رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام:
اربعین مرزهای جغرافیایی نمیشناسد
سوکساساناگاوین، رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام گفت: اربعین مرزهای جغرافیایی را پشت سر گذاشته و دیگر محدود به عراق و ایران نیست، بلکه میلیونها نفر از کشورهای مختلف جهان را حول یک مسئله معنوی گرد هم میآورد.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، همایش «پیام جهانی اربعین و مسئولیت نخبگان دینی در اندیشه رهبر شهید» به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تایلند با حضور حیدری سفیر ورایزن جمهوری اسلامی ایران در تایلند، جمعی از علما، اندیشمندان، استادان دانشگاه، شخصیتهای برجسته دینی، فرهنگی و دانشگاهی و نیز فرهیختگان مسلمان و بودایی تایلند در رایزن فرهنگی برگزار شد.
در این مراسم حجتالاسلام والمسلمین صدرالسادات نماینده جامعه المصطفی العالمیه در تایلند در ادامه سخنان خود، با با بیان اینکه در بیانات رهبر شهید میان «اصل اربعین» و «حماسه راهپیمایی اربعین» تفاوت مفهومی وجود دارد، خاطرنشان کرد: هر یک از این دو حوزه، دارای آثار، کارکردها و مسئولیتهای متفاوتی و بررسی دقیق آنها، شناخت عمیقتری از اندیشه معظمله درباره اربعین به دست میدهد.
وی در تشریح دیدگاه رهبر شهید درباره اصل اربعین، اظهار داشت : معظمله اربعین را از مصادیق برجسته شعائر الهی میدانند و با استناد به آیه شریفه "وَمَن یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوبِ"، بر جایگاه این حرکت در تقویت ایمان و تقوای جامعه اسلامی تأکید کردهاند.
صدرالسادات افزود: از نگاه رهبر شهید، اربعین امتداد یک جهاد فرهنگی است؛ جهادی که تنها به بیان حقایق محدود نمیشود، بلکه با حضور عملی و اجتماعی، زمینه آشکار شدن حقیقت و مقابله با تحریف را فراهم و رهبر شهید، اربعین را رمز جاودانگی نهضت عاشورا میدانند و معتقدند هر یک از ابعاد این حرکت، ظرفیت تبدیل شدن به موضوعی مستقل برای پژوهشهای علمی و مطالعات تمدنی را دارد.
وی یکی دیگر از محورهای اندیشه رهبر شهید را نگاه به اربعین به عنوان یک "رسانه عمومی" دانست و اظهار داشت : معظمله، بهویژه در عصر گسترش رسانهها، جنگ روایتها و انفجار اطلاعات، راهپیمایی اربعین را رسانهای جهانی میدانند که فراتر از یک عمل عبادی یا مناسک فردی عمل میکند.
صدرالسادات با اشاره به نحوه بازتاب راهپیمایی اربعین در رسانههای بینالمللی، خاطرنشان کرد: با وجود حضور دهها میلیون زائر در این اجتماع عظیم، رسانههای غربی آنگونه که شایسته است به انعکاس این رویداد نمیپردازند؛ در حالی که اجتماعات بسیار کوچکتر را با گستردگی پوشش میدهند این در حالی است که راهپیمایی اربعین، بدون تحمیل هزینههای سنگین بر دولت میزبان و با اتکا به فرهنگ خدمترسانی مردمی و فعالیت مواکب اداره میشود و همین ویژگی، آن را به پدیدهای کمنظیر در جهان تبدیل کرده است.
وی تأکید کرد: از منظر رهبر شهید، هر زائر اربعین خود یک رسانه زنده است که پیام عاشورا را به جهان منتقل میکند و همین ظرفیت مردمی، سبب شده است که اربعین، علیرغم محدودیتهای رسانهای، جایگاه جهانی خود را تثبیت کند.
صدرالسادات در ادامه اظهار کرد: رهبر شهید، اربعین را یکی از ارکان شکلگیری تمدن نوین اسلامی میدانند و بر این باورند که این حرکت عظیم، ظرفیتهای گستردهای برای تولید اندیشه، گسترش فرهنگ اسلامی و تقویت هویت تمدنی جهان اسلام در اختیار دارد.
وی سپس به دیدگاه رهبر شهید درباره "حماسه راهپیمایی اربعین" پرداخت و خاطرنشان کرد : این حرکت، طی دهههای اخیر مسیر تکاملی چشمگیری را پیموده است. به گفته وی، راهپیمایی اربعین در دوران حکومت بعث عراق به صورت محدود و مخفیانه برگزار میشد، اما به تدریج گسترش یافت، از مرزهای تشیع عبور کرد، به نماد وحدت امت اسلامی تبدیل شد و امروز نیز فراتر از جهان اسلام، به پیامآور عدالت، آزادگی، کرامت انسانی و حمایت از مظلومان در سطح جهانی تبدیل شده است.
صدرالسادات با اشاره به سیر تحول نگاه رهبر شهید نسبت به این حرکت، اظهار کرد: معظمله در مقاطع مختلف، متناسب با گسترش ابعاد اربعین، از آن با تعابیر متفاوتی یاد کردهاند؛ به گونهای که ابتدا آن را نماد حضور باشکوه پیروان اهلبیت(ع) معرفی کردند، سپس بر نقش آن در تحقق وحدت و اقتدار امت اسلامی تأکید نمودند و در ادامه، اربعین را نماد جهانی عدالت و آزادگی دانستند؛ مفهومی که به اعتقاد وی، با تعبیر «صدای عدالت انسانی» پیوندی عمیق دارد.
وی همچنین با استناد به آیه شریفه "وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ"، تصریح کرد: رهبر شهید، راهپیمایی اربعین را یکی از جلوههای اقتدار، انسجام و آمادگی امت اسلامی میدانند و معتقدند این حرکت، بهویژه در سالهای اخیر و در مقابله با جریانهای افراطی و سیاستهای سلطهطلبانه، نقش مهمی در تقویت جبهه مقاومت اسلامی ایفا کرده است.
