خبرگزاری کار ایران

در نشست رونمایی کتاب «۱۰۰ اعلان و اعلامیه» مطرح شد؛

وضعیت آرشیو کشور اسفبار است

وضعیت آرشیو کشور  اسفبار  است

جمعه ۲۴ مهرماه، نشست رونمایی کتاب «۱۰۰ اعلان و اعلامیه» گردآوری ناصرالدین حسن‌زاده با سخنرانی سید فرید قاسمی (مدیر مرکز کتاب‌پژوهی)، محسن میرزایی (تاریخ‌نگار)، دکتر علی ططری (مدیر مرکز اسناد کتابخانه و موزه مجلس شورای اسلامی) در انتشارات ایده برگزار شد.

به گزارش ایلنا، در ابتدای این مراسم؛ محسن میرزایی درباره اهمیت اسناد در تاریخ و فرهنگ هر کشوری به سخنرانی پرداخت. این تاریخ‌نگار ضمن اشاره به کم بودن نمونه‌های اسنادی، در مورد ضرورت انتشار کتاب‌هایی از این دست تاکید کرد و اقدام ناصرالدین حسن‌زاده را تلاشی سخت و ارزشمند خواند.

در ادامه سیدفرید قاسمی با بیان اینکه نخستین اعلان‌های فارسی مطبوعاتی ایران به ۲۴۴ سال پیش برمی‌گردد به بررسی نخستین اعلان‌ها و پیشینه آن‌ها پرداخت و گفت: «نخستین اعلان دیوارکوب چاپی فارسی در هلند، هند و سپس سایر کشور‌ها چاپ شده است. اعلان در تاریخ ایران نام‌های گوناگونی داشته که به نظرم، نخستین نامی که به آن اطلاق شده، ورقه است.»

وی اظهار کرد: با این وجود، سایر نام‌های اعلان، در آن‌زمان اعلان‌نامه، اشتهارنامه، انتشار‌نامه و نام‌هایی از این قبیل بوده و در سال ۱۳۱۴ فرهنگستان آگهی را برای اعلان وضع می‌کند. یکی دیگر از انواع اعلان‌های چاپی، اعلان مطبوعاتی است. این نوع اعلان پیش از ایران در سایر کشور‌ها به چاپ رسیده است.

قاسمی بیان کرد: ۱۰ سال قبل از اینکه روزنامه در ایران منتشر شود، عباس میرزا قاجار، نایب‌السلطنه، به مطبوعات اروپا به ویژه انگلیس آگهی می‌داد.  آگهی‌هایی که عباس میرزا به مطبوعات انگلیس داد در واقع یک نوع فراخوان برای سرمایه‌گذاری در ایران بود. بنابراین پیشینه آگهی یا اعلان فارسی پیش از اعلان مطبوعاتی چاپی در ایران است.

این پژوهشگر حوزه مطبوعات عنوان کرد: کتاب «۱۰۰ اعلان و اعلامیه» گزیده‌ای از مطبوعات دوره قاجار و پهلوی است که از سوی حسن‌زاده جمع‌آوری و تدوین شده، بنده به وی و ناشر آن تبریک می‌گویم زیرا کار بزرگی انجام دادند. کسانی که در این حیطه کار می‌کنند و وضع پژوهش در حوزه اعلان، وضعیت کتابخانه‌ها، وضعیت اسفبار آرشیو کشور را می‌دانند و درک می‌کنند که انتشار چنین مجموعه‌ای چه کار دشواری است. همه می‌دانند جمع‌آوری اعلان با مطبوعات، مجله و کتاب بسیار متفاوت است. مجله، روزنامه و کتاب یک‌جا صحافی و جمع شده، اما بیشتر اعلان‌ها از روز نخست دیوارکوب و پراکنده بوده است. این یک کوشش فردی خودجوش بوده که به نظر بنده ارزش و اهمیت آن از هزاران کار اداری مهم‌تر است که باید این زحمت را قدر دانست.

