در نشست مسئولان شعب انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای تهران مطرح شد؛
تئاتر شهرستانها در انتظار حمایت واقعی
نشست صمیمی مسئولان شعب انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای استان تهران برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، نشست صمیمی مسئولان شعب انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای استان تهران، عصر دوشنبه ۱۹ مردادماه ۱۴۰۵ به میزبانی انجمن هنرهای نمایشی شهرستان پاکدشت و با حضور مسئولان انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای استان تهران، مسئولان ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران و مدیران فرهنگی شهرستان پاکدشت، در دفتر انجمن نمایش این شهرستان واقع در فرهنگسرای امام خمینی (ره) برگزار شد.
این نشست با هدف ارائه گزارش عملکرد یک سال گذشته انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانها، بررسی برنامههای پیشرو و تبادل نظر درباره نحوه برگزاری دوره جدید جشنواره تئاتر استان تهران شکل گرفت و در جریان آن، مسائل و مطالبات مختلف فعالان تئاتر شهرستانها از جمله کمبود اعتبار، نبود فضاهای مناسب برای تمرین و اجرا، ضرورت افزایش تعامل میان انجمنها و ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی، وضعیت اقتصادی گروههای نمایشی، توجه به نسل جوان و لزوم ایجاد زمینه برای اجرای عمومی آثار نمایشی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
غلامرضا آبکار، رئیس گروه هنری معاونت هنری و سینمایی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران، و حمیدرضا صفار، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، از جمله حاضران این نشست بودند و مسئولان انجمنهای هنرهای نمایشی شهرستانهای استان تهران نیز دیدگاهها، پیشنهادها و انتقادات خود را درباره وضعیت موجود و مسیر پیشروی تئاتر استان مطرح کردند.
در این میان، بخشی از مباحث مطرحشده به ضرورت بازتعریف مناسبات میان انجمنهای شهرستانی و ساختارهای فرهنگی، بخشی به مسئله اقتصاد تئاتر و هزینههای واقعی تولید و اجرای آثار و بخش دیگری نیز به جشنواره تئاتر استان تهران اختصاص داشت؛ جشنوارهای که به اعتقاد برخی حاضران، با توجه به سابقه و گستره حضور هنرمندان، نیازمند اعتباری متناسب با هزینههای واقعی برگزاری است.
بهزاد فراهانی، مسئول انجمن هنرهای نمایشی شهرستان پاکدشت، که میزبانی این نشست را بر عهده داشت، با اشاره به محورهای اصلی جلسه، ارائه گزارش عملکرد سال گذشته و برنامهریزی برای ماههای آینده را از مهمترین موضوعات مطرحشده دانست و بر اهمیت ایجاد زمینه برای حضور نسل جدید در عرصه تئاتر تأکید کرده و گفت: «در کنار ارائه گزارش عملکرد و برنامههای پیشرو، موضوع برگزاری همایشها و جشنوارهها و همچنین تشویق و ترغیب و فراهمسازی امکانات برای نسل جوان و پویا مورد توجه قرار گرفت.»
باید نوجوانها و جوانها وارد این عرصه شوند
بهزاد فراهانی، مسئول انجمن هنرهای نمایشی شهرستان پاکدشت، شناسایی استعدادهای تازه را یکی از ضرورتهای تداوم حیات تئاتر شهرستان دانست و معتقد است ظرفیتهای قابل توجهی در میان نوجوانان و جوانان وجود دارد که هنوز فرصت کافی برای شناسایی و پرورش پیدا نکردهاند.
وی با اشاره به نقش پیشکسوتان در انتقال تجربه به نسل تازه، ادامه داد: «ضمن استفاده از تجربه اساتید و پیشکسوتان عرصه هنرهای نمایشی در شهرستان پاکدشت، نیاز است نوجوانها و جوانها وارد این عرصه شوند و استعدادهایی که هنوز شناخته نشدهاند، شناسایی و در مسیر رشد و پیشرفت قرار بگیرند.»
فراهانی همچنین آموزش را یکی از حلقههای اصلی این مسیر دانست و افزود: «چراغ هنرهای نمایشی باید به برکت وجود پیشکسوتان و در سایه آموزش و حضور فعالان جدید، نوجوانها و جوانهایی که علاقه و استعداد دارند، روشن و منور بماند.»