صدرالسادات به ظرفیتهای مغفول اربعین از منظر رهبر شهید اشاره کرد و گفت: معظمله بارها بر این نکته تأکید کردهاند که جهان اسلام هنوز از بخش قابل توجهی از ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و تمدنی اربعین بهرهبرداری نکرده است و این ظرفیتها تنها به تقویت وحدت مسلمانان محدود نمیشود، بلکه میتواند زمینهساز همگرایی همه عدالتخواهان، آزادیطلبان و مستضعفان جهان باشد.
وی در پایان، با نقل فرازی از بیانات رهبر شهید درباره زیارت اربعین، بر جایگاه معنوی این حرکت در اندیشه معظمله تأکید کرد و اظهار داشت : از نگاه ایشان، حضور در مسیر پیادهروی اربعین، توفیقی بزرگ برای اتصال به فرهنگ عاشورا و بهرهمندی از پیامهای عمیق این نهضت الهی است.
شیخ حسین بیسالم از علمای تاثیر گذار در حوزه قرآن و رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک نیز با اشاره به موضوع نشست، اظهار کرد: اربعین حسینی در دهههای اخیر به یکی از مهمترین پدیدههای جهان اسلام و یکی از بزرگترین اجتماعات مردمی جهان تبدیل شده است و بررسی ابعاد جهانی این حرکت، برای شناخت تأثیر آن بر جامعه بشری و تحولات فرهنگی و اجتماعی جهان اسلام، ضرورتی انکارناپذیر به شمار میرود.
وی با تأکید بر اینکه سنت زیارت و پیادهروی اربعین، سابقهای طولانی در تاریخ اسلام دارد، خاطرنشان کرد: این حرکت از نخستین سالهای پس از شهادت حضرت امام حسین (ع) آغاز شده و بیش از هزار سال استمرار یافته است. به گفته وی، آنچه امروز شاهد آن هستیم، گسترش جهانی این سنت دیرینه و حضور گسترده میلیونها زائر از کشورهای مختلف جهان در این آیین معنوی است.
رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک با مرور برخی مقاطع تاریخی، اظهار کرد: حکومتهای ستمگر در طول تاریخ همواره تلاش کردهاند از گسترش فرهنگ زیارت امام حسین (ع) جلوگیری کنندو در دوران حکومت متوکل عباسی و رژیم بعث عراق، زائران حسینی در دورههای مختلف با محدودیتها، آزار و حتی شهادت مواجه بودند، اما این فشارها هرگز نتوانست مانع استمرار نهضت عاشورا و فرهنگ اربعین شود و این حرکت، با گذشت زمان، به بزرگترین اجتماع مردمی جهان تبدیل شده است.
وی در ادامه، راهپیمایی اربعین را یکی از برجستهترین جلوههای "قدرت نرم" در جهان معاصر دانست و اظهار داشت : آثار این حرکت عظیم را میتوان در بیداری ملتها، افزایش آگاهی عمومی و گرایش روزافزون جوامع به ارزشهای الهی، عدالتخواهی و معنویت مشاهده کرد.
رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک با استناد به آیه شریفه "یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ"، قیام حضرت امام حسین (ع) را یکی از روشنترین مصادیق دعوت الهی به حیات حقیقی دانست و اظهار داشت: که نهضت عاشورا با امتناع از بیعت با حکومت ظلم آغاز شد و با فداکاری و ایثار در راه خدا، الگویی جاودانه برای همه آزادیخواهان جهان پدید آورد.
وی افزود: همین فرهنگ ایثار و مقاومت، امروز نیز در جبهه مقاومت اسلامی تداوم یافته و الهامبخش انسانهایی است که برای دفاع از حق، عدالت و کرامت انسانی، از جان خود میگذرند و زمینه بیداری ملتها را فراهم میسازند.
رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک با اشاره به ندای تاریخی حضرت امام حسین (ع) در واپسین لحظات عاشورا، تصریح کرد: فراز "هَلْ مِنْ نَاصِرٍ یَنْصُرُنِی" هرگز بیانگر ناتوانی نبود، بلکه دعوتی جاودانه برای بیدارسازی وجدانهای انسانی و اتمام حجت با بشریت به شمار میرفت و امروز، پس از گذشت قرنها، میلیونها زائر اربعین با حضور در مسیر پیادهروی کربلا، پاسخ عملی خود را به این دعوت تاریخی اعلام میکنند و زنده بودن پیام عاشورا را به نمایش میگذارند.
وی همچنین با اشاره به مضامین زیارت اربعین، اظهار داشت : فلسفه قیام حضرت امام حسین (ع) نجات انسانها از جهل، گمراهی و سرگردانی و هدایت آنان به سوی حقیقت، عدالت و معنویت است و این پیام، مخاطب خود را به جامعه اسلامی محدود نمیکند.
رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک تأکید کرد: دعوت امام حسین (ع)، دعوتی جهانی است و ارزشهایی همچون عدالت، آزادی، کرامت انسانی و مقابله با ظلم، اختصاص به مسلمانان یا شیعیان ندارد، بلکه همه انسانهای آزاده را در بر میگیرد. از همین رو، به اعتقاد وی، راهپیمایی اربعین نیز امروز از مرزهای مذهبی فراتر رفته و به نمادی جهانی برای دفاع از عدالت، آزادی و مبارزه با ظلم تبدیل شده است.
وی با اشاره به دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی، اظهار داشت که معظمله بارها اربعین را یکی از بزرگترین شعائر اسلام و نشانهای روشن از ایمان، ولایتمداری و هویت امت اسلامی معرفی کردهاند و بر ضرورت حفظ و تقویت این حرکت عظیم تأکید داشتهاند.
رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک افزود : محبت به اهلبیت (ع)، صرفاً یک احساس قلبی نیست، بلکه باید در عرصه عمل، اطاعت از آموزههای آنان و پیروی از سیره اهلبیت(ع) جلوهگر شود و همین التزام عملی، ویژگی ممتاز پیروان حقیقی مکتب اهلبیت به شمار میرود.
وی در ادامه، به ارتباط عمیق فرهنگ اربعین با فرهنگ انتظار اشاره کرد و اظهار داشت : بر اساس روایات، نهضت عاشورا و قیام جهانی حضرت ولیعصر (عج) پیوندی ناگسستنی با یکدیگر دارند و هر دو در مسیر تحقق عدالت جهانی و مقابله با ظلم و ستم قرار گرفتهاند.
رییس مرکز امام حسین (ع) در بانکوک حضور در راهپیمایی اربعین را صرفاً یک سفر زیارتی ندانست و تصریح کرد: این حرکت، مدرسهای بزرگ برای تربیت انسان، تقویت ایمان، گسترش روحیه ایثار و آمادگی برای یاری حق به شمار میرود.
وی در پایان همچنین با اشاره به نقش مسلمانان در کشورهای مختلف، از جمله تایلند، خاطرنشان کرد: حتی کسانی که امکان حضور در پیادهروی اربعین را ندارند، با برپایی موکبها، توزیع آب و غذا و خدمترسانی به مردم، فرهنگ اربعین را زنده نگه میدارند و در گسترش پیام خدمت، همدلی و محبت حسینی سهیم هستند.
پراسرِت سوکساساناگاوین (شریف هادی) استاد دانشگاه و رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام با تأکید بر اینکه اربعین در سالهای اخیر از یک مراسم مذهبی فراتر رفته و به پدیدهای جهانی تبدیل شده و این حرکت عظیم، تحولات قابل توجهی در عرصه بینالمللی ایجاد کرده و توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه علوم سیاسی و روابط بینالملل را به خود جلب کرده و بسیاری از این پژوهشگران، راهپیمایی اربعین را نمونهای برجسته از "قدرت نرم" (Soft Power) مورد مطالعه قرار دادهاند.
وی در تشریح این مفهوم اظهار کرد: قدرت نرم به ظرفیتهایی اطلاق میشود که بدون توسل به زور، اجبار یا ابزارهای نظامی، بر افکار عمومی و رفتار ملتها تأثیر میگذارند و فرهنگ، ارزشهای انسانی و باورهای دینی از مهمترین مؤلفههای آن به شمار میروند و در جهان اسلام نیز جلوههای متعددی از این نوع قدرت وجود دارد که راهپیمایی اربعین، یکی از شاخصترین نمونههای آن محسوب می گردد.
رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام سپس با اشاره به دیدگاههای جوزف اس. نای، نظریهپرداز روابط بینالملل و بنیانگذار نظریه قدرت نرم، اظهار کرد: بر اساس این نظریه، سه ویژگی برجسته، راهپیمایی اربعین را به پدیدهای کمنظیر در سطح جهان تبدیل کرده است.
وی نخستین ویژگی را همبستگی فراملی ملتها دانست و تصریح کرد: اربعین مرزهای جغرافیایی را پشت سر گذاشته و دیگر محدود به عراق و ایران نیست، بلکه میلیونها نفر از کشورهای مختلف جهان درآن مشارکت میکنندکه حضور موکبهایی از کشورهای مختلف، از جمله تایلند، کره جنوبی، ژاپن و سایر کشورها، این تنوع ملی و فرهنگی نشانه جهانی شدن پیام عاشورا و ظرفیت فراملی اربعین است.
رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام دومین ویژگی را فرهنگ خدمت و فعالیت داوطلبانه عنوان کرد و گفت: یکی از برجستهترین جلوههای اربعین، حضور میلیونها انسان که بدون هیچگونه اجبار یا چشمداشت مادی، با روحیه ایثار و اخلاص به زائران خدمت میکنند و این فرهنگ خدمترسانی، یکی از مهمترین جلوههای سرمایه اجتماعی و معنوی راهپیمایی اربعین به شمار میرود.
وی سومین ویژگی را ترویج ارزشهای انسانی همچون ایثار، مهربانی، عدالت و کرامت انسانی دانست و خاطرنشان کرد: بسیاری از پژوهشگران، گسترش همین ارزشهای مشترک انسانی را عامل تبدیل شدن اربعین به یکی از مهمترین جلوههای قدرت نرم در جهان معاصر میدانند؛ قدرتی که هر سال بر دامنه نفوذ و اثرگذاری آن افزوده میگردد.
رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام با اشاره به روند رو به رشد پژوهشهای دانشگاهی درباره اربعین، اظهار کرد: در سالهای اخیر، آثار علمی متعددی در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی درباره این پدیده منتشر شده و توجه مراکز علمی و پژوهشی به ابعاد مختلف آن افزایش یافته است.
وی همچنین با مرور روند پوشش رسانهای راهپیمایی اربعین، خاطرنشان کرد: در سالهای نخست پس از سقوط رژیم صدام حسین در سال ۲۰۰۳، رسانههای جریان اصلی جهان توجه چندانی به این حرکت نداشتند و انعکاس اخبار آن عمدتاً بر عهده رسانههای مستقل و محلی بود؛ اما در یک دهه اخیر، رسانههای بینالمللی از جمله CNN، رویترز، Fox News و همچنین رسانههای تایلندی، ناگزیر به پوشش خبری این اجتماع عظیم شدهاند و این تحول، بیانگر افزایش جایگاه جهانی اربعین و نمود عملی ظرفیتهای قدرت نرم در این حرکت مردمی است.
