از فرش تا حافظه؛ «جایزه جورج هیوویت مایرز» به پرویز تناولی تعلق گرفت

به گزارش خبرنگار ایلنا، موزه دانشگاه جورج واشنگتن و موزه نساجی این دانشگاه، «جایزه جورج هیوویت مایرز» در سال ۲۰۲۶ را به پرویز تناولی، هنرمند، پژوهشگر و مجموعه‌دار ایرانی، اهدا کرد.

این جایزه‌ به پاس یک عمر دستاورد و مشارکت برجسته در حوزه هنرهای نساجی اعطا شده و از سوی خود موزه به‌ عنوان بالاترین افتخار بین‌المللی این حوزه شناخته شده است.

مراسم اعطای  این جایزه  به تناولی روز اول سپتامبر ۲۰۲۶ (دهم شهریور) به‌ صورت مجازی برگزار شد.

پرویز تناولی که بیش از شش دهه از عمر خود را صرف مطالعه، مستندسازی و گردآوری دست‌بافته‌های سنتی ایران کرده است، در سال ۲۰۲۶ به عنوان دریافت‌کننده جایزه جورج هیوویت مایرز معرفی شد؛ افتخاری که نام او را در کنار شماری از پژوهشگران، مجموعه‌داران و چهره‌های برجسته تاریخ هنر نساجی جهان قرار می‌دهد.

این جایزه به نام جورج هیوویت مایرز، بنیان‌گذار موزه نساجی، نام‌گذاری شده و از سوی هیأت امنای موزه دانشگاه جورج واشنگتن و موزه نساجی این دانشگاه اهدا می‌شود. این موزه جایزه مایرز را برای «دستاوردهای یک عمر و مشارکت‌های استثنایی در حوزه هنرهای نساجی» تعریف کرده و آن را بالاترین نشان بین‌المللی این حوزه می‌داند.

تناولی بیش از ۶۰ سال است که به مطالعه، مستندسازی و جمع‌آوری انواع بافته‌های عشایری و روستایی ایران پرداخته است؛ پژوهشی که بخش مهمی از آن به شناخت دست‌بافته‌های اقوام و مناطق مختلف ایران و ثبت ویژگی‌های هنری، تاریخی و فرهنگی آنها اختصاص دارد.

در معرفی رسمی موزه دانشگاه جورج واشنگتن، از پرویز تناولی به عنوان یکی از صاحب‌نظران برجسته فرش‌های عشایری، گلیم‌ها و منسوجات کوچ‌نشینی ایران یاد شده است. این موزه همچنین تأکید کرده که تناولی در طول این سال‌ها بیش از ۴۰ کتاب و شمار زیادی مقاله درباره فرش و منسوجات ایرانی منتشر کرده است.

از جمله آثار پژوهشی او در این زمینه می‌توان به کتاب «شاهسون: قالی‌ها و منسوجات ایران» اشاره کرد؛ کتابی که در سال ۱۹۸۵ منتشر شد و در کنار پژوهش‌های دیگر او، به مستندسازی تاریخ، سنت‌های منطقه‌ای و هنر دست‌بافته‌های ایران کمک کرده است. از دیگر حوزه‌های پژوهشی تناولی می‌توان به دست‌بافته‌های افشار، خورجین‌ها، نمکدان‌ها و مفرش‌ها اشاره کرد.

اهمیت این جایزه برای هنر و فرهنگ ایران از آن جهت دوچندان است که بخش عمده فعالیت تناولی در حوزه منسوجات، فرش و دست‌بافته‌ها نه صرفاً از منظر زیبایی‌شناسی، بلکه به عنوان بخشی از حافظه فرهنگی و زندگی اجتماعی مردم ایران شکل گرفته است. او در طول دهه‌ها، مجموعه‌ای گسترده از دست‌بافته‌های ایرانی را گردآوری و درباره آنها پژوهش کرده و حاصل این فعالیت را در قالب کتاب، مقاله، نمایشگاه و پروژه‌های تخصصی عرضه کرده است.

تناولی همچنین از دهه‌های گذشته در برگزاری و مشارکت در نمایشگاه‌های تخصصی در ایران و خارج از کشور حضور داشته و آثار و پژوهش‌های مرتبط با دست‌بافته‌های ایرانی را به مخاطبان بین‌المللی معرفی کرده است.

جایزه جورج هیوویت مایرز پیش از این نیز به چهره‌های شناخته‌شده‌ای در عرصه هنر نساجی، پژوهش و مجموعه‌داری اهدا شده است. در میان دریافت‌کنندگان این جایزه می‌توان به والتر دنی، یوشیکو ایواموتو وادا، متیبِل گیتینگر، گایدو گلدمن و موزِه تببیا اشاره کرد.

موزه دانشگاه جورج واشنگتن در برنامه معرفی جایزه ۲۰۲۶ اعلام کرده است که این جایزه به پاس مشارکت‌های تناولی در مطالعات منسوجات اهدا شده و در مراسم معرفی آن، نمونه‌هایی از دست‌بافته‌های گردآوری‌شده توسط او و همچنین اطلاعاتی درباره کاربرد آنها در فرهنگ‌های عشایری و روستایی ایران ارائه شده است.

به این ترتیب، نام پرویز تناولی در سال ۲۰۲۶ نه فقط به عنوان یکی از چهره‌های مهم هنر معاصر ایران، بلکه به عنوان پژوهشگر و حافظ بخشی از میراث نساجی ایران در یکی از معتبرترین نهادهای تخصصی هنرهای نساجی جهان ثبت شد؛ افتخاری که حاصل بیش از شش دهه مطالعه، پژوهش، گردآوری و معرفی میراث دست‌بافته‌های ایران است.