وی برگزاری رویدادهای نمایشی را نیز فرصتی برای فعال نگه داشتن جریان تئاتر شهرستان دانست و از پیگیری برای برگزاری سومین دوره جشنواره طنز «لبخند» در پاکدشت خبر داده و گفت: «در این جلسه درباره برگزاری سومین جشنواره طنز لبخند که در دو دوره گذشته پاکدشت میزبان آن در سطح استان بوده، صحبت شد و امیدواریم سازوکار آن فراهم شود تا برای سومین بار پاکدشت میزبان این جشنواره باشد.»
فراهانی در ادامه از جشنواره «نهال» نیز به عنوان یکی دیگر از رویدادهایی که پایه و اساس آن از شهرستان پاکدشت شکل گرفته است، یاد کرد و افزود: «درباره برگزاری جشنواره نهال نیز صحبت شد و تلاش داریم زمینه ادامه این جریان را فراهم کنیم.»
وی تحقق چنین برنامههایی را در گرو تعامل میان انجمن هنرهای نمایشی، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر مجموعههای فرهنگی و اجرایی شهرستان دانست و ادامه داد: «دست دوستی و برادری فعالان انجمن هنرهای نمایشی به سمت عزیزانمان در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت دراز است و امیدواریم در کنار یکدیگر و با تعامل با دیگر نهادها و ارگانها، برای اعتلای هنرهای نمایشی گام برداریم.»
فضای کافی برای فعالیت انجمنها باید فراهم شود
مجتبی خمسه، مسئول کانون کودک و نوجوان انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، بخش مهمی از سخنان خود را به ضرورت ایجاد فضای مناسب برای فعالیت انجمنها اختصاص داد و معتقد است نبود فضای کافی، امکان شکلگیری ارتباط مستمر میان فعالان تئاتر شهرستانها را کاهش میدهد.
وی با اشاره به ضرورت برگزاری نشستهای منظم میان مسئولان انجمنها، ایجاد یک فضای مشخص برای فعالیت انجمن را زمینهساز شکلگیری برنامههای تازه دانست و گفت: «اولین چیزی که گروه و انجمن هنرهای نمایشی احتیاج دارد، یک فضای کافی است.»
خمسه ادامه داد: «جلسات باید به شکلی برگزار شود که بتوانیم همدیگر را خیلی سریعتر ببینیم؛ چرا که از دل همین جلسات است که میتوانیم یک اتفاق جدید به وجود بیاوریم.»
وی نبود فضای اختصاصی را تنها یک مسئله اداری ندانست و آن را عاملی مؤثر بر روند ارتباط، برنامهریزی و همفکری میان انجمنها ارزیابی کرده و افزود: «ما خود انجمن باید فضایی داشته باشیم که بتواند جلسات را در آن برگزار کند.»
از قدیم با جشنوارهزدگی مشکل داشتهایم
خمسه در ادامه به مسئله تعدد جشنوارهها پرداخت و معتقد است توسعه تئاتر شهرستانها الزاماً از مسیر افزایش تعداد جشنوارهها عبور نمیکند.
وی با اشاره به ضرورت تمرکز بر رویدادهای مؤثرتر گفت: «همه شهرستانها قرار نیست جشنواره برگزار کنند. بچهها مدام میگویند جشنواره و باید بتوانیم این جشنوارهها را به یک یا دو رویداد مؤثر تبدیل کنیم.»
خمسه افزود: «ما از قدیم با جشنوارهزدگی مشکل داشتهایم و باید به جای افزایش تعداد جشنوارهها، اتفاقی ایجاد کنیم که به نیاز واقعی گروههای نمایشی نزدیکتر باشد.»
وی در ادامه، استفاده از ظرفیت شهرستانهای برخوردارتر برای تقویت فعالیتهای نمایشی مناطق دیگر را پیشنهاد کرده و گفت: «اگر یک شهرستان امکان و ظرفیتی دارد، میتوانیم از همان ظرفیت برای کمک به گروههای شهرستانهای دیگر استفاده کنیم.»
مجتبی خمسه، مسئول کانون کودک و نوجوان انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، اقتصاد تئاتر را یکی دیگر از موضوعات مهم در مسیر توسعه فعالیت گروههای نمایشی دانست و اجرای عمومی مستمر را یکی از راههای ایجاد این چرخه عنوان کرد.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از آثار نمایشی در شهرستانها تنها برای مدت کوتاهی روی صحنه میروند، ادامه داد: «در شهرستانها معمولاً نمایشها بین یک هفته تا دو هفته اجرا میشوند.»
