۲۰۲۷، نخستین سال استخراج مواد معدنی از بستر دریاها

به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی شرکت سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات، اپیخین به پلاتس گفت: با توجه به کاهش عیار مس، تمرکز جغرافیایی بالای کبالت و کمبود منابع جدید، جهان بیش از پیش به آنچه در بستر دریا وجود دارد، نگاه می‌کند.

«ما سه نوع اصلی را می‌شناسیم. سولفیدهای عظیم کف دریا غنی از مس، طلا، روی و نقره که برداشت آنها به دلیل قرارگیری در مرز صفحات تکتونیکی نزدیک به دریچه‌های هیدروترمال دشواری‌هایی دارد. پوسته‌های کبالت که روی دامنه‌ کوه‌های دریایی قرار دارد نیز از استخراج بسیار چالش‌برانگیزی برخوردار است.»

گره‌های پلی‌متالیک که حاوی ۲۸ نا ۳۰ درصد منگنز، یک درصد مس، یک درصد نیکل و بین ۰.۲ تا ۰.۷ درصد کبالت است از همه بیشتر یافت می‌شود و بیشتر از بقیه مورد مطالعه قرار گرفته‌است. این گره‌ها روی کف دریا قرار گرفته است و فقط نیاز به جمع‌آوری دارد و بر خلاف دو نوع منابع دیگر موجود در دریاها، نیازی به برش یا حفاری نیست.

این گره‌ها در عمق ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ متری و با تراکم ۵ تا ۱۵ کیلوگرم بر مترمربع یافت می‌شوند. منطقه «کلاریون-کلیپرتون» در شمال اقیانوس آرام، غنی‌ترین منطقه گره‌های پلی‌متالیک در جهان است.

اپیخین افزود: ما درباره منطقه‌ای به وسعت ۴ میلیون کیلومترمربع در شمال اقیانوس آرام صحبت می‌کنیم که خارج از قلمرو و حاکمیت هر کشوری است و نزدیک‌ترین کشورها ایالات متحده (هاوایی) و مکزیک هستند. برآورد می‌شود این منطقه تا ۳۰ میلیارد تن گره داشته باشد.

منطقه کلاریون–کلیپرتون از دهه ۱۹۶۰ مورد بررسی بوده، اما قیمت فلزات و میزان عرضه موجود انگیزه کافی برای توسعه این بخش ایجاد نمی‌کرد.

با این حال، جمع‌آوری گره‌ها همچنان می‌تواند به اکوسیستم‌ها بویژه رسوبات آسیب بزند. اپیخین گفت: در روش جمع‌آوری انبوه، ماشین ۱۰ تنی شبیه جعبه روی بستر حرکت می‌کند و گره ها را همراه با رسوبات می‌مکد. از آنجا که رسوبات باید دوباره به دریا بازگردانده شود، پرسش اینجاست که با توجه به تغییر دمای رسوبات و جریان‌های زیرآبی، تخلیه آنها در چه عمقی مناسب است؟

چالش های استخراج مواد معدنی از بستر دریاها

با وجود فعالیت برخی کشورها و شرکت‌ها در زمینه گره های پلی متالیک از دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، فعالیت‌ها محدود به اکتشاف مانده است، زیرا ISA یا سازمان بین المللی بستر دریا، هنوز «کد استخراج» را تصویب نکرده است. کار روی این کد از سال ۲۰۱۴ آغاز شده است.

ایلیا اپیخین گفت: اگر آمریکا به‌طور یک‌جانبه استخراج از بستر دریا را مشروعیت ببخشد، از یک سو اختلافی با ISA ایجاد خواهد شد و از سوی دیگر ممکن است ISA را وادار کند هرچه سریع‌تر قانون استخراج را نهایی کند تا اعضایش از مسیر آمریکا اقدام نکنند. ایالات متحده عضو ISA نیست.

به گفته وی، راه‌اندازی کارخانه‌های فرآوری کمتر سه سال طول می کشد. نخستین کارخانه‌ها که برای فرآوری گره‌های مذکور ساخته یا بازطراحی می شود در کشورهایی مانند کره جنوبی و ژاپن زودتر راه‌اندازی و وارد مدار خواهد شد.

International Seabed Authority یا ISA نهادی وابسته به سازمان ملل است که باید قوانین استخراج مواد معدنی از آب‌های بین‌المللی را تعیین کند. این قوانین هنوز نهایی نشده ‌است.

اپیخین اشاره کرد که اگرچه فلزات بستر دریا ردپای کربنی پایینی دارد، اما همچنان در فهرست سیاه برخی برندها و مؤسسات مالی قرار گرفته‌اند. در مارس ۲۰۲۱، شرکت BMW در بیانیه‌ای مشترک با یکی از سازمان های مهم محیط زیستی اعلام کرد: تا زمانی که ریسک‌ها و پیامدهای زیست‌محیطی استخراج از اعماق اقیانوس به‌طور شفاف ارزیابی نشود از این مواد معدنی استفاده نخواهد کرد و تامین مالی استخراج آنها را نیز انجام نمی‌دهد.

اپیخین گفت: اگر از ربات‌ها استفاده شود، مشکلات کمتر است، زیرا کمی بالاتر از بستر دریا شناور می‌مانند. این روش گران است؛ چون به تعداد زیادی ربات نیاز است که پس از هر بار غواصی باید باتری‌ آنها شارژ شود.

شرکت کانادایی The Metals Company در آوریل ۲۰۲۵ اعلام کرد: چندین درخواست به اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) ارائه کرده است؛ از جمله درخواست مجوز استخراج تجاری برای منطقه‌ای به وسعت ۲۵٬۱۶۰ کیلومتر مربع در منطقه کلاریون–کلیپرتون. این شرکت در می ۲۰۲۶، اعلام کرد: NOAA درخواست‌ها را کاملا منطبق با الزامات دانسته و انتظار می‌رود، تصمیم نهایی تا پایان مارس ۲۰۲۷ اعلام شود.