رایزن فرهنگی ایران در تایلند:
اربعین از بزرگترین سرمایههای جهان اسلام است
رایزن فرهنگی ایران در تایلند گفت: اربعین یکی از بزرگترین سرمایههای جهان اسلام در عرصه روایتسازی فرهنگی به شمار میرود؛ زیرا پیام آن از ایمان، باور و حضور مردم سرچشمه میگیرد و وابسته به قدرتهای سیاسی یا جریانهای تبلیغاتی نیست.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، همایش «پیام جهانی اربعین و مسئولیت نخبگان دینی در اندیشه رهبر شهید» به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تایلند با حضور حیدری سفیر ورایزن جمهوری اسلامی ایران در تایلند، جمعی از علما، اندیشمندان، استادان دانشگاه، شخصیتهای برجسته دینی، فرهنگی و دانشگاهی و نیز فرهیختگان مسلمان و بودایی تایلند در رایزن فرهنگی برگزار شد.
در ابتدای این نشست که طی آن، ابعاد جهانی نهضت اربعین، اندیشه رهبر شهید درباره این حرکت تمدنساز و مسئولیت نخبگان دینی در تبیین و گسترش پیام جهانی عاشورا مورد بررسی قرار گرفت ناصرالدین حیدری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در پادشاهی تایلند، به عنوان نخستین سخنران، ضمن خیرمقدم به حاضران، به تبیین جایگاه اربعین به عنوان بزرگترین اجتماع مردمی جهان و یکی از مهمترین جلوههای تمدنساز جهان اسلام پرداخت و بر نقش این حرکت عظیم در تقویت وحدت امت اسلامی، گسترش فرهنگ مقاومت، ترویج عدالت و انتقال پیام عاشورا به ملتهای جهان تأکید نمود.
وی با تبیین وظایف نخبگان دینی در قبال پدیده جهانی اربعین، اظهار کرد: یکی از مهمترین مسئولیتهای علما، اندیشمندان و نخبگان فرهنگی، تأکید بر مشترکات امت اسلامی، تقویت وحدت مسلمانان و خنثیسازی تلاشهای تفرقهافکنانه است.
سفیر ایران در تایلند خاطرنشان کرد: گسترش روزافزون راهپیمایی اربعین موجب شده برخی قدرتها از تأثیرگذاری این اجتماع عظیم مردمی احساس نگرانی کنند و با شیوههای مختلف درصدد کاهش شکوه و نفوذ آن برآیند؛ موضوعی که به اعتقاد وی، نشاندهنده جایگاه راهبردی اربعین در معادلات فرهنگی و اجتماعی جهان اسلام است.
وی با اشاره به جایگاه ممتاز حرمین شریفین در میان مسلمانان، تصریح کرد: راهپیمایی اربعین نیز با حضور دهها میلیون زائر از کشورهای مختلف، به پدیدهای جهانی و کمنظیر تبدیل شده و این ظرفیت عظیم، نیازمند شناخت عمیق، صیانت فرهنگی و بهرهگیری صحیح در راستای تقویت همبستگی امت اسلامی است.
حیدری پاسداری از اصالت پیام عاشورا را دومین وظیفه مهم نخبگان دینی برشمرد و اظهار کرد: همواره خطر تحریف مفاهیم بنیادین نهضت حسینی، از جمله عزتخواهی، ظلمستیزی، امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد.
سفیر جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد: نخبگان دینی و فرهنگی باید با تبیین صحیح معارف عاشورا، از اصالت پیام اربعین صیانت کرده و مانع انحراف این حرکت عظیم از اهداف و آرمانهای اصلی آن شوند.
وی در ادامه، با اشاره به ابعاد جهانی پیام اربعین، خاطرنشان کرد: این پیام، به دلیل ماهیت انسانی، عدالتخواهانه و آزادیبخش خود، محدود به شیعیان یا حتی مسلمانان نیست، بلکه مخاطب آن همه آزادگان، عدالتطلبان و حقیقتجویان جهان هستندو حضور پیروان ادیان مختلف، از جمله مسیحیان، در راهپیمایی اربعین و همچنین همراهی پیروان سایر ادیان با آیینهای عاشورا در ایران، گواه روشنی بر جهانی شدن پیام نهضت امام حسین(ع) و فراتر رفتن آن از مرزهای جغرافیایی، قومی و مذهبی است.
حیدری نخستین مسئولیت نخبگان در این عرصه را تبدیل اربعین به نقطه آغاز یک نهضت تبلیغی جهانی دانست و گفت: این حرکت میتواند زمینه معرفی مظلومیت، حقانیت و پیام اهلبیت (ع) را با زبانی متناسب با فطرت انسانی برای ملتهای مختلف جهان فراهم سازد.
