توسعه بیش از ۵۰ درصدی شبکه IP ملی/ از ای‌پی‌آی تا بازی کودکان: ترکش‌های تحریم به کاربران عادی

به گزارش خبرنگار ایلنا، بهزاد اکبری، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت امروز، دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ در نشست خبری با اصحاب رسانه، گفت: تمرکز ما در دو سال گذشته بر چند حوزه بوده که نخستین و مهم‌ترین آن، توسعه زیرساخت‌ها و ظرفیت‌ها بوده است. 

وی ادامه داد: با آغاز دولت چهاردهم و برنامه هفتم توسعه، یکی از برنامه‌های ما توسعه شبکه فیبر نوری و شبکه ۵G بود‌. همچنین  بحث فروش ترانزیت داده‌ها هم در دو سال گذشته ۱۰۰ درصد افزایش داشته است.

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به توسعه پروژه فیبرهایی دریایی گفت: در بحث گسترش سرمایه گذاری در حوزه فیبرهای دریایی متاسفانه به دلیل تحریم‌ها دچار عقب‌ماندگی هستیم و این فیبرها، بدون حضور و شراکت ایران کشیده شده است. درحال حاضر در تعداد محدودی فیبرنوری مشارکت داریم و توسعه و تمرکز بر این حوزه را در دستور کار داریم.

اکبری با بیان اینکه از ابتدای دولت چهاردهم پروژه‌های بسیاری را در همه لایه‌ها تعریف کردیم که برخی از آنها در هفته دولت و با حضور رئیس جمهور افتتاح شد و باقی ظرف یکسال آینده به بهره برداری می‌رسد، از توسعه بیش از ۵۰ درصدی شبکه IP ملی خبر داد و گفت: شرکت ارتباطات زیرساخت این شبکه را به طور کامل ترانسپورت کرده و آن را به تکنولوژی روز مجهز کرده است.

معاون وزیر ارتباطات گفت: در همه جای دنیا شعار دسترسی آزاد به اطلاعات داده می شود ولی ۳۰ درصد خدمات را به روی ایرانی‌ها می بندند لذا کاربران چاره‌ای جز استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیت ها ندارند؛ همه پلتفرم‌های پرکاربرد هوش مصنوعی و تمام ای پی ای های گوگل یا بازی‌های مهم دنیا به روی کاربران ایران بسته‌اند حتی بازی هایی که برای کودکان است هم مسدود شده‌اند

اکبری یادآور شد: از دی ماه که اینترنت بین‌الملل قطع شد، ۵۰ درصد ظرفیت کشور را برگشت دادیم ولی پرداخت‌های ما ارزی است و تهیه آن برای ما سخت است با این حال تلاش می‌کنیم با فروش ترانزیت منابع توسعه ظرفیت را فراهم کنیم.

وی با بیان اینکه فیبر بین ایران و قطر و ایران و عمان در جنگ قطع شد تنها یک فیبر در خلیج فارس داشتیم که آن هم روز جمعه قطع شد؛ ترافیک بین‌الملل ما تا قبل از دی ماه ۵۰ درصد بیشتر از وضعیت کنونی بود و حتی رشد ظرفیت اینترنت ما از متوسط جهانی هم بالاتر بود در حال حاضر ۹۰ درصد ترافیک بین‌الملل را داریم ولی این افت ۱۰ درصدی به معنای کاهش ترافیک شبکه نیست، بخشی از ترافیک شبکه از مسیرهای قانونی در زمان جنگ خارج شده و دیگر برنگشته است.

 روزانه تا ۱۸۰ هزار حمله سایبری از خارج به کشور داریم

معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه ️دو هفته پیش یک حمله بزرگ سایبری به کشور انجام شد که با آن مقابله کردیم، گفت: ️حملات سایبری به سه دسته «خارج به داخل، داخل به خارج و داخل به داخل» تقسیم می‌شوند.

