دیدار پرابهام و طولانی در کاخ سفید؛ پیام دوگانه واشنگتن به تهران
دیدار چندساعته ترامپ و نتانیاهو پشت درهای بسته برگزار شد؛ رئیسجمهور آمریکا توافق با ایران را «گزینه ترجیحی» خواند، اما نشانههای تقویت آرایش نظامی در منطقه، روایت دیگری از همزمانی دیپلماسی و بازدارندگی سخت ارائه میکند.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، دیدار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه چهارشنبه در کاخ سفید حدود سه ساعت به طول انجامید؛ نشستی که بدون بیانیه مشترک یا کنفرانس خبری پایان یافت و ابهامها درباره مسیر مذاکرات با ایران را افزایش داد.
ترامپ پس از پایان جلسه در حساب کاربری خود در شبکه «تروث سوشال» نوشت گفتوگویی «بسیار خوب» با نتانیاهو داشته و بر «روابط عالی» واشنگتن و تلآویو تأکید کرد. وی اعلام کرد هنوز «تصمیم نهایی» اتخاذ نشده، اما بر «ادامه مذاکرات با ایران برای بررسی امکان دستیابی به توافق» اصرار دارد و افزود در صورت حصول توافق، «این گزینه ترجیحی» او خواهد بود؛ در غیر این صورت «نتیجه را خواهیم دید». ترامپ با اشاره به آنچه «خودداری پیشین ایران از توافق» توصیف کرد، مدعی شد این تصمیم به اجرای عملیاتی موسوم به «چکش نیمهشب» علیه تأسیسات هستهای ایران انجامید و ابراز امیدواری کرد تهران این بار «عقلانیتر و مسئولانهتر» رفتار کند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد نتانیاهو و ترامپ درباره روند مذاکرات با ایران، تحولات غزه و مسائل منطقهای گفتوگو کرده و بر ادامه هماهنگی نزدیک میان دو طرف تأکید کردهاند. با این حال، رسانههای اسرائیلی گزارش دادند این نشست بدون حضور خبرنگاران و بهصورت کاملا کاری و محرمانه برگزار شده است. شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل اعلام کرد طولانی بودن جلسه و عدم برگزاری نشست خبری مشترک نشان میدهد محور اصلی گفتوگوها، تلاش برای تأثیرگذاری بر روند مذاکرات با ایران بوده است. به گزارش این شبکه، نتانیاهو در دیدار با مقامهای آمریکایی مدعی شده است ایران برخلاف برخی تعهدات اعلامشده پیشین، در برخی حوزهها از جمله مسائل داخلی، تغییر رفتاری نشان نداده و همچنین تمایلی به گنجاندن موضوع برنامه موشکی در چارچوب مذاکرات هستهای ندارد.
«کان» نیز گزارش داد اسرائیل به واشنگتن اعلام کرده هر توافق «خوب» باید فاقد تاریخ انقضا بوده و بهطور دائمی مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود. به گفته منابع مطلع، نتانیاهو کوشیده طرف آمریکایی را متقاعد کند که تهران در پی «خرید زمان» است. همزمان، برخی برآوردها در اسرائیل حاکی است احتمال عدم دستیابی به توافق نهایی بالاست و گزینه اقدام نظامی همچنان روی میز قرار دارد.
در همین چارچوب، مقامات اسرائیلی بر آمادگی کامل تأکید میکنند. یک وزیر کابینه صهیونیست گفته احتمال حمله آمریکا به ایران «بالاست»، و برخی منابع دیپلماتیک از «گریزناپذیر بودن» رویارویی سخن گفتهاند. در مقابل، برخی تحلیلگران اسرائیلی معتقدند دولت آمریکا بیش از هر چیز به دنبال یک دستاورد هستهای روشن است که ترامپ بتواند آن را برتر از توافق ۲۰۱۵ معرفی کند؛ حتی اگر در موضوعات دشوارتر مانند برنامه موشکی و شبکههای منطقهای ایران انعطاف نشان دهد. برآوردهایی نیز احتمال اقدام محدود نظامی آمریکا را «اندکی بیش از ۵۰ درصد» دانستهاند، بهویژه اگر در مذاکرات پیشرفت سریعی حاصل نشود.
در موازات این تحرکات سیاسی، نشانههای تقویت آرایش نظامی آمریکا و اسرائیل دیده میشود. آژانس دفاع موشکی آمریکا از برگزاری آزمایشهای مشترک با اسرائیل بر سامانه پدافندی «مقلاع داوود» خبر داد؛ سامانهای برای رهگیری موشکها و پهپادها. به گفته این نهاد، این آزمایشها با هدف ارتقای آمادگی دفاع موشکی انجام شده است. وزارت جنگ اسرائیل نیز از سلسله آزمایشهایی در چارچوب افزایش آمادگی برای مواجهه با تهدیدات سخن گفت.
همزمان با ادامه رایزنیهای سیاسی، گزارشهایی از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه منتشر شده است. رسانههای غربی نوشتهاند وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) به یک گروه دوم ناو هواپیمابر دستور آمادهباش داده تا در صورت صدور فرمان نهایی، به خاورمیانه اعزام شود.
همچنین خبرهایی از اعزام یا استقرار قریبالوقوع جنگندههای پیشرفته از جمله F-35 و چندین اسکادران F-15 در منطقه منتشر شده است. علاوه بر این، هواپیماهای پشتیبانی رزمی و جنگ الکترونیک نیز به این آرایش افزوده شدهاند؛ اقدامی که معمولا در شرایط افزایش احتمال درگیری انجام میشود.
در حال حاضر نیز ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» در منطقه حضور دارد و مجموعهای از جنگندههای نسل پنجم و هواپیماهای جنگ الکترونیک را در اختیار دارد.
به این ترتیب، در حالی که ترامپ از «ترجیح توافق» با ایران سخن میگوید، روند افزایش آمادگی و استقرار تجهیزات نظامی آمریکا و اسرائیل ادامه دارد؛ وضعیتی که نشان میدهد همزمان با مسیر دیپلماتیک، گزینه نظامی نیز همچنان مدنظر قرار دارد و همین امر بر ابهام آینده مذاکرات افزوده است.