میان دانش علمی و اجرای صنعتی در کشور فاصله وجود دارد

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایلنا، محمد بهرامی، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در آیین رونمایی از کتاب «تولید پروپیلن (PDH)، کاربرد و زنجیره ارزش» تألیف امیر اکبری و مهدی شنبدی، با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت اظهار داشت: یکی از خلأهای بزرگ کشور، فاصله میان دانشگاه و صنعت، علم و عمل و نظریه و اجراست. باید قدر افرادی را بدانیم که برای این حوزه وقت می‌گذارند؛ به‌ویژه متخصصانی که تجربه عملی و اجرایی دارند و در حوزه‌های علمی نیز فعالیت می‌کنند.

وی افزود: در حال حاضر میان دانش علمی و اجرای صنعتی در کشور فاصله وجود دارد و باید برای کاهش این فاصله تلاش کنیم. برخی فناوری‌ها و محصولات در اختیار آمریکا یا تعداد محدودی از کشورهای جهان قرار داشته‌اند و اکنون کشورهای دیگری نیز به این حوزه‌ها ورود کرده‌اند. در چنین شرایطی، باید تکلیف خود را با جایگاه ایران در صنعت و مناسبات جهانی این حوزه روشن کنیم.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس با طرح این پرسش که آیا سهم ایران از صنعت پتروشیمی باید همچنان به فعالیت‌های کم‌ارزش‌تر و آلاینده‌تر محدود بماند، تصریح کرد: آیا قرار است سهم ما همواره انجام کارهای دشوار، با ارزش افزوده پایین و آلایندگی بالا باشد، در حالی که دیگران بخش‌هایی از صنعت را در اختیار داشته باشند که ارزش افزوده بسیار بیشتری ایجاد می‌کنند و در عین حال آلایندگی کمتری دارند؟ این موضوع نیازمند بازنگری جدی در رویکردهای صنعتی کشور است.

بهرامی با تأکید بر نقش پژوهش‌های علمی در ایجاد تحول در صنعت ادامه داد: استادان و متخصصان در این حوزه حضور دارند و انتظار می‌رود پژوهش‌های علمی، دست‌کم زمینه‌ساز تغییراتی در رویکردها و حتی برخی مبانی و مسیرهای بنیادی فعالیت‌های صنعتی کشور شوند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی، تمدنی و انرژی ایران اظهار داشت: کشور ما از نظر تاریخ و تمدن و همچنین منابع انرژی، ظرفیت‌های بزرگی دارد؛ اما باید بررسی کنیم که سهم واقعی ما از این ظرفیت‌ها چیست. در شرایطی که برخی کشورهای منطقه از درآمد سرانه بالایی برخوردارند، باید ببینیم جایگاه اقتصادی ما کجاست و چرا نتوانسته‌ایم متناسب با ظرفیت‌های خود به نتایج مطلوب برسیم.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه توسعه صنعت پتروشیمی و تکمیل زنجیره‌های ارزش می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی کشور کمک کند، افزود: با بهره‌گیری صحیح از ظرفیت‌های این صنعت می‌توان زمینه افزایش درآمد سرانه و ارتقای جایگاه اقتصادی کشور را فراهم کرد. تحقق این هدف مستلزم آن است که همه فعالان این حوزه، از دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌های مختلف تا بخش‌های علمی و واحدهای تحقیق و توسعه (R&D)، پای کار باشند و مسئولیت خود را در این مسیر ایفا کنند.

بهرامی با تأکید بر ضرورت استفاده از تجربه‌های موفق جهانی خاطرنشان کرد: برای توسعه فناوری و تکمیل زنجیره‌های ارزش، لزوماً در همه موارد به تغییرات بنیادی و گسترده نیاز نداریم؛ بلکه در برخی حوزه‌ها می‌توان با انتخاب مسیرهای میان‌بر و بهره‌گیری از فناوری‌های موفق و برتر جهان، از جمله از طریق مهندسی معکوس، با حداقل امکانات به فناوری‌های مورد نیاز دست پیدا کرد. این رویکرد می‌تواند روند توسعه صنعتی کشور را سرعت ببخشد.

