مدیرکل میراث فرهنگی فارس در گفتگو با ایلنا مطرح کرد؛
تختجمشید به مرودشت واگذار نمیشود/ حریم درجه دو هرگز به محدوده شهری الحاق نمیشود
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس با تأکید بر اینکه حریم درجه دو تختجمشید به شهر مرودشت الحاق نخواهد شد، اعلام کرد: وزارت میراث فرهنگی اجازه تعدی به عرصه و حریمهای این میراث جهانی را نمیدهد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، بهزاد مریدی درباره مصوبهای که درباره الحاق بخشی از حریم درجه دو این اثر به محدوده شهری مرودشت مصوب و ابلاغ شده است، به ایلنا گفت: این مصوبه با مخالفت جدی وزارت میراث فرهنگی مواجه است و اکنون در مرحله توقف و بازنگری قرار دارد.
بهزاد مریدی در واکنش به پیگیری طرح توسعه محدوده شهری مرودشت و تأثیر آن بر حریم درجه دو تخت جمشید، افزود: ابلاغ این طرح به معنای دستاندازی به تختجمشید نخواهد بود و وزارت میراث فرهنگی اجازه الحاق حریم درجه دو تختجمشید به شهر مرودشت را نخواهد داد.
او با تأکید بر اینکه تمام ظرفیتهای وزارت میراث فرهنگی برای حفاظت از این اثر جهانی به کار گرفته شده است، گفت: تمام تلاش وزارت میراث فرهنگی و ادارهکل میراث فرهنگی استان فارس بر صیانت از عرصه و حریمهای تختجمشید متمرکز است.
ماجرای الحاق از کجا آغاز شد؟
موضوع توسعه شهر مرودشت در مجاورت تختجمشید و احتمال ورود محدوده شهری به حریم درجه دو این اثر، از سال گذشته بار دیگر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز حوزه میراث فرهنگی تبدیل شد.
در نخستین موج انتشار اخبار، اعدادی مانند ۹۵۰ و ۹۶۰ هکتار درباره اراضی موردنظر برای توسعه محدوده شهری مطرح شد که نگرانی گستردهای میان باستانشناسان و فعالان میراث فرهنگی ایجاد کرد.
بررسیهای بعدی و توضیحات مسئولان میراث فرهنگی نشان داد که بخش مهمی از اختلاف به محدوده محور و شهرک مهدیه و نسبت آن با حریم درجه دو تختجمشید مربوط است.
براساس توضیحات پیشین مسئولان پایگاه میراث جهانی تختجمشید، در جریان بررسی طرح جامع مرودشت، ایجاد یک پهنه خدمات گردشگری در بخشی از محور مهدیه بهعنوان راهکاری برای ساماندهی خدمات و جلوگیری از پراکندگی کاربریها مورد بحث قرار گرفت و در نهایت، محدودهای حدود ۳۷ هکتار برای خدمات گردشگری مطرح شد تا توسعه شهر مرودشت به حریم تخت جمشید کشیده نشود.
اختلاف اصلی زمانی شدت گرفت که موضوع الحاق محور مهدیه به محدوده شهر مرودشت در مصوبات و مکاتبات مربوط به طرح جامع شهر دوباره مطرح شد.
مهرماه سال ۱۴۰۴ اما ابلاغیهای از سوی معاونت شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی به استانداری فارس صادر شد که در ادامه، الحاق محور مهدیه به محدوده شهر مرودشت را وارد مرحله جدید کرد.
پیش از آن، اعلام شده بود که با توجه به حساسیت حریم درجه دو تختجمشید، توسعه شهری در این محدوده باید کنترل شود و حتی پیشنهاد ساماندهی محور مهدیه نیز با هدف تمرکز خدمات گردشگری و جلوگیری از گسترش بیضابطه ساختوسازها دنبال شود.
حریم درجه دو تختجمشید بخشی از کمربند حفاظتی و منظر فرهنگی این مجموعه جهانی است که محوطه های باستانی متعددی را در دل خود جای داده است و توسعه شهری و تغییر کاربری زمینها میتواند آنها را در معرض تهدید قرار دهد.
یکی از محورهای اصلی اختلاف در این پرونده، تفاوت میان ساماندهی محدوده موجود و گسترش محدوده شهری مرودشت است.
مسئولان میراث فرهنگی پیشتر تأکید کردهاند که شهرک مهدیه طی سالهای گذشته شکل گرفته و مسئله اصلی، مدیریت وضع موجود و جلوگیری از توسعه بیشتر آن در حریم تختجمشید است. در طرح جامع شهر مرودشت نیز بحث ساماندهی و ارائه خدمات به این محدوده مطرح شده است.
اکنون بار موضوع ورود بخشی از حریم درجه دو تختجمشید به محدوده شهری مرودشت و آثار احتمالی آن بر نحوه مدیریت این محدوده مورد توجه قرار گرفته است.
مصوبه الحاق متوقف و در حال بازنگری است
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس با اشاره به روند اداری طرح الحاق حریم درجه دو تخت جمشید به شهر مرودشت گفت: مصوبه مرتبط با الحاق حریم تختجمشید به شهر مرودشت در تابستان سال ۱۴۰۴ توسط شورای عالی شهرسازی و معماری تصویب و ابلاغ شد، اما از همان زمان با مخالفت جدی وزارت میراث فرهنگی روبهرو است.
مریدی افزود: از مهرماه سال گذشته مکاتبات متعددی درباره این مصوبه انجام شده و اکنون طرح الحاق بهطور کامل متوقف و در مرحله بازنگری قرار دارد.
او ادامه داد: از زمان تصویب و ابلاغ مصوبه، وزارت میراث فرهنگی، ادارهکل میراث فرهنگی استان فارس و پایگاه میراث جهانی تختجمشید مخالفت صریح خود را اعلام کردهاند و برگزاری جلسات برای اجراییشدن این مصوبه نیز امکانپذیر نیست.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس با بیان اینکه اعتراض وزارت میراث فرهنگی به این موضوع همچنان ادامه دارد، گفت: طرح الحاق حریم درجه دو تختجمشید به شهر مرودشت برای وزارت میراث فرهنگی امکانپذیر نیست و اعتراضهای جدی و مکرر وزارت میراث فرهنگی و ادارهکل میراث فرهنگی استان فارس نسبت به این مصوبه همچنان ادامه دارد و پیگیری میشود.
او تأکید کرد: حریم درجه دو تختجمشید به هیچوجه به شهر مرودشت الحاق نخواهد شد.
بهزاد مریدی با اشاره به اهمیت تختجمشید گفت: همانطور که بارها اعلام کرده ام وزارت میراث فرهنگی تختجمشید را فخر ایران میداند و موضوع حفاظت از عرصه و حریمهای این مجموعه از اولویتهای جدی وزارتخانه و ادارهکل میراث فرهنگی استان فارس است.
تختجمشید در سال ۱۹۷۹ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و محدودههای حفاظتی پیرامون این اثر از جمله حریم درجه دو، برای کنترل آثار توسعه شهری و عمرانی بر اصالت، منظر و ارزشهای تاریخی این مجموعه اهمیت ویژه دارد.
مخالفت صریح مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس با الحاق حریم درجه دو تخت جمشید به شهر مرودشت بیانگر آن است که سرنوشت نهایی طرح جامع توسعه شهر مرودشت به بازنگری و تصمیمهای بعدی دستگاههای مسئول در وزارت میراث فرهنگی و وزارت راه و شهرسازی گره خورده است.