این استاد دانشگاه با اشاره به سخنان سفیر جمهوری اسلامی ایران، اربعین را بخشی از روند شکلگیری تمدن نوین اسلامی توصیف کرد و اظهار کرد: این حرکت، با تکیه بر ارزشهایی همچون عدالت، ایثار، همبستگی و کرامت انسانی، توانسته است پیام خود را به ملتهای مختلف جهان منتقل نماید.
وی در ادامه، با اشاره به دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی، تصریح کرد: معظمله بارها از اربعین به عنوان یکی از بزرگترین ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی جهان اسلام یاد کردهاند و بر این باور بودند که اگر این ظرفیت با برنامهریزی مناسب، معرفی علمی و تبیین دقیق همراه شود، اندیشمندان و پژوهشگران غیرمسلمان نیز خواهند توانست حقیقت نهضت عاشورا و پیام جهانی اربعین را بهتر درک کنند.
رییس دانشکده مدیریت دولتی دانشگاه سیام تأکید کرد: اربعین، دعوت به یک مذهب خاص نیست، بلکه دعوتی جهانی به ارزشهایی همچون عدالت، آزادی، کرامت انسانی و مقابله با ظلم و ستم است که معرفی صحیح این پیام میتواند نقش مهمی در تقویت تعاملات فرهنگی، گسترش گفتوگوی میان ملتها و بیدارسازی وجدان جهانی در برابر بیعدالتی ایفا نماید.
وی در جمعبندی سخنان خود، راهپیمایی اربعین را بزرگترین جلوه قدرت نرم در جهان امروز توصیف کرد و خاطرنشان ساخت: این حرکت عظیم، با انتقال پیام عدالت، بیدارسازی ملتهای آزاده و تقویت روحیه مقاومت در برابر ظلم، به یکی از اثرگذارترین پدیدههای فرهنگی و تمدنی جهان معاصر تبدیل شده است.
شیخ غلامعلی اباذر از علمای تاثیر گذار بانکوک و امام جمعه و جماعت رسمی مسجد الهدی در آغاز سخنان خود، پس از حمد و ثنای الهی و درود بر پیامبر اکرم حضرت محمد مصطفی (ص) و اهلبیت عصمت و طهارت (ع)، با تلاوت آیه شریفه "اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ"، بر حکمت الهی در انتخاب پیامآوران و مسئولان رسالتهای بزرگ تأکید نمود.
وی با اشاره به موضوع نشست، "اربعین و جایگاه آن در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (ره)"، اظهار کرد: شناخت کامل اندیشههای رهبر معظم انقلاب، به دلیل عمق و گستردگی آن، کار آسانی نیست، اما میتوان با بررسی رویکردها، رهنمودها و سیاستهای ایشان، تصویری روشن از نگاه معظمله نسبت به اربعین و فرهنگ عاشورا به دست آورد.
امام جمعه و جماعت رسمی مسجد الهدی در بانکوک در ادامه، نگاه رهبر معظم انقلاب به اربعین را در دو عرصه داخلی و بینالمللی مورد بررسی قرار داد و اظهار داشت : در عرصه داخلی، ایشان همواره بر زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا، گسترش معارف حسینی و برگزاری باشکوه مراسم عزاداری و آیین اربعین تأکید و این موضوع را یکی از پایههای حفظ هویت دینی و فرهنگی جامعه اسلامی میدانند.
وی افزود : از دیدگاه رهبر معظم انقلاب، حضور شخصی مؤمنان در راهپیمایی اربعین، جایگاهی ویژه دارد وهرچند کمکهای مالی، نذورات و حمایت از این حرکت عظیم نیز اقدامی ارزشمند است، اما حضور میدانی و پیمودن مسیر اربعین، اثری متفاوت و عمیقتر دارد؛ زیرا این حضور گسترده، خود به رسانهای زنده برای انتقال پیام عاشورا و نمایش عظمت نهضت حسینی در برابر افکار عمومی جهان تبدیل می گردد.
امام جمعه و جماعت رسمی مسجد الهدی در بانکوک تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب در داخل جمهوری اسلامی ایران، از تمامی فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و مردمی که به ترویج فرهنگ عاشورا و اربعین منجر شود، حمایت کرده و همواره بر توسعه این حرکت معنوی تأکید داشتهاند.
وی سپس با اشاره به بُعد بینالمللی این موضوع، اظهار داشت : نگاه رهبر معظم انقلاب به اربعین، فراتر از مرزهای جمهوری اسلامی ایران است و بهویژه در عرصه جهان اسلام، ابعاد گستردهتری پیدا میکند.
سخنران با استناد دوباره به آیه "اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسَالَتَهُ"، خاطرنشان کرد: رهبر معظم انقلاب شخصیتی هستند که از منظر الهی، مسئولیتی بزرگ بر عهده دارند و از همین رو، همواره بر ضرورت درک حقیقت عاشورا، کربلا و اربعین تأکید میکنند؛ حقیقتی که نباید تنها در ظواهر و مناسک خلاصه شود، بلکه باید با همه ابعاد معرفتی، تربیتی و تمدنی آن شناخته گردد.
وی با اشاره به دیدارهای متعدد خود با رهبر معظم انقلاب، اظهار داشت : در این دیدارها، معظمله همواره درباره وضعیت مسلمانان، از جمله شیعیان تایلند، گفتوگو کرده و بر ضرورت حفظ و گسترش فرهنگ امام حسین (ع) و حرکت عظیم اربعین تأکید داشتهاند.
امام جمعه و جماعت رسمی مسجد الهدی در بانکوک افزود : یکی از مهمترین توصیههای رهبر معظم انقلاب، تلاش برای دستیابی به روح حقیقی عاشورا و اربعین است که معظمله معتقدند هرگاه مسلمانان، بهویژه جوامع اسلامی خارج از ایران، بتوانند این حقیقت را بهدرستی درک و در زندگی خود متجلی سازند، خواهند توانست همانند ملت ایران، پیام کربلا را به جهانیان منتقل کرده و نمایندگان شایسته فرهنگ عاشورا باشند.