بهرامی با تأکید بر امکان رفع بخش قابل‌توجهی از مشکلات صنعتی کشور اظهار داشت: نباید تصور کنیم کشورهایی که امروز در سطوح بالای فناوری قرار دارند، یک‌شبه به این جایگاه رسیده‌اند؛ آنها سال‌ها تلاش کرده‌اند و در برخی موارد نیز از روش‌هایی مانند مهندسی معکوس برای دستیابی به فناوری‌های پیشرفته بهره برده‌اند. ما نیز می‌توانیم با استفاده از این ظرفیت، گام‌های بزرگی در مسیر توسعه فناوری برداریم.

وی با اشاره به تحول رابطه علم و فناوری در جهان افزود: تا پیش از قرن بیستم، علم و فناوری تا حد زیادی به‌صورت موازی حرکت می‌کردند و ارتباط نظام‌مندی میان آنها وجود نداشت؛ اما از قرن بیستم، این دو حوزه ارتباط نزدیک‌تری پیدا کردند. از یک سو، دستاوردهای علمی به شکل‌گیری فناوری‌های جدید منجر شدند و از سوی دیگر، توسعه فناوری امکان دستیابی به نتایج بزرگ‌تر در اکتشافات و پژوهش‌های علمی را فراهم کرد.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: امروز شرایط به‌طور اساسی تغییر کرده و سرعت تحولات علمی و فناورانه به‌شدت افزایش یافته است؛ به‌گونه‌ای که دستاوردهای کمتر از نیم قرن اخیر را می‌توان با دستاوردهای چندین هزار سال گذشته مقایسه کرد. همچنین سرعت پیشرفت در برخی حوزه‌ها به حدی است که دستاوردها در بازه‌های زمانی کوتاه، به‌سرعت افزایش می‌یابند. با این حال، پرسش اصلی این است که سهم ایران از این تحولات و پیشرفت‌های جهانی چقدر است.

بهرامی با تأکید بر ضرورت به‌روزرسانی دانش مدیران و تقویت فعالیت‌های تحقیق و توسعه (R&D) تصریح کرد: مدیران کشور باید به دانش روز دنیا مجهز باشند و حوزه‌های تحقیق و توسعه نیز به‌صورت واقعی و مؤثر فعالیت کنند تا بتوانیم متناسب با سرعت تحولات جهانی حرکت کنیم.

وی در ادامه با اشاره به ضرورت حمایت حاکمیتی از توسعه زنجیره ارزش گفت: همان‌طور که اشاره شد، کمیسیون انرژی مجلس در حوزه‌های مرتبط با انرژی، هرجا دستگاه‌ها و سازمان‌های مربوط به کمک نیاز داشته‌اند، با برگزاری جلسات یا حضور میدانی برای پیگیری مسائل وارد عمل شده است. از جمله موضوعات مورد توجه این کمیسیون، مسائل مرتبط با سقف حقوق و همچنین اصلاح قوانین و مقررات بوده است.

نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به ظرفیت‌های قانونی برای توسعه زنجیره ارزش افزود: در قانون برنامه هفتم پیشرفت، موضوع توسعه زنجیره ارزش و ایجاد ارزش افزوده به‌خوبی مورد توجه قرار گرفته و حمایت‌هایی در زمینه‌های مختلف پیش‌بینی شده است. در حال حاضر نیز در برخی حوزه‌های قانون‌گذاری، بازنگری‌هایی در حال انجام است و از پیشنهادها و راهکارهای کارشناسی برای بهبود قوانین استقبال می‌کنیم.

بهرامی تأکید کرد: هر فرد یا مجموعه‌ای که بتواند با ارائه ایده‌ای نوآورانه و خلاقانه به توسعه کشور و افزایش ارزش افزوده کمک کند، مورد استقبال کمیسیون انرژی قرار خواهد گرفت. این رویکرد، نظر شخصی من نیست، بلکه دیدگاه اعضای کمیسیون نیز بر حمایت از پیشنهادهای مؤثر و راهگشا استوار است.

وی در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان آیین رونمایی از کتاب «تولید پروپیلن (PDH)، کاربرد و زنجیره ارزش» خاطرنشان کرد: این نشست، جلسه‌ای مهم و ارزشمند است؛ چراکه برگزاری چنین برنامه‌هایی می‌تواند به توسعه و آبادانی کشور کمک کند. امیدواریم با تداوم این نشست‌ها و تقویت همکاری میان بخش‌های علمی، صنعتی و حاکمیتی، زمینه پیشرفت کشور و بهره‌گیری بهتر از ظرفیت‌های موجود فراهم شود.