وزیر علوم:
کوهخواری هم عادی شده است
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در چهارمین همایش ملی دانشگاه سبز در دانشگاه تربیت مدرس که با حضور رئیس سازمان محیط زیست و جمعی از روسای دانشگاهها برگزار شد، گفت: یکی از آن ارزشها یا مفاهیمی که بد تفسیرش و میکنیم، «توکل بر خداست» و خداوند با سنتها و با قاعده دنیا را اداره میکند.
به گزارش ایلنا، حسین سیمایی، در این همایش اظهار داشت: ما جلسات متوالی و متناوب داریم برای اینکه حکمرانی سبز را در دانشگاهها ترویج کنیم. تشویق و تقریب الزامی نیز باید در این حوزه صورت گیرد. شدت انرژی در ایران نسبت به میانگین جهانی بسیار بالا است. یعنی میزان مصرف بهازای تولید ناخالص داخلی، چندین برابر میانگین جهانی است. بهعنوان مثال در بخش کشاورزی برای تولید یک واحد ثروت چند برابر استاندارد دنیا مصرف میکنیم. ما کشور خشک و کم آبی هستیم، اما اینجور سخاوتمندانه آب مصرف میکنیم.
وی افزود: کشور الان به تنش آبی یا بحران آبی نزدیک است؛ در عین حال بدون نگرانی باز هم با همان سبک کشت میکنیم با همان سبک و الگو در صنعت. مصارف خانگی هم الگویی دارد که با اصول پایدار محیط زیستی سازگار نیست.
وزیر علوم تصریح کرد: دانشگاههای ما هم جدا از بافت عمومی جامعه در این زمینه نیست. خوابگاهها و دانشگاهها هم از «بد مصرفها» به حساب میآیند. عوامل مختلفی در این موضوع دخیل هست؛ یکی از آنها عامل اقتصادی است. به هر حال قیمت انرژی در ایران بسیار نازل است و یارانههای پنهان باعث شده که ما بد مصرف شویم. عوامل زیرساختی هم بسیار موثر هستند، قیمت قبض آب و برق ما منصفانه نیست و در عینحال بسیاری از مصرف در شبکه هدر میرود که ناشی از فرسودگی است.
وی گفت: به مقتضای محیط دانشگاه باید اشاره کنم به اینکه زمینههای فرهنگی هم این سوء مصرف را دارد، ما یک ارزشها و خلقیاتی داریم که شاید به وضعیت دامن زده است. خیلی وقتها که به ما تذکر میدهند چرا اینطور مصرف میکنیم؟ میگوییم پولش را میدهیم، یعنی داریم منابع زیستمان را با پول خودمان میخریم، میترسیم از اینکه به ما اتهام بزنند آدم خسیس یا اقتصادیای هستیم. فکر میکنیم اگر در مصرف محاسبهگر باشیم، متهم میشویم به اینکه آدم خسیسی هستیم.
سیمایی در بخش دیگر سخنان خود بیان کرد: متاسفانه یک ضد ارزش هم داریم به نام تفاخر! خیلی وقتها قصد داریم با مصرف زیاد فخرفروشی کنیم و برتری خودمان را نسبت به دیگران و همنوعانمان به اثبات برسانیم. این خلقیات که قابل قبول هم نیست در میان ما رواج دارد، بعضی از اینها را میشود با قیمتگذاری اصلاح کرد و بعضی را باید با آموزش و ترویج فرهنگ مصرف. یعنی با نشان دهیم که چگونه مخاطرات پرمصرفی برای کره زمین ما اعم از خشکی و دریا و آسمان تاثیر میگذارد.
وی افزود: فرهنگسازی و الگوسازی در کشور ما بسیار ضعیف است. حتی به محیط دانشگاه هم که میآییم، آموزشهای عمومی مثل حفاظت از محیط زیست را مشاهده نمیکنیم. جای افسوس دارد که بهطور مثال کوهخواری هم عادی شده و جلوی چشم نهادها و سازمانهای اداری ما رخ میدهد. چقدر بیمبالاتی داریم و چقدر سخاوتمندانه منابعمان را از دست میدهیم.
وزیر علوم بیان کرد: شما الان در صداوسیما چقدر آموزش بهینه مصرف کردن را میبینید؟ الان ما در خطر کمآبی و قطع آب در تهران هستیم. آیا هیچ هشداری میشنوید؟ ما فقط گزارشهای دولتی را میخوانیم که سدهای ما در وضعیت قرمزند؛ اما این هشدار اصلا به مردم داده نمیشود و مردم احساس خطر نمیکنند.
وی گفت: یکی از آن ارزشها یا مفاهیمی که بد تفسیرش و میکنیم، «توکل بر خداست» این مثال معروف که هر که دندان دهد، نان دهد را بهمعنایعدم توجه به منابع در نظر میگیریم. حال آنکه اینگونه نیست! خداوند با سنتها و با قاعده دنیا را اداره میکند. در همین زمینه گاهی یک سوال الهیاتی میپرسند که ما مسلمانیم و متدین، چرا وضعمان اینجور است و کفار وضعشان خوب است؟ پاسخ از نظر الهیات خیلی روشن است، خداوند جهان را با سنت اداره میکند، تو خوب حکمرانی کن و خوب نتیجه بگیر. ایمان و کفر در این موضوع موثر نیست و اگر شما خوب مصرف کنی و از عقل و هوش و فناوری استفاده کنی حتما نتیجه میگیری.
به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، سیمایی عنوان کرد: اگر شما مسلح باشی و من پیاده، قرار نیست خداوند من را پیروز کند. اما تو هم اگر خودت را قوی کردی و مسلح شدی، اگر مومن باشی و برای خدا حرکت کنی، خداوند برکت میدهد و بازتاب اعمالت افزایش پیدا میکند. «المُلکَ یَبقَی مَعَ الکُفرِ وَ لا یَبقَی مَعَ الظُّلمِ» یک قاعده تکوینی است، یعنی اگر شما میبینید در یک جایی از دنیا که ایمان و اسلام نیست اما پیشرفت هست، ناشی از دسترنج خودشان است و قرار نیست ما هیچ حرکتی نکنیم هیچ رنجی نبریم؛ اما دستاورد هم پیدا کنیم. خداوند فرموده «کُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ» این یک مثال هست که بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید.
وی گفت: اسراف نکنید به این معنا نیست که مال دیگری را نخور؛ چون در جای دیگری گفته «لا تَأکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْباطِ» و این حرام است، ولی به ما میگوید از اموال خودت هم حق نداری بد مصرف کنی! هر چند مال خود شماست ولی نباید اسراف کنی.
وزیر علوم در خاتمه خاطرنشان کرد: خداوند به مومنین میگوید «ظَهَرَ الْفَسادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ لِیُذیقَهُمْ بَعْضَ الَّذی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ» یعنی آن فسادی که میبینی محصول کار خودتان است. این فساد فقط فساد اخلاقی نیست، فساد عقیدتی نیست ما در برخورد با محیط زیست داریم فساد میکنیم. خداوند میگوید نتیجه این فساد به شما برمیگردد. ما ارزشهای اصیل دینی و ایرانی داریم برای اینکه به اندازه کافی متوجه ارزش محیط زیست بشویم. اما متاسفانه کار زیادی نکردیم و انشاالله این گونه نشستها به آموزش و فرهنگ مصرف کمک کند.