فشار حداکثری و سیگنالهای دیپلماتیک؛ رویکرد دوگانه آمریکا در قبال ایران
با افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و دریای عمان و اعمال تحریمهای تازه علیه ایران، مقامهای ایرانی تأکید دارند که کشور برای سناریوهای مختلف آماده است و تحلیلگران میگویند این ترکیب اقدامات نظامی و دیپلماتیک، سطح نااطمینانی در منطقه را افزایش داده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، با وجود پایان موج اخیر اعتراضات در ایران، تحرکات نظامی ایالات متحده در منطقه و ادامه تهدیدهای لفظی مقامات آمریکایی، احتمال تشدید تنش میان تهران و واشنگتن را همچنان بالا نگه داشته است. در این میان، مقامات در تهران تأکید دارند که جمهوری اسلامی ایران، در کنار رصد تحولات، خود را برای سناریوهای مختلف آماده میکند.
همزمان با اظهارات متناقض مقامهای آمریکایی درباره آمادگی برای گفتوگو با ایران، ایالات متحده حضور نظامی خود در منطقه را تقویت کرده است. بر اساس گزارش منابع آمریکایی، ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» در حال حرکت به سمت منطقه است تا به ناوگان تحت فرماندهی سنتکام بپیوندد. این ناو قرار است در کنار ناو هواپیمابر «روزولت» در دریای سرخ و دو ناوشکن آمریکایی مستقر در خلیج فارس و دریای عمان فعالیت کند.
اعزام این ناوها در ادامه تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، انجام شده است. وی اخیرا اعلام کرده بود که واشنگتن «تحرکات ایران را از نزدیک زیر نظر دارد» و در عین حال تأکید کرده است که ترجیح میدهد «هیچ اتفاقی رخ ندهد». جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز گفته است که این اقدامات با هدف حفظ آمادگی نیروهای آمریکایی و حفاظت از منافع واشنگتن صورت میگیرد و لزوما به معنای آغاز درگیری نیست.
در کنار تحرکات نظامی، دولت آمریکا فشارهای اقتصادی علیه ایران را نیز افزایش داده است. وزارت خزانهداری ایالات متحده اخیراً از اعمال تحریمهای جدید علیه چند کشتی و شرکت مرتبط با آنچه «شبکه حملونقل نفت ایران» خوانده شده، خبر داده است.
برخی تحلیلگران، مجموعه این اقدامات و مواضع را در چارچوب سیاست «ابهام راهبردی» واشنگتن ارزیابی میکنند؛ رویکردی که به گفته آنان، با هدف حفظ فشار حداکثری، ارسال پیام بازدارنده به بازیگران منطقهای و در عین حال باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی دنبال میشود. با این حال، این وضعیت میتواند سطح نااطمینانی و نگرانی از بروز خطای محاسباتی در منطقه را افزایش دهد.
در ایران، مقامها و تحلیلگران سیاسی تکید دارند که شرایط کنونی از منظر امنیتی حساس است. ابراهیم متقی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفتوگویی با روزنامه «اعتماد» گفته است که برخی نشانهها حاکی از تلاش آمریکا و برخی کشورهای اروپایی برای ایجاد چارچوب جدیدی جهت افزایش فشار و مهار ایران است؛ موضوعی که میتواند بر معادلات منطقهای تأثیرگذار باشد.
در همین حال، یک مقام ارشد ایرانی پیشتر در گفتوگو با خبرگزاری رویترز هشدار داده بود که هرگونه حمله نظامی علیه ایران با واکنش متناسب مواجه خواهد شد. همچنین برخی رسانههای داخلی ایران تأکید کردهاند که هرگونه تشدید تنش میتواند پیامدهایی فراتر از حوزه نظامی، از جمله در بازار جهانی انرژی، به همراه داشته باشد.