وی همچنین تأکید کرد : از نگاه رهبر معظم انقلاب، فرهنگ عاشورا و مسئله وحدت اسلامی، دو مقوله جدا از یکدیگر نیستند، بلکه ارتباطی عمیق و ناگسستنی با یکدیگر دارند. ازاینرو، تأکید معظمله بر همگرایی امت اسلامی و تقویت وحدت میان شیعه و اهل سنت، در امتداد همان پیام وحدتبخش عاشورا ارزیابی میگردد.
امام جمعه و جماعت رسمی مسجد الهدی در بانکوک با اشاره به تأثر عمیق رهبر معظم انقلاب هنگام یادآوری مصائب عاشورا و اربعین، اظهار داشت : این تأثر، برخاسته از نگاهی است که عاشورا را نه صرفاً یک واقعه تاریخی، بلکه مدرسهای بزرگ برای تربیت انسان و جامعه میداند.
وی در پایان، مهمترین مؤلفههای پیام عاشورا در اندیشه رهبر معظم انقلاب را برشمرد و گفت: معظمله همواره بر محورهایی همچون فرهنگ شهادت و ایستادگی در برابر ظلم، رسالت تبیین و پیامرسانی نهضت حسینی، جایگاه گریه و عزاداری در زنده نگه داشتن آرمانهای عاشورا، صبر و استقامت در مسیر حق، و ایثار و فداکاری در راه خدا تأکید کردهاند و معتقد بودند تحقق عملی این ارزشها در زندگی امت اسلامی، زمینهساز تداوم و جهانی شدن پیام عاشورا و اربعین خواهد بود.
فْرا سامارن سرینگام (Phra Samarn Sri-ngarm) با نام رهبانی کمپیراپانیو (Kampheeraphanyo) رییس شورای ملی مردم تایلند در بانکوک در ابتدای سخنان خود، از حضور سفیر جمهوری اسلامی ایران در پادشاهی تایلند، رایزن فرهنگی، شیخ غلامعلی اباذر، مسئولان دانشگاه و شخصیتهای علمی، دینی و فرهنگی حاضر در نشست قدردانی کرد و بر اهمیت برگزاری چنین محافلی در تقویت تعاملات علمی و فرهنگی میان ملتها تأکید نمود.
وی با ابراز خرسندی از حضور در جمع استادان، پژوهشگران و شخصیتهای دینی، اظهار کرد: گفتوگو و تبادل اندیشه با اندیشمندان مسلمان همواره برای وی تجربهای ارزشمند بوده که ارتباط مستمر با اندیشمندان و دانشگاهیان، زمینهساز شناخت متقابل و تعمیق همکاریهای فرهنگی است.
رییس شورای ملی مردم تایلند همچنین با اشاره به مباحث مطرحشده از سوی استادان حاضر در نشست، ، تصریح کرد : هرچند آشنایی با دیدگاههای اندیشمندان غربی ضروری است، اما ظرفیت اندیشه و حکمت شرقی بسیار فراتر از چارچوبهای نظری رایج در غرب است و تمدنهای شرقی همچنان از میراثی غنی در حوزه معنویت، اخلاق و شناخت حقیقت برخوردارند.
وی در ادامه، با طرح دیدگاه خود درباره مفهوم "قدرت"، اظهار کرد: اصطلاح «قدرت نرم» که امروزه در ادبیات سیاسی جهان کاربرد فراوانی یافته، برای تبیین حقیقت قدرت معنوی کافی نیست و آنچه انسان را متحول میکند، نه قدرت نرم، بلکه حقیقتی فراتر از آن است که میتوان از آن با عنوان "قدرت صفر" یاد کرد؛ قدرتی که از رهایی انسان از خودخواهی، رسیدن به وحدت درونی، اتصال به حقیقت مطلق و حضور در پیشگاه خداوند سرچشمه میگیرد.
وی افزود: این حقیقت در سنت اسلامی با مفاهیمی همچون توحید و بندگی خداوند تبیین شده و در آیین بودا نیز در قالب مفاهیمی مانند رهایی، نیروانا و فنا در حقیقت مورد توجه قرار گرفته و اگرچه اصطلاحات در ادیان مختلف متفاوت است، اما همه آنها به یک حقیقت مشترک اشاره دارند و آن، رهایی انسان از اسارت نفس و حرکت به سوی آرامش، عدالت و کمال معنوی است.
رییس شورای ملی مردم تایلند سپس به سوابق علمی و مطالعاتی خود اشاره کرد و اظهار داشت :سالها به مطالعه و آموزش مکاتب مختلف غربی، از جمله کمونیسم، دموکراسی و دیگر نظریههای سیاسی و اجتماعی پرداخته و نزد استادان برجسته این حوزهها آموزش دیده و هرگز مخالف شناخت اندیشههای غربی نبوده، اما تجربه سالها مطالعه و پژوهش او را به این نتیجه رسانده که تمدن غرب، با وجود دستاوردهای مهم علمی و فناوری، هنوز نتوانسته پاسخگوی نیازهای عمیق روح انسان باشد.
وی خاطرنشان کرد: چالش اصلی جهان معاصر، کمبود دانش یا فناوری نیست، بلکه فاصله گرفتن انسان از حقیقت معنوی خویش است و تا زمانی که این خلأ جبران نشود، بسیاری از بحرانهای اخلاقی و اجتماعی همچنان پابرجا خواهند ماند.