️به گفته اکبری، روزانه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار رخداد امنیتی از خارج به داخل و ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار رخداد از داخل به داخل ثبت می‌شود و ️حتی در ایام قطعی اینترنت نیز حجم این رخدادها کاهش پیدا نکرد.

۱۰ درصد ترافیک ایران روی استارلینک رفته است

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، اعلام کرد: از زمان جنگ، بخشی از ترافیک به سمت مسیرهای غیررسمی رفت و دیگر بازنگشته است. برآوردهای ما نشان می‌دهد که تقریباً ۱۰ درصد ترافیک، معادل یک ترابیت بر ثانیه، از مسیر استارلینک می‌گذرد.

او با اشاره به برنامه‌های دولت برای افزایش میزان ترافیک بین‌الملل گفت: اگر مبنا را دی‌ماه قرار دهیم، از ابتدای دولت تقریباً ۵۰ درصد ترافیک کشور را رشد دادیم و علی‌رغم مشکلات ارزی که وجود دارد، سعی می‌کنیم از طریق ترانزیت بین‌الملل بتوانیم ظرفیت بین‌الملل را توسعه دهیم.

اکبری گفت: بخشی از ظرفیت ایجادشده متأسفانه به دلیل اتفاقات دی‌ماه، جنگ تحمیلی و قطعی‌ها از دسترس خارج شد. مثلاً فیبر بین ایران و قطر که ظرفیت زیادی داشت، از دسترس خارج شد و در طول جنگ نیز فیبر بین ایران و عمان به دلیل آسیب به جاسک مورد اصابت قرار گرفت. روز جمعه گذشته نیز فقط یک فیبر در خلیج فارس داشتیم که آن نیز قطع شد و سعی کردیم آن را با مسیرهای دیگر جایگزین کنیم.

سهم 5G از ترافیک ایران نزدیک به صفر است

معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: مساله اینترنت در ایران فقط مساله فیلترینگ نیست و حتی می‌توان گفت سهم فیلترینگ کمتر از لایه‌های دیگر است.

او ادامه داد: ما در لایه دسترسی نیازمند تغییر و تحول زیادی هستیم. ارتباطات ثابت نیاز به تحول دارد، اما ارتباطات سیار ایران قابل رقابت با سایر کشورهاست.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت گفت: طبق گزارشی که اریکسون منتشر کرده است، متوسط مصرف اینترنت هر موبایل ۲۲ گیگابایت در ماه است، اما این رقم در ایران بین ۲۳ تا ۲۵ گیگابایت است. این رقم در کشورهای حوزه خلیج فارس تقریباً ۳۰ تا ۳۵ گیگابایت و در آمریکای شمالی تقریباً ۲۵ گیگابایت است.

اکبری افزود: تمایز شبکه ما با سایر کشورها این است که در دنیا نسبت شبکه‌های موبایل به ثابت ۳۰ به ۷۰ است، اما در ایران این نسبت برعکس است.

او با اشاره به اینکه اپراتورهای موبایل باید روی 5G سرمایه‌گذاری کنند، گفت: هم‌اکنون ۵۰ درصد ترافیک مصرفی موبایل در دنیا روی 5G است، اما در ایران این رقم نزدیک به صفر است.

 زنگ خطر تحریم برای گواهی‌های امنیتی SSL و پلتفرم‌های دیجیتال

اکبری در مورد دلایل طولانی شدن بازگشت ترافیک به سطح عادی، گفت: دلیل اصلی تأخیر در بازگشایی کامل اینترنت، اجرای سیاست‌های مصوب ستاد ویژه راهبری فضای مجازی دولت بوده است. تصمیم‌گیری‌ها در این سطح توسط ستاد انجام می‌شود و اجرای دستورات آنها زمان‌بر بوده است.