خمسه با اشاره به این که میتوان ظرفیت سالنهای موجود را به شکل منطقهای مدیریت کرد تا آثار باکیفیت فرصت بیشتری برای اجرا پیدا کنند و افزود: «میتوانیم شهرستانها را بخشبندی کنیم تا کارهای باکیفیت، در مناطق مختلف برای مدت بیشتری اجرا داشته باشند.»
وی تأکید کرد که استمرار اجرا، علاوه بر ایجاد درآمد برای گروه، میتواند به ارتقای کیفیت آثار نیز منجر شود و گفت: «وقتی یک گروه میبیند شش ماه اجرای مداوم دارد، طبیعی است که برای تولید یک کار باکیفیت هم انگیزه بیشتری پیدا میکند.»
خمسه در ادامه، ایجاد مسیر اقتصادی برای تئاتر را ضروری دانست و افزود: «اگر کار باکیفیت باشد، درآمد مناسبی هم برای گروه ایجاد میشود و تئاتر میتواند از حالت فعالیت صرفاً مقطعی خارج شود.»
وی با اشاره به ظرفیتهای موجود در سالنهای تهران و امکان ایجاد ارتباط میان گروههای شهرستانی و این سالنها ادامه داد: «با بعضی از سالنهای تهران صحبت کردهایم تا زمینهای فراهم شود که گروههای شهرستانی بتوانند در این فضاها اجرای مستمر داشته باشند.»
خمسه چنین روندی را بخشی از شکلگیری اقتصاد حرفهای تئاتر دانست و گفت: «ما باید در تئاتر هم مسیرهایی ایجاد کنیم که این چرخه شکل بگیرد و گروه بتواند از تولید و اجرای اثر خود درآمد داشته باشد.»
جشنواره تئاتر استان نیازمند اعتبار متناسب با واقعیتهای اقتصادی است
مهدی اکبرزاده، رئیس انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شمیرانات، بخش قابل توجهی از سخنان خود را به بودجه جشنواره تئاتر استان تهران و فاصله میان اعتبار اختصاصیافته و هزینههای واقعی تولید و برگزاری اختصاص داد.
وی با اشاره به سابقه این رویداد گفت: «جشنواره تئاتر استان نزدیک به ۳۰ سال سابقه دارد و برای استان تهران و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران یک برند محسوب میشود.»
اکبرزاده با اشاره به تعداد هنرمندانی که در این رویداد حضور پیدا میکنند، ادامه داد: «حداقل هزار هنرمند در این جریان حضور پیدا میکنند و دور هم جمع میشوند و کار انجام میدهند.»
وی رقم مورد نیاز برای برگزاری جشنواره را بسیار بالاتر از اعتبارات مطرحشده دانست و افزود: «من فکر نمیکنم با کمتر از یک میلیارد و پانصد میلیون تومان بتوان یک جشنواره را با حداقل امکانات برگزار کرد.»
اکبرزاده با استناد به تجربه خود در برگزاری دورههای پیشین جشنواره، ادامه داد: «سه سال پیش خود من به عنوان دبیر جشنواره حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان اعتبار گرفتم و باز هم شرمنده دوستان بودیم.»
وی افزود: «بخش قابل توجهی از آن اعتبار را به عنوان کمکهزینه تزریق کردیم و باز هم برای تأمین نیازهای جشنواره با محدودیت مواجه بودیم.»
مهدی اکبرزاده، رئیس انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شمیرانات، در ادامه سخنان خود به مسئله اقتصاد تئاتر پرداخت و بخشی از مشکلات موجود را ناشی از نوع نگاه جامعه تئاتری به قیمتگذاری آثار و بلیت دانست.
وی با انتقاد از پایین نگه داشتن قیمت بلیت برخی نمایشها گفت: «تئاتریها داریم خودمان خودمان را خراب میکنیم.»
اکبرزاده ادامه داد: «من با گروههای نمایشی داخل تهران صحبت میکنم که چرا بلیت را اینقدر پایین گذاشتهاید و پاسخ میدهند که تماشاگر نداریم.»
وی این استدلال را برای کاهش مستمر قیمت بلیت کافی ندانست و افزود: «کسی که تا امروز برای فرزندش نمایش دیده، اگر به این فرهنگ رسیده باشد که برای تماشای یک اثر نمایشی هزینه کند، باز هم این کار را انجام میدهد.»
