میراث جهانی یزد زیر سایه ارتعاشات جنگ/میراث فرهنگی استان علاوه بر مرمت فیزیکی، نیازمند یک ریکاوری اقتصادی سریع دارد

سیدمحمد رستگاری در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا در یزد، با اشاره به این‌که نبرد ۴۰ روزه موسوم به «جنگ رمضان» اگرچه با ایستادگی جانانه ملت و نیروهای مسلح همراه بود، اما تبعات آن اکنون در لایه‌های پنهان ابنیه تاریخی و رگ‌های اقتصادی صنعت گردشگری کشور نمایان شده است.

وی افزود: شهر یزد که به‌عنوان تنها شهر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو می‌درخشد، در این مدت تجربه‌ای بی‌سابقه و تلخ را پشت سر گذاشت.

رستگاری با انتقاد شدید از بی‌توجهی متجاوزان به پروتکل‌های بین‌المللی، تصریح کرد: رفتار دشمنان نشان داد که در بزنگاه‌های راهبردی، تعهدات مرتبط با میراث بشری به‌سادگی نادیده گرفته می‌شود.

وی قرار گرفتن یزد در معرض تهدیدات نظامی را زنگ خطری جدی برای جامعه جهانی دانست و تصریح کرد: چراکه این شهر متعلق به تمام بشریت است، نه فقط یک جغرافیا.

وی با تبیین وضعیت بافت تاریخی یزد تصریح کرد: اگرچه ۷۰۰ هکتار بافت ثبت ملی و ۱۹۰ هکتار بافت ثبت جهانی ما مستقیماً هدف حملات نبودند، اما هم‌جواری با مناطق نظامی باعث شد امواج ناشی از انفجارها و ارتعاشات مکرر، پیکره ظریف بناهای خشتی را بلرزاند. لرزه‌هایی که در حافظه تاریخی این شهر کویری بی‌سابقه بوده است.

رستگاری افزود: در بناهای خشتی، آسیب‌ها همیشه بلافاصله خود را نشان نمی‌دهند. ارتعاشات می‌تواند منجر به ترک‌های سازه‌ای میکروسکوپی، تضعیف پی‌ها و فرو ریختن تزیینات ظریفی چون گچ‌بری‌ها و کاشی‌کاری‌ها در میان‌مدت شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی یزد از آمادگی کامل برای مقابله با تخریب‌های احتمالی خبر داد و گفت: از نخستین روزهای بحران، تیم‌های تخصصی شامل اساتید دانشگاه، معماران تجربی و کنشگران محلی تشکیل شده‌ و  این گروه‌ها در حال مستندسازی و ثبت وضعیت موجود هستند تا مداخلات پیشگیرانه را در کوتاه‌ترین زمان ممکن آغاز کنند.

رستگاری در ادامه به بخش تاریک اقتصادی این بحران نیز اشاره کرد و افزود: متأسفانه این جنگ با ایام طلایی نوروز و عید فطر هم‌زمان شد و موج گسترده لغو سفرها، ضربه مهلکی به معیشت هنرمندان صنایع‌دستی و فعالان گردشگری وارد کرد.

وی تصریح کرد: کاهش شدید گردشگر در فصلی که اوج درآمدزایی این بخش است، ضرورت تدوین بسته‌های حمایتی هدفمند و فوری را دوچندان کرده است.

مدیرکل میراث فرهنگی یزد در پایان تأکید کرد: میراث فرهنگی یزد علاوه بر مرمت فیزیکی، نیازمند یک ریکاوری اقتصادی سریع دارد تا سرمایه‌های اجتماعی و تخصصی این حوزه بیش از این آسیب نبینند.