رییس شورای ملی مردم تایلند در ادامه، با تبیین نگاه خود به نهضت امام حسین(ع)، راهپیمایی اربعین را نمونهای ممتاز از تجلی قدرت معنوی انسان دانست و اظهار کرد: این حرکت عظیم را نباید صرفاً یک اجتماع مذهبی تلقی کرد، بلکه اربعین جلوهای از نیروی ایمان، عشق و باور به عدالت است که میلیونها انسان را بدون اجبار و صرفاً بر پایه اعتقاد قلبی در کنار یکدیگر قرار میدهد.
وی افزود: این حرکت، از منظر معنوی، یادآور برخی سنتهای سلوکی در آیین بودا نیز هست؛ سنتهایی که بر سیر و سلوک، پیمودن مسیر حقیقت، ریاضت و حرکت به سوی تعالی معنوی تأکید دارند و هرچند شکل ظاهری این سنتها با یکدیگر تفاوت دارد، اما در ژرفای خود، همگی انسان را به ایثار، رهایی از خودخواهی و حرکت در مسیر حقیقت فرا میخوانند.
رییس شورای ملی مردم تایلند تأکید کرد : راهپیمایی اربعین، صرفاً یک آیین دینی نیست، بلکه نمادی از ظرفیت عظیم معنویت در گردآوردن انسانها حول ارزشهای مشترک انسانی و الهی است؛ ظرفیتی که میتواند الهامبخش جوامع معاصر در مسیر عدالت، همبستگی و تعالی معنوی باشد.
وی در ادامه با اشاره به نقش جمهوری اسلامی ایران در تحولات فکری و فرهنگی جهان معاصر، اظهار کرد: مهمترین دستاورد ایران را نباید صرفاً در عرصههای سیاسی، نظامی یا فناوری جستوجو کرد، بلکه ارزش واقعی این تجربه در احیای جایگاه معنویت، اخلاق و ایمان در زندگی انسان معاصر نهفته است.
رییس شورای ملی مردم تایلند تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران توانسته است بار دیگر این حقیقت را به جهانیان یادآوری کند که کرامت انسان، پیش از هر چیز، به روح، اخلاق و باورهای معنوی او وابسته است و نه به میزان ثروت، قدرت نظامی یا پیشرفتهای مادی و اگر انسان همه امید خود را به ابزارهای مادی محدود کند، از حقیقت وجودی خویش فاصله خواهد گرفت؛ زیرا آنچه انسان را از دیگر موجودات متمایز میسازد، بعد معنوی و اخلاقی اوست.
وی سپس به نسبت میان دین، اخلاق و حکومت پرداخت و اظهار کرد: یکی از مهمترین چالشهای جهان معاصر، چگونگی پیوند این سه حوزه با یکدیگر است.
رییس شورای ملی مردم تایلند با اشاره به تجربه تاریخی اروپا خاطرنشان کرد : نظریه جدایی کامل دین از حکومت، محصول شرایط خاص تمدن غرب است و نمیتوان آن را به همه فرهنگها و تمدنها تعمیم داد.
وی افزود: هرگاه حکومت از اخلاق و معنویت فاصله بگیرد، قدرت به ابزاری برای سلطه، منفعتطلبی و بیعدالتی تبدیل خواهد شد و از اینرو، به باور وی، دین، در صورتی که حقیقت و اصالت خود را حفظ کند، نهتنها مانعی در مسیر پیشرفت نیست، بلکه میتواند ضامن عدالت، کرامت انسانی و مسئولیتپذیری در اداره جامعه باشد.
رییس شورای ملی مردم تایلند در بخش دیگری از سخنان خود، با مقایسه تمدنهای شرقی و غربی، تصریح کرد : هرچند بسیاری از ملتهای شرق در گذشته تمدن غرب را الگوی پیشرفت تلقی میکردند، اما تجربه دهههای اخیر نشان داده است که پیشرفت مادی بهتنهایی قادر به تأمین سعادت و آرامش انسان نیست.
وی اظهار کرد: تمدنهای شرقی، بهویژه اسلام و آیین بودا، همچنان از سرمایهای ارزشمند در حوزه معنویت و اخلاق برخوردارند؛ سرمایهای که طی قرنها در قالب آموزههایی همچون حقیقت انسان، تزکیه نفس، آرامش درونی، عدالت اجتماعی و مسئولیت اخلاقی شکل گرفته و امروز حتی بسیاری از اندیشمندان غربی نیز بر ضرورت بازگشت به این ارزشها تأکید میکنند.
رییس شورای ملی مردم تایلند در ادامه، قدرت ایمان را برتر از قدرت نظامی و مادی دانست و خاطرنشان کرد : در جهان امروز، اگرچه قدرت کشورها غالباً با شاخصهایی مانند توان نظامی، فناوری یا ظرفیت اقتصادی سنجیده میشود، اما تجربههای تاریخی نشان داده است که هیچیک از این ابزارها توان در هم شکستن اراده ملتهایی را که بر پایه ایمان و اعتقاد حرکت میکنند، ندارند.
وی حضور گسترده و داوطلبانه مردم در اجتماعات دینی و معنوی را نمونهای روشن از این واقعیت دانست و تأکید کرد :چنین همبستگی و مشارکتی را نمیتوان با تبلیغات، ثروت یا اجبار سیاسی ایجاد کرد، بلکه این حضور، جلوهای از قدرت ایمان و سرمایه معنوی ملتهاست.
رییس شورای ملی تایلند به جایگاه جمهوری اسلامی ایران در بیداری معنوی ملتها اشاره کرد و اظهار کرد: ایران در سالهای اخیر نقشی فراتر از یک بازیگر سیاسی ایفا کرده و توانسته است هویت خود را بر پایه ایمان، استقلال و ارزشهای معنوی حفظ کندو همین پایداری موجب شده است بسیاری از ملتها، ایران را نه صرفاً به عنوان یک کشور، بلکه به عنوان نمادی از مقاومت فرهنگی، هویت مستقل و استقامت معنوی بشناسند.