وی دومین وظیفه را تبیین پیام عاشورا با زبان و ادبیات متناسب با نیازهای انسان معاصر عنوان کرد و افزود: در عصر تحول ارتباطات، بهرهگیری هوشمندانه از رسانههای نوین، فضای مجازی، هنر، ادبیات و ابزارهای جدید ارتباطی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای انتقال مفاهیم بلند عاشورا و اربعین به نسل امروز است؛ نسلی که بیش از هر زمان دیگری در جستوجوی عدالت، معنویت و کرامت انسانی است.
حیدری ایجاد شبکههای ارتباطی میان اندیشمندان، دانشگاهیان و نخبگان جهان را سومین وظیفه مهم فرهنگی در عرصه بینالمللی برشمرد و تصریح کرد: توسعه این تعاملات علمی و فکری، زمینه انتقال پیام جهانی نهضت حسینی را از طریق گفتوگو، پژوهش و همکاریهای فرهنگی فراهم خواهد کرد.
وی همچنین معرفی نهضت عاشورا به عنوان الگویی ماندگار از مقاومت در برابر ظلم، استبداد و نظام سلطه را از مهمترین رسالتهای نخبگان حوزوی و دانشگاهی دانست و تأکید کرد: این مسئولیت باید با برنامهریزی دقیق و حضور فعال در عرصههای علمی، رسانهای و فرهنگی بینالمللی دنبال شود.
سفیر ایران در بانکوک پدیده جهانی اربعین را فرصتی تاریخی و کمنظیر برای جهان اسلام توصیف کرد و اظهار داشت : این حرکت عظیم، با تکیه بر فرهنگ عاشورا، شهادت، ایثار و مقاومت، ظرفیت آن را دارد که مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی را هموار سازد.
وی در پایان تأکید کرد: نخبگان دینی، فرهنگی و علمی، به عنوان پیشگامان عرصه اندیشه و فرهنگ، مسئولیتی خطیر در شناخت، تبیین و معرفی صحیح ابعاد جهانی اربعین بر عهده دارند و تلاش برای ارائه تصویری دقیق، وحدتآفرین و بصیرتبخش از این حرکت عظیم، مصداقی روشن از جهاد تبیین و پاسداری از ارزشهای اصیل اسلامی در عصر حاضر به شمار میرود.
در ادامه رایزن فرهنگی کشورمان در تایلند سخنرانی خود را با عنوان اربعین؛ رسانهای فراتر از رسانهها با بازخوانی اندیشه رهبر شهید، با اشاره به یکی از ابعاد کمتر مورد توجه اندیشه رهبر شهید درباره اربعین، اظهار کرد: از نگاه ایشان، اربعین را نباید صرفاً یک آیین مذهبی یا حتی بزرگترین اجتماع انسانی جهان دانست، بلکه این حرکت عظیم، «رسانهای فراتر از رسانهها» است؛ رسانهای که نه بر پایه فناوری، بلکه بر محور انسان و تجربه زیسته شکل گرفته است.
مهدی زارع بیعیب با اشاره به شرایط جهان معاصر، خاطرنشان کرد : امروز بشر در عصر انفجار اطلاعات زندگی میکند؛ عصری که با وجود تولید و انتشار حجم گستردهای از اخبار و اطلاعات، حقیقت بیش از هر زمان دیگری در میان انبوه روایتها پنهان مانده است.
وی گفت: رسانههای قدرتمند میتوانند افکار عمومی را جهتدهی، برخی واقعیتها را برجسته یا از دید افکار عمومی پنهان نگه دارند و حتی در شکلدهی به حافظه تاریخی ملتها نقشآفرین باشندودر چنین شرایطی، رهبر شهید اربعین را نقطه مقابل این منطق رسانهای و رسانه را نه بر سلطه و جهتدهی به افکار عمومی.که بر پایه صداقت، حضور و تجربه انسانی استوار می دانستند.
رایزن فرهنگی ایران در تایلند تصریح کرد: در رسانههای متعارف، روایت از طریق دوربین، تصویر و ابزارهای ارتباطی منتقل میشود، اما در اربعین، روایت از درون انسان آغاز میشود و هر زائر، پیش از آنکه مخاطب یک پیام باشد، خود به راوی آن تبدیل میشود؛ زیرا پیام اربعین، محصول تبلیغات یا بازنمایی رسانهای نیست و حاصل تجربهای عینی و زیستی و همین ویژگی، آن را به ماندگارترین شکل روایت در تاریخ بشر تبدیل کرده است.