اکبرزاده تأکید کرد که تئاتر برای استمرار فعالیت حرفهای خود نیازمند پذیرش هزینههای واقعی است و گفت: «رسالت نمایش یک چیز است، اما هزینه نمایش هم باید پرداخت شود.»
وی ادامه داد: «ما نمیتوانیم انتظار داشته باشیم همه چیز رایگان باشد و در عین حال از اقتصاد حرفهای تئاتر صحبت کنیم.»
مهدی اکبرزاده، رئیس انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شمیرانات، در بخش دیگری از سخنان خود درباره رقم بودجه جشنواره گفت چنین اعتباری باید متناسب با هزینههای واقعی تولید و اجرای آثار تعیین شود.
وی با اشاره به رقمهای مطرحشده برای جشنواره، ادامه داد: «با این مبالغ باید درباره اصل برگزاری جشنواره تصمیم گرفت.»
اکبرزاده افزود: «جشنواره باید برگزار شود، اما برای برگزاری آن باید یک تعریف مالی مناسب داشته باشیم.»
وی رقمهای محدود را برای چنین رویدادی ناکافی دانست و تصریح کرد: «من فکر نمیکنم اعتبار جشنواره با کمتر از یک میلیارد و پانصد میلیون تومان بتواند پاسخگوی حداقل نیازهای آن باشد.»
تعامل میان ادارات و انجمنها باید به شکل مستمر دنبال شود
محمد صفرنژاد، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت، با اشاره به مباحث مطرحشده در این نشست، گزارش فعالیت انجمنهای شهرستانی را تنها بخشی از موضوعات جلسه دانست و گفت مسائل و موانع موجود نیز از سوی مسئولان انجمنها مطرح شده است.
وی افزود: «مسئولان شعب شهرستانها در کنار گزارش اقداماتی که در شهرستانهای خود داشتند، به موانع و مشکلاتشان در مسیر رشد و توسعه فعالیتها نیز اشاره کردند.»
صفرنژاد یکی از مهمترین این مشکلات را محدودیت اعتبارات جشنوارههای استانی عنوان کرد و ادامه داد: «بخشی از مشکلات مربوط بهعدم اختصاص اعتبارات لازم برای برگزاری جشنوارههای استانی بود.»
وی همچنین نبود تعامل کافی میان برخی مدیران ادارات شهرستان و انجمنهای نمایش را از دیگر مطالبات مطرحشده دانست و گفت: «این موضوع مستلزم بازنگری در نگاه طرفین است و لازم است تعاملی شکل بگیرد که موانع و مشکلات با کمک یکدیگر برطرف شود.»
صفرنژاد بر استمرار جلسات مشترک تأکید کرده و افزود: «لازم است جلسات مستمر میان رؤسای ادارات و انجمنهای نمایش برگزار شود و این جلسات در شهرستانهای مختلف استمرار پیدا کند.»
وی شنیده شدن مستقیم مطالبات هنرمندان را یکی از نتایج چنین نشستهایی دانست و ادامه داد: «مدیران شهرستانها باید پای صحبت دوستان ما بنشینند و مطالبات و گلایههای آنها را بشنوند.»
محمد صفرنژاد، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان پاکدشت، کمبود فضا و امکانات را یکی دیگر از موضوعات پرتکرار در سخنان مسئولان انجمنهای شهرستانی عنوان کرد.
وی گفت: «نبود فضا و امکانات برای تمرین و اجرای نمایش از نکاتی بود که عمده مدیران انجمن نمایش شهرستان به آن اشاره داشتند.»
صفرنژاد با اشاره به ضرورت وجود فضای تمرین برای تولید اثر نمایشی، ادامه داد: «برای اجرای نمایش، داشتن فضای کافی برای تمرین یک ضرورت است.»
وی افزود: «در برخی شهرستانها حتی همان فضاهای محدودی که پیش از این در اختیار هنرمندان بوده نیز به دلایلی از دسترس آنها خارج شده و امکان استفاده از آنها گرفته شده است.»
صفرنژاد با اشاره به ضرورت پیگیری این موضوع گفت: «انتظار دوستان این بود که برای این مسئله پیگیری شود و اگر حقی از آنها سلب شده، حتماً برای بازگرداندن آن اقدام شود.»
حمیدرضا صفار، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، نیز در بخش دیگری از این نشست به وضعیت بودجه جشنواره تئاتر استان تهران پرداخت و اعتبار مطرحشده برای برگزاری جشنواره را ناکافی دانست.
