در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
سرمایه اجتماعی در شرایط جنگی چگونه معنا پیدا میکند؟
معاون سلامت اجتماعی بهزیستی اظهار کرد: در شرایط بحرانی، معمولاً هرچه بحرانها طولانیتر شوند، احتمال افزایش نارضایتیها بیشتر میشود. به همین دلیل، موضوع سرمایه اجتماعی در جوامع مختلف اهمیت بیشتری مییابد؛ زیرا میتواند به مدیریت بهتر هر جامعه کمک کند.
«حسن موسوی چلک» معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی در خصوص موضوع جنگ و سرمایه اجتماعی، به خبرنگار ایلنا گفت: یکی از موضوعاتی که بحرانهای گوناگون اقتصادی، سیاسی و نظامی ـ اعم از طبیعی و غیرطبیعی ـ میتواند بر تابآوری جامعه تأثیر بگذارد، موضوع سرمایه اجتماعی است. به طور طبیعی، هنگامی که سطح سرمایه اجتماعی در جامعه بالا باشد، اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی افزایش مییابد و در نتیجه، مدیریت شرایط یادشده بهمراتب بهتر انجام میشود.
وی افزود: زیرا حتی در شرایط عادی و خارج از بحران نیز، در جوامعی که سرمایه اجتماعی بالایی دارند، مردم نهتنها دست به اعتراض نمیزنند، بلکه با همکاری و مشارکت، از بحرانها با سلامت بیشتری عبور میکنند، بدون آنکه این وضعیت به نارضایتیهای اجتماعی منجر شود. بدیهی است که این موضوع در زمان وقوع بحرانها، اهمیت بیشتری مییابد.
موسوی چلک خاطرنشان کرد: در شرایط بحرانی، معمولاً هرچه بحرانها طولانیتر شوند، احتمال افزایش نارضایتیها بیشتر میشود. به همین دلیل، موضوع سرمایه اجتماعی در جوامع مختلف اهمیت بیشتری مییابد؛ زیرا میتواند به مدیریت بهتر هر جامعه کمک کند. بر این اساس، معتقدیم میان سرمایه اجتماعی، سلامت اجتماعی و تابآوری اجتماعی، رابطهای منطقی وجود دارد.
معاون سلامت اجتماعی بهزیستی تصریح کرد: هرچه نهادهای مدنی در نظام حکمرانی مشارکت بیشتری داشته باشند و مردم تصمیمات اتخاذشده را بیشتر باور کنند و بپذیرند، بحرانها کمتر به افزایش نارضایتی در جامعه منجر میشوند. حتی در صورت وجود نابرابری، سرمایه اجتماعی همچنان میتواند مؤلفهای مهم در کنترل جامعه و پذیرش تصمیمات سیاستگذاران باشد و در نهایت به تقویت قدرت آن کشور بیانجامد.
موسوی چلک اضافه کرد: زیرا مردم در کنار دولت قرار میگیرند و تمام تلاش خود را به کار میگیرند تا توانایی دولت و مردم برای پاسخگویی به شرایط بحرانی افزایش یابد. عکس این موضوع نیز میتواند صادق باشد. باید اشاره کنم که سیاستگذاریهای دولت در شرایط بحرانی میتواند بسیار تعیینکننده باشد؛ حتی سیاستهای دولت در دوران پیش از بحران نیز میتوانند بر حوزه سرمایه اجتماعی در زمان بحران اثرگذار باشند. شاید به همین دلیل است که امروزه، اگر اخبار را دنبال کنید، همه بر تمرکز بر موضوع سرمایه اجتماعی بهعنوان یک سرمایه مهم تأکید دارند.
معاون سلامت اجتماعی تأکید کرد: برای نخستین بار، در قانون برنامه هفتم توسعه، فصل هجدهم، به موضوع سرمایه اجتماعی پرداخته شده است. این موضوع در قوانین برنامه ششم و برنامه چهارم توسعه نیز از اهمیت قابل توجهی برخوردار بوده است. باید توجه داشت که سرمایه اجتماعی یکشبه ایجاد نمیشود. هرچه شاخصهای سرمایه اجتماعی در جامعه پیش از وقوع بحران بالاتر باشد، به طور طبیعی در زمان بحران میتواند به یاری مردم و دولتها بیاید تا رضایت شهروندان افزایش یابد. فعالیتهای داوطلبانه گسترش مییابد و اقدامات محلی انجام میشود. در هنگام وقوع بحران در یک منطقه، مردم خودشان تلاش میکنند بخشی از کارها را بر عهده بگیرند؛ امری که به طور طبیعی میتواند به انسجام اجتماعی بیشتر در جامعه منجر شود.