معاون وزیر ارتباطات درباره بحث احراز هویت گفت: احراز هویت به‌خودی‌خود یک رویه استاندارد و درست در بسیاری از کشورهای جهان است، اما قطعاً این فرآیند و اعمال محدودیت‌های مرتبط با آن، سرعت بازگشت به شرایط عادی را کاهش داده است.

وی در پاسخ به سوالی در مورد نگرانی‌های کاربران پیرامون لغو مجوزهای عمومی (مانند لغو مجوز General License G ناظر بر مراودات دانشگاهی توسط خزانه‌داری آمریکا و احتمال تسری آن به مجوز D-1 مربوط به فناوری‌های اینترنتی) گفت: تحریم‌های سایبری علیه ایران ابعاد گسترده و مختلفی دارد و در حال حاضر با اشکال جدیدی از آن روبه‌رو شده‌ایم که ناعادلانه و ناجوانمردانه است. در سراسر جهان دسترسی به فضای مجازی و فراتر از آن، صیانت از داده‌ها و حریم خصوصی، از حقوق بنیادین کاربران شمرده می‌شود؛ اما متأسفانه با ابزارهای حقوقی و فنی، همین حق اولیه نیز از مردم ایران سلب می‌شود. ازجمله آن، ابطال گواهی‌های امنیتی دیجیتال (SSL Certificates) توسط مراجع صدور گواهی بین‌المللی (CA) است که یکی از مخاطرات جدی پیش روی کسب‌وکارهای ایرانی است.

وی افزود: چالش ابطال گواهی‌ها، به‌ویژه از سوی مراجع صدور گواهی اروپایی و آمریکایی، یک تهدید واقعی است. کسب‌وکارهای ایرانی برای در امان ماندن از این بحران باید از وابستگی به یک گواهی واحد (Single CA) خارج شوند و با معماری دقیق چندگانه، راهکارهای توزیع بار (Load Balancing) را پیاده‌سازی کرده و به سمت استفاده از مراجع بین‌المللی غیرآمریکایی و غیراروپایی بروند تا کاربران دچار انقطاع سرویس نشوند.

رایزنی برای تعمیر کابل‌های فیبر نوری خلیج فارس و قطر

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در مورد ریشه‌های تأخیر (پینگ) بالا برای کاربران و به‌ویژه گیمرها و تأثیر لایه‌های کنترلی شبکه، به جزئیات موانع ژئوپلیتیکی در آب‌های منطقه اشاره کرد و گفت: بخش اصلی ترافیک اینترنت کشور از مبدأ قاره اروپا تأمین می‌شود و فاصله جغرافیایی میان ایران و مراکز داده اروپا به‌صورت طبیعی دست‌کم ۸۰ میلی‌ثانیه زمان رفت‌وبرگشت (RTT) است. ما برای حل معضل گیمرها و کاهش پینگ، اتصال مستقیمی با سرورها و پلتفرم‌های ابری مستقر در منطقه و از طریق کابل دریایی قطر برقرار کرده بودیم که متأسفانه این لینک ارتباطی دچار قطعی فیزیکی شد.

اکبری با بیان اینکه مالکیت این کابل در اختیار شرکت قطری است، گفت: تعمیر این کابل به دلیل پارگی در حریم آب‌های کویت، نیازمند مجوزهای حقوقی پیچیده‌ای است که طرف مقابل اجازه اعزام شناورها و تیم‌های فنی ایرانی برای عملیات ترمیم را نمی‌دهد و از سوی دیگر، شرکت‌های بین‌المللی و خارجی نیز به دلیل شرایط امنیتی و تنش‌های منطقه‌ای جرات نزدیک شدن به آب‌های پیرامونی ایران برای تعمیر کابل را ندارند. در تلاش بودیم خط ترانزیتی جدیدی از طریق عمان برای توزیع ترافیک و جبران خسارت فعال کنیم که متأسفانه آن لینک نیز با قطعی روبه‌رو شد و در حال حاضر رایزنی‌های فنی و دیپلماتیک فشرده‌ای برای رفع این موانع جریان دارد.