استعفای وفیق صفا؛ آغاز بازتعریف راهبردی حزبالله پس از جنگ ۲۰۲۴
استعفای وفیق صفا از مسئولیت در «واحد ارتباط و هماهنگی» حزبالله، پس از جنگ ۲۰۲۴، نشانهای از تحولات داخلی در این حزب لبنانی به شمار میآید. این تغییر، همزمان با نطق اخیر دبیرکل و کاهش تنش با نهادهای دولتی، میتواند مقدمهای برای بازتعریف نقش این گروه مقاومت در داخل کشور و منطقه باشد.
به گزارش ایلنا به نقل از النشره، استعفای وفیق صفا، که سالها مسئول «واحد ارتباط و هماهنگی» حزبالله بود، تغییر مهمی در ساختار داخلی این حزب به شمار میرود. صفا فقط یک مقام اداری معمولی نبود؛ او نقش یک واسطه حساس بین حزب و دولت را داشت و پروندههای امنیتی و سیاسی مهم را مدیریت میکرد. او بهعنوان «رابط پشت پرده»، ارتباط حزب با دیگر گروهها و دولتها را برقرار میکرد و امور داخلی حزب را با سرعت و دقت هدایت میکرد.
تحلیلگران میگویند که این استعفا نمیتواند به تنهایی نشاندهنده تغییرات بنیادی باشد، اما با توجه به زمانبندی و همزمانی آن با نطق اخیر شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله نشاندهنده تلاش حزب برای بازتنظیم روابط با دولت و کاهش تنشهای داخلی است. نطق شیخ قاسم حاکی از تغییر لحن سیاسی و تأکید بر «تنظیم اختلافات» به جای درگیری مستقیم است؛ اقدامی که با کاهش اصطکاک با نهادهای دولتی و مدیریت حساسیتهای داخلی همخوانی دارد.
با توجه به تاریخچه حزبالله، این تغییرات در چارچوب تحولات مرحلهای و تاکتیکی قابل تفسیر است. در دهههای گذشته، حزب از دوره تأسیس و فعالیت نظامی تا ورود به عرصه سیاسی و سپس مدیریت فعالیتهای منطقهای پیش رفته است. هر مرحله، ابزارها و سازوکارهای جدیدی را میطلبید. اکنون پس از جنگ ۲۰۲۴، حزبالله به مرحلهای از «بازسازی و تثبیت» رسیده است که نیازمند تمرکز بیشتر بر سیاست و کاهش نقش مستقیم امنیتی در اداره امور داخلی است.
کارشناسان بر این باورند که خروج صفا میتواند بخشی از روند «تمرکز و مرکزیت» تصمیمگیری در حزبالله باشد، به نحوی که نعیم قاسم و رهبری حزب کنترل دقیقتری بر مفاصل حیاتی پیدا کنند و کانالهای متعدد و شخصیسازی شده مدیریت داخلی کاهش یابد. این رویکرد، نه به معنای انعطافپذیری راهبردی، بلکه بهعنوان بازتعریف مکانیزمهای مدیریت داخلی و تمرکز بر سیاست به جای امنیت مستقیم قابل تفسیر است.
به این ترتیب، استعفای صفا و تغییر لحن رهبری، مجموعهای از نشانهها برای آغاز مرحلهای تازه در حزبالله است؛ مرحلهای که تمرکز بر بازتعریف روابط با دولت و مدیریت دقیقتر امور داخلی را برجسته میکند، بدون آنکه گزینههای راهبردی حزب در عرصه مقاومت و فعالیتهای منطقهای تغییر کند.
این تغییرات، در حالی که اصول و اهداف اصلی حزبالله را حفظ میکنند، میتوانند به افزایش انضباط داخلی، کاهش تنشها و اولویتبندی بیشتر نقش سیاست در تصمیمگیریهای حزب منجر شوند و مسیر فعالیتهای داخلی و منطقهای حزب را در دوره پس از جنگ ۲۰۲۴ مشخص کنند.