وی در ادامه، با اشاره به شخصیت حضرت آیتالله سید علی خامنهای (ره)، اظهار کرد: ایشان صرفاً یک رهبر سیاسی نیست بلکه شخصیتی معنوی که آرامش، وقار، خویشتنداری، استقامت و پایبندی به حقیقت در رفتار و شیوه زندگی ایشان بهروشنی قابل مشاهده است.
رییس شورای ملی مردم تایلند با بیان اینکه از منظر یک راهب بودایی، این ویژگیها با آموزههای مشترک سنتهای معنوی شرق همخوانی دارد، خاطرنشان کرد: هرچند ادیان مختلف از زبان و اصطلاحات متفاوتی بهره میبرند، اما حقیقت معنوی، مرزهای دینی را درمینوردد و در همه سنتهای اصیل، فضیلتهایی همچون آرامش، صداقت، استقامت و رهایی از تعلقات نفسانی جایگاهی بنیادین دارند.
وی در ادامه، بار دیگر به تبیین مفهوم "قدرت صفر" پرداخت و گفت: این مفهوم فراتر از آن چیزی است که در ادبیات سیاسی با عنوان "قدرت نرم" شناخته میشود و آنچه در شخصیتهای بزرگ معنوی مشاهده میشود، نه حاصل تبلیغات، نفوذ فرهنگی یا ابزارهای سیاسی، بلکه نتیجه رهایی انسان از وابستگیهای نفسانی و اتصال به حقیقت است که در چنین مرتبهای، ترس، خودخواهی و دلبستگیهای مادی جای خود را به آرامش، یقین و استقامت میدهند.
رییس شورای ملی مردم تایلند وحدت ملتها را یکی از مهمترین عوامل پایداری جوامع دانست و اظهار کرد: تجربه تاریخ نشان داده است ملتهایی که بر محور ارزشهای مشترک، عدالت و معنویت به هم پیوند میخورند، توان عبور از دشوارترین بحرانها را دارند و این وحدت صرفاً یک همگرایی سیاسی نیست، بلکه پیوندی عمیق میان باورها و وجدانهای انسانی است که ریشه در ایمان دارد و از همین رو، با فشارهای بیرونی از میان نمیرود.
وی سپس به نهضت حضرت امام حسین(ع) پرداخت و آن را الگویی جاودانه برای همه آزادیخواهان جهان توصیف کرد و گفت: قیام عاشورا محدود به یک مقطع تاریخی یا یک جامعه خاص نیست، بلکه پیامی جهانی در دفاع از حقیقت، عدالت و کرامت انسانی به همراه دارد و به همین دلیل، همچنان الهامبخش میلیونها انسان در سراسر جهان است.
وی افزود: اجتماع عظیم اربعین، جلوهای از تداوم همین پیام جهانی است؛ حرکتی که انسانها را فارغ از ملیت، زبان و فرهنگ، حول ارزشهای مشترک انسانی و الهی گرد هم میآورد و نشان میدهد که حقیقت عاشورا همچنان در وجدان ملتها زنده است.
رییس شورای ملی مردم تایلند در ادامه، با اشاره به جایگاه ایثار در تعالیم بودایی، خاطرنشان کرد : در این آموزهها نیز بر برتری ارزشهای اخلاقی و معنوی نسبت به منافع مادی تأکید شده که انسان ممکن است برای حفظ ارزشهای والاتر، از مال، آسایش و حتی جان خود بگذرد و از همین منظر، فداکاری حضرت امام حسین(ع) را میتوان عالیترین جلوه وفاداری به حقیقت و عدالت دانست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، به مباحث مطرحشده در یکی از نشستهای پیشین درباره ویژگیهای رهبر معظم انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: در آن نشست، چهار ویژگی کرامت انسانی، عدالت، اخلاق و شجاعت برای ایشان برشمرده شده بود که شخصیت ایشان را نمیتوان تنها در این چهار ویژگی خلاصه نمود.
رییس شورای ملی مردم تایلند با تبیین تفاوت میان "شجاعت" و "بیباکی" اظهار داشت : شجاعت معمولاً به غلبه بر ترس اشاره دارد، اما مرتبهای بالاتر وجود دارد که در آن، انسان اساساً از ترس رها میشود و این حالت که از آن با عنوان "بیباکی" یاد میشود، نتیجه ایمان عمیق، آرامش درونی و اتصال به حقیقت است و تصمیمها را از هیجان و ترس، به یقین و اطمینان تبدیل میکند.
وی با اشاره به رفتار و مواضع حضرت آیتالله سید علی خامنهای در شرایط دشوار، تصریح کرد : آنچه بیش از هر چیز در شخصیت ایشان جلوهگر است، آرامش، ثبات و اطمینان در مواجهه با تهدیدهاستکه این ویژگی از منظر سنتهای معنوی شرق، نشانه غلبه بر نفس و دستیابی به مرتبهای از کمال معنوی که چنین حالتی را باید ، نه صرفاً شجاعت بلکه باید"بیباکی" نامید.
رییس شورای ملی مردم تایلند خاطرنشان کرد: رسیدن به حقیقت، منحصر به یک مسیر خاص نیست و سنتهای مختلف دینی، راههای گوناگونی برای نیل به کمال معنوی معرفی کردهاند و عبادت، خدمت به مردم، مجاهدت در راه عدالت و رهایی از خودخواهی، همگی میتوانند انسان را به حقیقت نزدیک و جوهر مشترک همه این راهها، عبور از خود و حرکت به سوی ارزشهای الهی و انسانی است.
