زلزله در پنتاگون؛ آیا تنگه هرمز وزیر نیروی دریایی آمریکا را به زیر کشید؟
در حالیکه تنشهای دریایی در خلیج فارس و بهویژه تنگه هرمز به اوج رسیده، پنتاگون از برکناری فوری وزیر نیروی دریایی آمریکا بدون ارائه توضیح رسمی خبر داد؛ تصمیمی که موجی از گمانهزنیها درباره ارتباط این تغییر ناگهانی با تحولات امنیتی و اختلافات داخلی در ساختار نظامی واشنگتن به راه انداخته است.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، در تحولی کمسابقه در ساختار نظامی ایالات متحده و در شرایطی که تنشهای دریایی در منطقه به اوج خود رسیده، وزارت جنگ آمریکا شامگاه چهارشنبه ۲۲ آوریل ۲۰۲۶ از برکناری ناگهانی جان فیلان، وزیر نیروی دریایی این کشور خبر داد؛ تصمیمی که بلافاصله اجرا شد و بدون ارائه هیچ توضیح رسمی، فضای رسانهای و سیاسی واشنگتن را وارد مرحلهای از گمانهزنیهای گسترده کرد.
این برکناری در حالی رخ میدهد که آمریکا درگیر یک رویارویی دریایی فشرده با ایران در منطقه راهبردی خلیج فارس و بهویژه تنگه هرمز است؛ جایی که تحولات اخیر آن بهشدت بر معادلات امنیتی و انرژی جهان سایه انداخته است. همزمان، گزارشها از پاکسازیهای گسترده در سطوح بالای فرماندهی نظامی آمریکا حکایت دارد؛ روندی که برخی تحلیلگران آن را نشانه تغییر راهبردی در رویکرد پنتاگون میدانند.
نکته قابل توجه آن است که فیلان تنها چند ساعت پیش از برکناری، در یک کنفرانس مهم در واشنگتن از برنامههای خود برای توسعه ناوگان دریایی و بودجه ۳۷۸ میلیارد دلاری نیروی دریایی دفاع کرده بود و حتی از پروژههایی مانند «ناوگان طلایی» سخن گفته بود. اما به نظر میرسد اختلاف دیدگاه او با پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بر سر نوع مواجهه با جنگهای جاری و تمرکز بر درگیری مستقیم، زمینهساز این تصمیم ناگهانی شده باشد.
بر اساس گزارشها، هگست به دنبال فرماندهانی با رویکرد میدانی و تهاجمیتر است، در حالی که رویکرد تحلیلی و آیندهمحور فیلان با سیاستهای جدید کاخ جنگ آمریکا همخوانی نداشته است. همین مسئله باعث شده برخی منابع از «شکاف عمیق در سطح راهبردی پنتاگون» سخن بگویند.
همزمان، انتصاب موقت هونگ کائو، نظامی باسابقه و کهنهکار جنگهای عراق و افغانستان به عنوان سرپرست نیروی دریایی، نشانهای از حرکت واشنگتن به سمت فرماندهی سختگیرانهتر و عملیاتیتر تلقی شده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که نیروهای آمریکایی در خلیج فارس و دریای عرب اقدامات تهاجمی علیه کشتیهای مرتبط با ایران را تشدید کردهاند و فضای منطقه بهشدت امنیتی شده است. برخی تحلیلگران معتقدند تشدید فشارهای نظامی آمریکا در تنگه هرمز و تغییرات ناگهانی در ساختار فرماندهی، میتواند مقدمه ورود واشنگتن به مرحلهای خطرناکتر از تقابل مستقیم باشد.
از سوی دیگر، گمانهزنیهایی درباره اختلافات داخلی، پروندههای سیاسی و حتی ارتباطات گذشته برخی مقامات با چهرههای جنجالی مطرح شده که بر پیچیدگی این برکناری افزوده است.
مجموعه این رخدادها از نگاه ناظران نشان میدهد که سیاست آمریکا در منطقه از حالت «بازدارندگی کنترلشده» به سمت رویکردی تهاجمیتر در حال حرکت است؛ تغییری که میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت تنگه هرمز و معادلات قدرت در خاورمیانه به همراه داشته باشد.
