدها خبر میدهد.
بر اساس این گزارشها، در نشست اخیر رهبران چارچوب هماهنگی، پیامی از سوی آمریکا دریافت شده که تأکید دارد واشنگتن با هرگونه انتخابی که مورد حمایت گروههای مسلح باشد، مخالفت خواهد کرد. این مسئله نشاندهنده تلاش آمریکا برای جهتدهی به روند سیاسی عراق در راستای منافع خود ارزیابی میشود.
در این میان، حضور ابو آلاء الولائی، از فرماندهان شناختهشده گروههای مقاومت در یکی از جلسات سیاسی، توجهها را به خود جلب کرد. این حضور از سوی برخی ناظران بهعنوان نوعی چالش آشکار در برابر فشارهای آمریکا تلقی شده است، بهویژه آنکه واشنگتن پیشتر برای ارائه اطلاعات درباره وی جایزه تعیین کرده بود.
همزمان، عراق با یک ضربالاجل قانونی حساس مواجه است. طبق قانون اساسی، مهلت تعیین نخستوزیر جدید در تاریخ ۲۶ آوریل به پایان میرسد. مقامات عراقی نسبت به پیامدهای عدم توافق هشدار دادهاند و تأکید کردهاند که ورود به خلأ سیاسی میتواند تبعات جدی برای کشور داشته باشد.
در صورت عدم انتخاب نخستوزیر در موعد مقرر، دولت کنونی به حالت «پیشبرد امور» محدود خواهد شد و عملاً از اتخاذ تصمیمات کلان و راهبردی بازمیماند. این وضعیت میتواند علاوه بر تشدید بحران سیاسی، پیامدهای اقتصادی و امنیتی نیز به همراه داشته باشد.
از منظر امنیتی، نگرانیها درباره احتمال سوءاستفاده گروههای تروریستی از این خلأ سیاسی افزایش یافته است. برخی گزارشها هشدار میدهند که عناصر باقیمانده داعش، که پس از شکست نظامی بهصورت هستههای پراکنده فعالیت میکنند، ممکن است از شرایط بیثباتی برای بازسازی خود استفاده کنند؛ بهویژه در مناطق حساس مانند دیالی، کرکوک، صلاحالدین و نینوا.
در همین حال، اختلافات داخلی میان جریانهای سیاسی عراق نیز بر پیچیدگی اوضاع افزوده است. تاکنون چندین نام برای تصدی پست نخستوزیری مطرح شدهاند، اما هیچکدام نتوانستهاند اجماع لازم را به دست آورند. تکرار تعویق جلسات تصمیمگیری نیز نشاندهنده عمق شکافها در میان گروههای سیاسی است.
برخی تحلیلگران معتقدند که در صورت ادامه بنبست، ممکن است سناریوهای بحثبرانگیزی مانند واگذاری اختیار انتخاب نخستوزیر به رئیسجمهور مطرح شود؛ اقدامی که خود میتواند به مناقشات حقوقی و سیاسی جدیدی دامن بزند.
آنچه امروز در عراق جریان دارد، ترکیبی از رقابتهای داخلی و فشارهای خارجی است که مسیر تشکیل دولت را با چالشهای جدی مواجه کرده است. این وضعیت، نهتنها آینده سیاسی کشور را در هالهای از ابهام قرار داده، بلکه نگرانیها درباره ثبات و امنیت عراق را نیز افزایش داده است.