وی با تبیین دیدگاه رهبر شهید درباره نقش اربعین در استمرار نهضت عاشورا، اظهار کرد: اگر عاشورا تنها در صفحات تاریخ باقی میماند، هرگز به جریانی تمدنساز تبدیل نمیشد.
به اعتقاد وی، آنچه نهضت حسینی را در طول قرنها زنده نگه داشته، انتقال مستمر پیام آن از نسلی به نسل دیگر، از طریق محبت، اشک، خدمت، ایثار و حضور مردم بوده و اربعین، حلقه اتصال و استمرار همین روایت تاریخی به شمار میرود.
رایزن فرهنگی ایران در تایلند یکی از ویژگیهای ممتاز این رسانه انسانی را مشارکت فعال همه افراد در تولید و انتقال پیام دانسته و خاطرنشان کرد: برخلاف رسانههای رایج، که مخاطبان غالباً مصرفکننده پیام هستند، در اربعین هر انسان خود به بخشی از پیام تبدیل میشود و موکبداران، خادمان، زائران و همه کسانی که با ایثار و خدمت در این حرکت مشارکت میکنند، در حقیقت حاملان زنده پیام عاشورا و از این رو، در اربعین انسانها خود به روایت زنده آن تبدیل میشوند.
بیعیب با اشاره به نگاه رهبر شهید، تأکید کرد: همین ویژگی، اربعین را به رسانهای شکستناپذیر تبدیل کرده؛ زیرا ممکن است ابزارهای رسانهای دچار محدودیت، سانسور یا تحریف شوند، اما تجربهای که میلیونها انسان آن را با جان و دل لمس کردهاند، از حافظه تاریخی آنان زدوده نخواهد شد.
به گفته رایزن فرهنگی ایران در بانکوک، حقیقتی که در متن زندگی مردم ریشه بدواند، از مرزهای جغرافیایی، فناوری و محدودیتهای رسانهای فراتر خواهد رفت.
وی در ادامه اظهار کرد: رهبر شهید، آینده نبردهای فرهنگی را بیش از آنکه رقابتی میان ابزارهای رسانهای بدانند، رقابتی میان روایتها ارزیابی میکنند و معتقدند ملتی موفق خواهد بود که بتواند روایتی صادقانه، الهامبخش و باورپذیر از هویت، فرهنگ و ارزشهای خود ارائه کند.
وی یادآور شد: از این منظر، اربعین یکی از بزرگترین سرمایههای جهان اسلام در عرصه روایتسازی فرهنگی به شمار میرود؛ زیرا پیام آن از ایمان، باور و حضور مردم سرچشمه میگیرد و وابسته به قدرتهای سیاسی یا جریانهای تبلیغاتی نیست.
رایزن فرهنگی ایران مسئولیت نخبگان، دانشگاهیان، هنرمندان و اصحاب رسانه را فراتر از انعکاس خبری راهپیمایی اربعین دانست و خاطرنشان کرد: رسالت اصلی آنان، تبیین منطق ارتباطی و ظرفیت تمدنی این حرکت است. به گفته وی، معرفی اربعین به عنوان الگویی موفق از ارتباطات انسانی، میتواند زمینه توجه پژوهشگران حوزههای علوم ارتباطات، جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی و تمدنی را به این پدیده جهانی فراهم سازد.
وی همچنین با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره جهانی بودن پیام اربعین، اظهار داشت : اگر این پیام با زبان عقل، فرهنگ، هنر و گفتوگو برای ملتهای مختلف تبیین شود، بسیاری از سوءبرداشتها و فاصلههای فرهنگی از میان خواهد رفت. وی افزود که اربعین، پیش از آنکه درباره یک آیین یا مذهب سخن بگوید، از انسان، عدالت، حقیقت، همدلی و کرامت انسانی سخن میگوید و از همین رو، ظرفیت گفتوگو با وجدان مشترک بشریت را داراست.
نماینده فرهنگی ایران در پایان تأکید کرد: در جهانی که اعتماد عمومی با چالشهای جدی روبهرو شده و حقیقت در هیاهوی رسانهای کمتر دیده میشود، اربعین الگویی نوین از ارتباط انسانی بر پایه حضور، صداقت، خدمت و همدلی ارائه و رهبر شهید نیز بر همین اساس، اربعین را صرفاً یک مناسک عبادی نمیدانستند، بلکه آن را زبان زنده تمدن اسلامی برای گفتوگو با جهان معاصر و انتقال پیام جاودانه عاشورا به نسل امروز معرفی میکردند
