نکات حقوقی در مورد قراردادهای کارگران در زمان جنگ/ شرایط «تعلیق قرارداد» چیست؟

به گزارش خبرنگار ایلنا، در شرایطی که جنگ و بحران‌های مشابه به وقوع می‌پیوندند، بسیاری از کارگران با مشکلاتی مواجه می‌شوند که ممکن است به تعلیق یا لغو قراردادهای کاری‌شان منجر شود. در این راستا، محمدرضا فرزعلیان، فعال کارگری، در گفت‌وگو با ایلنا نکاتی مهم را در خصوص قراردادهای کار در زمان جنگ و مرجع پرداخت حقوق کارگران بیکار شده بیان کرد. 

شرایط تعلیق قراردادهای کار در زمان جنگ

فرزعلیان در ابتدای صحبت‌های خود توضیح می‌دهد که شرایط خاصی برای تعلیق قراردادهای کار وجود دارد. او می‌گوید: «تنها در صورتی که تمام یا بخشی از کارگاه تخریب شده باشد، قراردادهای کار می‌تواند تعلیق شود. شرایطی همچون رکود اقتصادی یا کاهش فروش هیچ‌کدام نمی‌تواند به‌عنوان دلیل برای تعلیق قرارداد شناخته شود. کارفرما در این شرایط حق ندارد که کارگران را بیکار کند.» 

او در ادامه به ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری اشاره می‌کند و می‌افزاید: «مطابق این ماده، حتی اگر فردی کمتر از شش ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد، در صورت بیکار شدن به دلیل جنگ، می‌تواند از مقرری بیمه بیکاری استفاده کند.» 

فرزعلیان در خصوص کارگاه‌های تخریب شده و وضعیت کارگران آن‌ها می‌گوید: «در کارگاه‌های تخریب‌شده، کارگران تنها تا زمان بازسازی کارگاه باید از بیمه بیکاری بهره‌مند شوند. بعد از تکمیل بازسازی، کارفرما موظف است که کارگران را به سر کار خود بازگرداند و قراردادها به وضعیت قبل از تخریب بازمی‌گردد. در این شرایط کارفرما نمی‌تواند کارگران را تعدیل کند یا رتبه شغلی آن‌ها را تغییر دهد.» 

تعطیلی اختیاری کارگاه توسط کارفرما

فرزعلیان همچنین به تعطیلی کارگاه‌ها اشاره می‌کند و بیان می‌دارد: «اگر کارگاه آسیبی ندیده و شرایط برای دورکاری فراهم نباشد، اما کارفرما به دلایل شخصی مانند ترس از کاهش تقاضا، تصمیم به تعطیلی موقت بگیرد، این تعطیلی از مصادیق قوه قهریه محسوب نمی‌شود. در چنین حالتی کارفرما موظف است که حقوق کارگران را پرداخت کند.» 

عدم امکان اعطای مرخصی بدون حقوق

این فعال کارگری در خصوص مرخصی بدون حقوق نیز نکاتی را بیان می‌کند: «کارفرما نمی‌تواند به بهانه شرایط جنگی، کارگران را به مرخصی اجباری بدون حقوق بفرستد. طبق ماده ۷۲ قانون کار، مرخصی بدون حقوق تنها در صورتی امکان‌پذیر است که کارگر درخواست کتبی بدهد و کارفرما با آن موافقت کند. بنابراین، کارفرما حق ندارد این مرخصی را به‌صورت یک‌طرفه اعمال کند.» 

جمع‌بندی

محمدرضا فرزعلیان در پایان خاطرنشان می‌کند: «اگر تعطیلی ناشی از شرایط جنگ به دستور دولت یا به دلیل خطرات مستقیم مانند تخریب و قطع خدمات عمومی باشد، در این صورت قراردادها به حالت تعلیق در می‌آید و کارفرما الزام قانونی به پرداخت حقوق ندارد. اما در سایر شرایط، حقوق کارگران باید پرداخت شود.»