مجلسی در گفتوگو با ایلنا:
شروع آزمایش هستهای آمریکا، پیامد مهمی در حوزه راهبردی و امنیتی برای چین و روسیه دارد/ نگاه اروپا به اقدامات اتمی واشنگتن
کارشناس مسائل آمریکا گفت: سیاستهایی مانند شروع آزمایش هستهای میتواند به اعتبار و حیثیت بینالمللی آمریکا آسیب وارد کند.
فریدون مجلسی، کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به تصمیم ایالات متحده برای از سرگیری آزمایشهای هستهای در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: واقعیت این است که رئیسجمهوری آمریکا، فردی به نام ترامپ است؛ بنابراین او شخصیتی متعارف محسوب نمیشود و با دیگران تفاوت دارد. به نظر میرسد او لزوماً به دنبال صلح و آرامش متعارف نیست، یا دستکم برای دستیابی به نوعی نتیجه مشخص، حاضر است مسیرهای متفاوتی را طی کند. در تاریخ آمریکا، دورههایی وجود داشته که سیاستمداران عقلگرا قراردادهای مهمی همچون پیمانهای محدودیت تسلیحات هستهای را امضا کردهاند. همچنین پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) نیز برقرار شد که ایران به دلیل اتهام تلاش پنهانی برای دستیابی به سلاح هستهای، هزینهها و مجازاتهای سنگینی را در چارچوب آن متحمل شد. در عین حال، در همان پیمان تصریح شده بود که کشورهای دارای سلاح هستهای نیز باید بهتدریج خود را برای کنار گذاشتن این سلاحها آماده کنند.
وی ادامه داد: در این چارچوب، اقدام اخیر آمریکا میتواند از منظر تأثیرگذاری بر اعتبار و کارکرد پیمان عدم اشاعه نیز مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، آنچه مسلم خواهد بود این است که چنین اقداماتی میتواند چین و روسیه را تا حدی به واکنش متقابل سوق دهد. این واکنش متقابل ناشی از آن است که چنین آزمایشها و نمایشهای قدرت، حتی برای کشوری که آنها را انجام میدهد نیز میتواند زیانبار باشد؛ به همین دلیل، پیشتر تلاش شده بود اینگونه اقدامات محدود یا متوقف شوند. این مسئله میتواند به حیثیت آمریکا، حتی در میان متحدانش، لطمه وارد کند و در عین حال پیام تهدیدآمیزی به سایر کشورها منتقل کند؛ پیامی مبنی بر اینکه آمریکا آماده اتخاذ رفتارهای غیرقابل پیشبینیتر از دیگران است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در مورد واکنش روسیه و چین، باید گفت احتمال دارد آنها به انجام آزمایشهای نمادین یا نمایشهای مشابه روی آورند تا نشان دهند تواناییهای مشابهی دارند و اقدامات آمریکا بیپاسخ نخواهد ماند. هر دو کشور از توان هستهای گستردهای برخوردارند و ظرفیتهای آنها بهگونهای است که میتوانند چندین بار جهان را نابود کنند. با این حال، چین نسبت به دیگر قدرتهای هستهای محافظهکارتر و محتاطتر عمل میکند و تمرکز اصلی خود را بر توسعه اقتصادی قرار داده است؛ به همین دلیل، معمولاً از اقدامات ماجراجویانه پرهیز میکند. از سوی دیگر، برخی اقدامات ترامپ و شرایط اقتصادی پرتنش و بیثباتی نسبی در داخل آمریکا، نگرانیهایی را در داخل و خارج این کشور ایجاد کرده است. در چنین فضایی، ممکن است اینگونه نمایشهای قدرت با هدف تقویت موقعیت داخلی و بینالمللی آمریکا صورت گیرد. با این حال، جمعبندی کلی این است که این اقدامات میتواند پیامدهای مهمی در حوزه راهبردی و امنیتی داشته باشد و احتمالاً چین و روسیه را نیز به سمت افزایش سطح توازن و واکنشهای متقابل دستکم در قالب اعتراض، تهدید به اقدام متقابل، یا حتی جلب حمایت متحدان خود سوق دهد.
وی افزود: علاوه بر این، چنین اقداماتی میتواند متحدان اروپایی آمریکا را نیز وارد این معادله کند، بهویژه در شرایطی که تهدیدهایی درباره مناطقی مانند گرینلند، کانادا و پاناما مطرح شده است. این وضعیت میتواند به ایجاد جنجال جهانی و حتی پیامدهای اقتصادی برای آمریکا منجر شود و سایر کشورها را به اتخاذ تدابیر اقتصادی و تجاری متقابل ترغیب کند. در داخل آمریکا نیز احتمال بروز اعتراضاتی در کنگره، بهویژه در مجلس سنا، وجود دارد. حتی برخی از نمایندگان و سناتورهای جمهوریخواه ممکن است نسبت به این اقدامات انتقاد کنند، زیرا چنین سیاستهایی میتواند به اعتبار و حیثیت بینالمللی آمریکا آسیب وارد کند. افزون بر این، تشدید سیاستهای ضد مهاجرتی و برخی اقدامات تبعیضآمیز نیز میتواند به افزایش انزوای آمریکا و برانگیخته شدن مخالفت اقلیتهای غیراروپایی در داخل این کشور منجر شود.
مجلسی در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، اگر چنین اقداماتی از سوی یک کشور کوچک یا دارای سابقه ماجراجویی محدود انجام میشد، شاید چندان تعجبآور نبود؛ اما انجام آن از سوی کشوری مانند آمریکا، که نقش و مسئولیت گستردهای در نظام بینالملل دارد، قابل تأمل و نگرانکننده است. بهویژه در شرایطی که برخی نشانهها از آمادگیهای نظامی در قبال ایران نیز مطرح شده، این اقدامات میتواند بهعنوان بخشی از یک راهبرد فشار یا نمایش قدرت تلقی شود و پیامدهای گستردهتری در سطح منطقهای و جهانی به همراه داشته باشد.
