منتقدان هنرهای تجسمی در واکنش به یک رویه غیرحرفهای بیانیه دادند؛
ارزیابی و تعیین درست یا غلط بودن محتوای نقد، وظیفه هنرمند نیست
در متن این بیانیه آمده است: به نظر میرسد افرادی که به تخریب و تهدید منتقدان روی میآورند، قصد دارند از ضعف سازوکار چرخه تولید و ارائه آثار هنری در کشور به نفع خود بهرهبرداری کنند.
به گزارش ایلنا؛ طی روزهای گذشته، مواردی از برخوردهای غیرحرفهای و خارج از نظامهای تعریف شده در تقابل و تخریب علیه تنی چند از منتقدان آثار تجسمی و متنهای انتشاریافته آنان در نشریات مشاهده شده که اگرچه موضوع تازهای نیست اما تداوم یک رویه سراسر باطل و بیمعنی را به دنبال دارد. بر این اساس؛ انجمن منتقدان هنرهای تجسمی ایران بنا به وظیفه ذاتی و حرفهای خود در حمایت از فعالان عرصه نقد هنری، لازم میداند تا با صدور این بیانیه در واکنش به این قبیل رفتارهای غیرحرفهای روشنگری کرده و به دفاع از حقوق تضییع شده فعالان حوزه نقد تجسمی برخیزد.
متن بیانیه منتقدان هنرهای تجسمی ایران به این شرح است:
به دنبال تلاش برای تخریب، تهدید و در نهایت مرعوب کردن تنی چند از منتقدان هنرهای تجسمی از سوی هنرمندان یا وابستگان آنها که به طور شفاهی یا انتشار جوابیه در مطبوعات صورت گرفته، انجمن منتقدان هنرهای تجسمی ایران در این مرحله با هدف روشن شدن اذهان در قبال ماهیت نقد هنری، تذکر مواردی چند را ضروری میداند.
- مناسبات استاندارد و تعریف شده، زنجیره کارکردهای امر هنری را در یک نظام تعریف شده شکل میدهند و نه سلیقه و خوشآمد گروهی خاص. واضح است که هنرمند، منتقد و کارگزاران رویدادهای هنری، بنا به تعریفهای مشخص و معین هر یک نقش خود را در پیشبرد فعالیتهای در عرصه هنر ایفا میکنند و بدیهی است که انکار و نادیده گرفتن هریک از این نقش آفرینیها، نامعقول، نسنجیده و غیرمنطقی بهنظر خواهد رسید.
- معمول نیست که هنرمند یا صاحب ایده هنری در مقابل متنی که در قالب نقد هنری منتشر شده در مقام پاسخگویی یا دفاع برآید. طبیعی است که منتقد، دست کم به عنوانی یکی از مخاطبان آثار هنری خوانش خود را از آثار خواهد داشت و مقابله با خوانش او در فضایی عمومی و با انگیزه مرعوب کردن، از تصمیمی معقول نشان ندارد.
- وظیفه ارزیابی و تعیین درست یا غلط بودن محتوای نقد وظیفه هنرمند نیست؛ همانطور که متهم کردن نویسنده به بیاطلاعی یا ناآگاهی از موضوع هم در صلاحیت هنرمند نمیتواند باشد وگرنه تعریف جایگاهی به عنوان منتقد در سازوکار فعالیت هنری معنایی نمیداشت.
- به نظر میرسد افرادی که به این طریق به تخریب و تهدید منتقدان روی میآورند، قصد دارند از ضعف سازوکار چرخه تولید و ارائه آثار هنری در کشور به نفع خود بهرهبرداری کنند و در جایی که نقد هنری به دلیل ناآگاهی از کارکرد تعیینکنندهاش با جایگاه حقیقیاش فاصله دارد، شرایط بازی را به نفع خود تغییر دهند. در اینجا باید گفت؛ اگر ساختار معیوب عرصه هنر به این جایگاه بها نداده، سوءاستفاده از این فضا را هم عقل سلیم هرگز نخواهد پذیرفت.
- اگر هنرمندی ادعای بینقص بودن اثر یا آثارش دارد و نقش تبیینکننده نقد هنری را در فهم اثر نادیده میگیرد؛ اوست که میباید در این نگاهش تجدیدنظر کند. همچنین تصور هنرمند از اینکه با فرافکنی و توجیه اثر خود، میتواند شرایط را به نفع خود تغییر دهد، تصوری خطاست؛ چراکه کیفیتهای هنری حرف اول و آخر را در ارزشیابی اثر هنری خواهد زد و نه تخریب و تهدید منتقد هنری.