وی با اشاره به مباحث اقتصادی جشنواره گفت: «موضوع جشنواره مطرح شد و بحث اصلی درباره شرایط اقتصادی و بودجه جشنواره بود.»
صفار ادامه داد: «با توجه به شرایط موجود، در مجموع ۴۰۰ میلیون تومان مطرح شده بود و ۲۰۰ میلیون تومان نیز از سوی آقای اتابک نادری مطرح شد.»
وی این رقم را برای برگزاری جشنواره کافی ندانست و افزود: «من گفتم که اصلاً امکانپذیر نیست.»
صفار در عین حال، راهکارهای پیشنهادی مسئولان انجمنها را قابل بررسی دانست و گفت: «اگر دوستان راهکاری ارائه بدهند، درباره آن صحبت میکنیم و در خدمت هستیم.»
وی مشارکت شهرستانها در تأمین هزینههای جشنواره را نیز یکی از پیشنهادهای مطرحشده دانست، اما محدودیتهای زیرساختی را مانع مهم این مسیر ارزیابی کرد.
بسیاری از شهرستانها سالن مناسب برای برگزاری جشنواره ندارند
حمیدرضا صفار، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، با اشاره به وضعیت زیرساختی شهرستانها، مشارکت مالی را به تنهایی برای برگزاری جشنواره کافی ندانست.
وی ادامه داد: «اگر مثلاً شهرستانی مانند شهریار بتواند بخشی از هزینهها را تأمین کند، مسئله اصلی این است که آیا سالن مناسب و امکانات لازم برای برگزاری جشنواره را در اختیار دارد یا خیر.»
صفار افزود: «بسیاری از شهرستانها سالنهایی ندارند که از نظر نور، امکانات فنی و شرایط اجرایی برای برگزاری یک رویداد استانی مناسب باشند.»
وی در ادامه، این مسئله را عاملی دانست که میتواند حتی در صورت وجود امکان مالی، اجرای جشنواره در شهرستانها را با مشکل مواجه کند و گفت: «اگر گروهی بخواهد در شهرستان اجرا داشته باشد، باید شرایط مناسب برای ارائه اثر هم فراهم باشد.»
حمیدرضا صفار، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت تقویت اطلاعرسانی فعالیتهای انجمنها و تشکیل کانونهای عکس در شهرستانها تأکید کرد.
وی گفت: «از مهمترین موضوعات، تشکیل کانونهای عکس در شهرستانهاست.»
صفار ادامه داد: «در هر شهر باید کانون تشکیل شود و جلسات و برنامههای آن نیز اطلاعرسانی شود.»
وی ثبت رسانهای فعالیتهای هنرمندان را در شرایط امروز، بخشی از سابقه حرفهای آنان دانست و افزود: «جنبه اطلاعرسانی امروز اهمیت زیادی پیدا کرده، بهخصوص به دلیل رزومهای که برای هنرمندان ایجاد میشود.»
صفار با اشاره به مشکلاتی که برخی هنرمندان در ارائه سوابق فعالیت خود با آن مواجه هستند، ادامه داد: «ممکن است هنرمندی فعالیتهای زیادی داشته باشد و حتی تعداد زیادی بروشور از اجراهایش نگه داشته باشد، اما وقتی هیچ خبر یا گزارش رسانهای از آن فعالیت وجود ندارد، برای اثبات سابقه حرفهای با مشکل مواجه میشود.»
وی بر همین اساس، فعالیت کانونهای عکس و پوشش رسانهای رویدادهای نمایشی را مکمل یکدیگر دانست و گفت: «باید فعالیتهای انجمنها و هنرمندان ثبت شود تا این سوابق در آینده نیز قابل استفاده باشد.»
در ادامه این نشست، حکم انتصاب علی سالاری به عنوان مسئول کانون عکس انجمن هنرهای نمایشی استان تهران نیز صادر شد.
بر اساس این حکم، با توجه به تجربه و تخصص سالاری در حوزه عکاسی و تأیید هیئتمدیره انجمن هنرهای نمایشی استان تهران، وی به عنوان مسئول کانون عکس انجمن منصوب شد. ثبت رویدادهای نمایشی در سطح استان، استفاده از ظرفیت شهرستانها برای تشکیل کانونهای عکس، بهرهگیری از تجارب پیشکسوتان عکاسی تئاتر و گسترش آموزش با هدف ارتقای توان علمی و عملی هنرمندان این حوزه، از جمله محورهای مورد انتظار در دوره مسئولیت سالاری عنوان شده است.
