بانک مرکزی «سوراخ دعا» را گم کرده است/ ارزپاشی بی‌دلیل با کد ملی مشکلی از جامعه حل نمی‌کند

جعفر قادری در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره این‌که بعد از بالا رفتن قیمت ارز بانک مرکزی اطلاعیه‌ای صادر کرد که سه بانک در کشور می‌توانند به شرکت‌ها ۵۰۰۰ دلار و افراد حقیقی هم ۱۰۰۰ دلار بفروشند؛ حال سوال اینجاست این کار با چه هدفی صورت می‌گیرد و آیا خود این اقدام باعث ایجاد بازار سیاه ارز نمی‌شود، گفت: در طول مدتی که گذشت در واقع بعد از جنگ رمضان، بانک مرکزی حدود ۴۰۰ میلیارد دلار ارز از بازار خریداری کرده است. استدلالش هم این بود برای اینکه ذخیره منابع ارز را تقویت کند دست به چنین کاری زده است چراکه بخشی از منابع ارزی قبل و در حین جنگ رمضان مصرف شده بود.

این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: اقدام بانک مرکزی در این مورد دو اثر از خود بر جای گذاشته است؛ یکی از دلایل افزایش نرخ ارز، همین تقاضایی است که از ناحیه بانک مرکزی وجود داشته و به مجموعه تقاضا اضافه شده است و دوم اینکه بانک مرکزی ارزی را که خریداری کرده، نقدینگی را بیشتر تزریق کرده است؛ یعنی افزایش نقدینگی هم خودش مجدداً به افزایش تورم و در واقع افزایش نرخ ارز کمک کرده است.

وی بیان کرد: به اعتقاد من شاید در حال حاضر  بانک مرکزی می‌خواهد یک بخش از آن نقدینگی را جمع‌آوری کند و  ارز بیشتری را به بازار تزریق کند که بتواند یک مقدار هم نقدینگی را کم کند و هم قیمت ارز را پایین بیاورد؛ ولی به نظر می‌رسد که بانک مرکزی سوراخ دعا را  گم کرده است.

قادری اظهار کرد: به نظر می‌رسد که باید سریعا به «صندوق‌های ارزی با درآمد ثابت» یا «سپرده‌گذاری ارزی» اجازه بدهیم که دقیقا در کشور شکل بگیرند و این منابع ارزی را که افرادی خریداری می‌کنند، به جای اینکه در خانه‌ها زیر بالشت بگذارند، در گاوصندوق شخصی قرار دهند یا به گاوصندوق امانات بانک‌ها بسپارند و از گردونه ارزی خارج کنند و وارد چرخه استفاده به‌عنوان سرمایه ثابت و در گردش واحدهای تولیدی شود. این اقدام می‌تواند ضمن جلوگیری از حبس منابع ارزی، به تأمین مالی تولید و تقویت سرمایه‌گذاری در بخش‌های مولد اقتصاد کمک کند.

وی تاکید کرد: بنابراین من فکر می‌کنم که این کار اگر صورت می‌گرفت، هم آن نگرانی‌هایی که بعضی از خانواده‌ها دارند که در این شرایط می‌خواهند با خرید ارز قدرت خرید خودشان را حفظ کنند، پاسخ داده می‌شد و هم ارز به چرخه مصرف و تولید بازمی‌گشت و می‌توانست سرمایه ثابت و در گردش واحدهای تولیدی را تأمین می‌کند. یک کاری را بانک مرکزی انجام می‌دهد؛ منتها این کار، کار درستی نیست.

وی درباره این که  در گذشته یک صندوقی راه افتاد که مردم ارز خودشان را می‌گذاشتند و گفتند بعداً سود را به  ارز را تحویل  خواهند گرفت؛ اما این اتفاق رخ نداد و بخ  مردم ریال دادند، حال چه اطمینان خاطری وجود دارد که مردم مجدداً به «صندوق‌های ارزی با درآمد ثابت» یا «سپرده‌گذاری ارزی»  اقبال نشان دهند، گفت: این صندوق‌ها در حال حاضر  صندوق‌های دولتی نیستند. متأسفانه قبلاً دولت یک تعهدی را پذیرفته بود که ارز می‌گرفت و ارز را برمی‌گرداند. این صندوق‌ها غیردولتی و با تضمین هستند  حالا با ضمانت‌های معتبر، این تعهد را انجام می‌دهند.

این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس خاطرنشان کرد: حال چون صندوق‌های مختلف سرمایه‌گذاری در حال شکل‌گیری است، مردم اعتماد می‌کنند. الان چرا به این صندوق‌های طلا دارند اعتماد می‌کنند؟ به همین دلیل به مرور به این صندوق‌های ارزی با درآمد ثابت هم اعتماد می‌کنند.

وی عنوان کرد: من نمی‌دانم این ارز پاشیدن بی‌دلیل در جامعه چه مشکلی را می‌خواهد حل کند؟ اگر واقعاً ارزی هم می‌خواهند بدهند، آن را برای متقاضیان واقعی ارائه دهند. متقاضیان چه کسانی هستند؟ والدینی که دانشجوی خارج از کشور دارند، افرادی که می‌خواهند به خارج از کشور سفر کنند یا اشخاصی که تعهدات ارزی دارند. آن بخشی از ارز که در سیستم تعریف نشده است هم برایش سازوکار تعریف کنند و به این افراد بدهند تا این اقدام هدفمند باشد.

وی با انتقاد از سیاست‌های ارزی بانک مرکزی گفت: این که بگویند با کدملی به هر فرد دلار بدهند چه مشکلی از جامعه حل خواهد کرد؟ غیر از این است که فردی که در فاز مسائل ارزی نیست بیاید این ارز را خریداری کند و زیر بالشت و گاوصندوق خود بگذارد؟ من فکر می‌کنم که این از کارهای اشتباهی است که توسط بانک مرکزی انجام می‌شود.