مدیر مرکز کتاب‌پژوهی افزود: برگه‌های انتخاباتی، عقدنامه‌های چاپی، و شب‌نامه در این اثر دیده می‌شود، اما نظر من این است برای اینکه این مجموعه‌ها و حرکت ارزشمندی که انتشارات ایده خلاقیت شروع کرده با قدرت ادامه پیدا کند، محتوا محوری و شکل‌سالاری را باید هم‌پای هم دانست. پژوهشگر و محقق باید اعلان وثوق‌الدوله یا سید ضیاءالدین طباطبایی را بتواند در این مجموعه بخواند و بهتر بود محقق متن را از تصویر این اعلان استنساخ کند.

وی در پایان سخنانش از ناشر، گردآورنده، طراح، مقدمه نویسان (آیدین آغداشلو و شهروز مهاجر) قدردانی کرد.

علی ططری در ادامه این نشست با اشاره به غفلت از پژوهش در حیطه اعلان‌ها گفت: چرا تاکنون اعلان‌ها مورد بررسی قرار نگرفته‌اند. دلیل غفلت این است که اعلان‌ها و اعلامیه‌ها در دسترس نبودند و منتشر نشده بودند. انتشار اثر حسن‌زاده گام نخست این عرضه است و به محض این‌که کتاب در دسترس بنده قرار گرفت با چند مدیرگروه تاریخ دانشگاه‌ها کشور تماس گرفتم و گفتم پس از انتشار این کتاب، زمان آن رسیده که اکنون اعلا‌ن‌ها عنوان تز دکتری دانشجویان لحاظ شود. موافقت اولیه نیز گرفته شد و به نوعی گام نخست برای یک پژوهش دانشگاهی در این مورد برداشته شد.

مدیر مرکز اسناد کتابخانه و موزه مجلس شورای اسلامی ادامه داد: همان‌طور که استاد قاسمی به برخی مشکلات اثر حسن‌زاده اشاره کرد، بنده نیز به طور گذرا برخی موارد را تذکر می‌دهم. مولف پس از سال‌ها تلاش یک مجموعه را در اختیار علاقه‌مندان و پژوهشگر این عرصه قرار داده، و این اثر کاری کم‌نظیر است. همچنین مقدمه آغداشلو و مهاجر جای قدردانی دارد. مهاجر در مقدمه خوب خودش منابع و اسناد را بررسی کرده و این مقدمه می‌تواند یکی از بهترین مقاله‌هایی باشد که درباره اعلان‌ها نوشته شده است. از طرفی کار به لحاظ فیزیکی از نظر طراحی جلد، کاور و کاغذی که انتخاب شده در حد ایده‌آل است.

در آخر ناصرالدین حسن‌زاده ضمن تشکر از حضور مدعوین و علاقه‌مندان به این کتاب در مراسم رونمایی، از سختی‌های موجود برای جمع‌آوری و انتشار این اسناد سخن گفت و با بیان اینکه دیگر انتشارات حاضر به چاپ این مجموعه نشدند، تشکر ویژه‌ای از مدیر انتشارات ایده خلاقیت، آقای آرش سلطانعلی کرد.

در پایان این برنامه، از کتاب منتشر شده با حضور فرید قاسمی (مدیر مرکز کتاب‌پژوهی)، محسن میرزایی (تاریخ‌نگار)، علی ططری (مدیر مرکز اسناد کتابخانه و موزه مجلس شورای اسلامی) آرش سلصانعلی مدیر انتشارات ایده، سعید باباوند و ناصرالدین حسن‌زاده رونمایی شد.

کتاب «۱۰۰ اعلان و اعلامیه» مربوط به دوره قاجار و پهلوی، سومین مجموعه از مجموعه کتاب‌های «۱۰۰» است و از مجموعه شخصی ناصرالدین حسن‌زاده است که در راستای یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های انتشارات ایده؛ ‌ یعنی «فقرزدایی از آرشیوسازی درایران» شکل گرفته است.

پیشنهاد امروز