وی در ادامه، با اشاره به کاستیهای نظریههای رایج غربی درباره مفهوم قدرت، اظهار داشت : ادبیات متداول علوم سیاسی، قدرت را عمدتاً در ابعاد نظامی، اقتصادی، سیاسی و حتی "قدرت نرم" تعریف میکند، در حالی که این نظریهها هنوز نتوانسته جایگاه قدرت برخاسته از ایمان، معنویت و تهذیب نفس را بهدرستی تبیین کنند.
رییس شورای ملی مردم تایلند بار دیگر مفهوم "قدرت صفر" را مورد تأکید قرار داد و تصریح کرد: این نوع قدرت، انسان را از اسارت نفس و وابستگیهای مادی رها ساخته و او را به حقیقت نزدیک میکند و چنین قدرتی برخلاف قدرتهای متعارف، بر پایه سلطه یا ابزارهای بیرونی شکل نمیگیرد، بلکه از تحول درونی و پیوند انسان با حقیقت سرچشمه میگیرد.
سرینگام سپس به مفهوم رهبری معنوی پرداخت و خاطرنشان کرد: رهبری دارای مراتب مختلفی از جمله رهبری سازمانی، سیاسی و فکری است، اما مرتبهای والاتر از همه آنها، رهبری معنوی است که این نوع رهبری نه بر اجبار، قدرت نظامی یا ثروت، بلکه بر اعتماد عمومی، ایمان و پذیرش قلبی مردم استوار و راز ماندگاری ملتهایی که بر پایه ارزشهای دینی و اخلاقی حرکت میکنند، در همین نوع رهبری نهفته است.
وی در ادامه، با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی ایران، تصریح کرد :ایران یکی از کهنترین کانونهای تمدن بشری است که طی هزاران سال، در شکلگیری فرهنگ، دانش، فلسفه و معنویت جهان نقشآفرین بوده که ملت ایران با وجود فراز و نشیبهای تاریخی، همواره توانسته هویت فرهنگی و معنوی خود را حفظ و همین پشتوانه تاریخی، عامل استمرار و پایداری آن بوده است.
رییس شورای ملی مردم تایلند انقلاب اسلامی ایران را نیز صرفاً یک تحول سیاسی ندانست و اظهار داشت : این انقلاب، تلاشی برای بازگرداندن معنویت، عدالت و ارزشهای اخلاقی به عرصه حکومت و جامعه بوده که پایداری این انقلاب در برابر فشارهای گوناگون را نتیجه پیوند عمیق میان ایمان، هویت فرهنگی و مشارکت مردمی و تحلیل این پایداری تنها با شاخصهای سیاسی یا نظامی امکانپذیر نیست.
وی با تأکید بر نقش رهبری معنوی در حفظ سرمایه فرهنگی ملتها، خاطرنشان کرد : هر جامعهای برای تداوم مسیر خود، نیازمند رهبرانی است که اعتماد مردم را بر پایه اخلاق، عدالت، صداقت و معنویت به دست آورده باشند. چنین پیوندی میان مردم و رهبری شکل میگیرد وجامعه از سرمایهای برخوردار خواهد شد که در برابر فشارهای بیرونی نیز پایدار خواهد ماند.
رییس شورای ملی مردم تایلند در بخش دیگری از سخنان خود، به مسئله فلسطین پرداخت و اظهار داشت : این موضوع باید بر اساس معیارهای عدالت، کرامت انسانی و حقوق ملتها مورد ارزیابی قرار گیرد، نه بر مبنای منافع قدرتهای بزرگ که رنج و آوارگی انسانها، فارغ از دین و ملیت آنان، نباید به امری عادی تبدیل شود و تحقق صلح پایدار، مستلزم کنار گذاشتن معیارهای دوگانه و پایبندی یکسان به عدالت است.
وی همچنین بر مشترکات ادیان الهی و سنتهای معنوی تأکید کرد و اظهار داشت : اگرچه خود را پیرو آیین بودا میداند، اما حقیقت را محدود به مرزهای ظاهری ادیان نمیبیند و ادیان بزرگ جهان، با وجود تفاوت در زبان و شیوه بیان، همگی انسان را به ارزشهایی چون عدالت، مهربانی، ایثار، فضیلت و حقیقت فرا میخوانند و تمرکز بر این مشترکات، میتواند زمینهساز گفتوگو و همکاری میان پیروان ادیان مختلف باشد.
رییس شورای ملی مردم تایلند با اشاره به اهمیت تعاملات علمی و فرهنگی، خواستار گسترش گفتوگوهای دانشگاهی و پژوهشی میان اندیشمندان ایران و تایلند شد و اظهار داشت : چنین تعاملاتی میتواند به شناخت متقابل، کاهش سوءبرداشتها و توسعه همکاریهای فرهنگی میان دو ملت کمک نماید.
وی سخنان خود را با بیان اینکه جهان در آستانه تحولی عمیق قرار دارد، اظهار داشت : آینده، بیش از هر زمان دیگری، به سرمایههای فرهنگی، اخلاقی و معنوی ملتها وابسته خواهد بود و به اعتقاد وی، کشورهایی که بتوانند ارزشهایی همچون امید، عدالت، همبستگی و اخلاق را در جامعه خود تقویت کنند، از پشتوانهای برخوردار خواهند شد که هیچ قدرت مادی توان از میان بردن آن را ندارد.
رییس شورای ملی مردم تایلند در پایان، ابراز امیدواری کرد که ملتهای ایران، تایلند و دیگر کشورهای جهان، با تکیه بر گفتوگو، احترام متقابل، عدالت و ارزشهای مشترک انسانی، آیندهای روشنتر و صلحآمیزتر برای نسلهای آینده رقم بزنند. وی همچنین از سفارت جمهوری اسلامی ایران، رایزنی فرهنگی، دانشگاه میزبان و تمامی برگزارکنندگان این نشست برای فراهم آوردن زمینه برگزاری این برنامه علمی و فرهنگی قدردانی و برای حاضران آرزوی سلامتی، موفقیت و آرامش نمود.
