ریشه مشکلات ما فاصله گرفتن از کتاب است/ب ا کمک خیرین در حال مدرسه‌سازی هستیم

به گزارش خبرنگار ایلنا، آیین اختتامیه چهل‌وسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، یکشنبه (۱۹ بهمن‌ماه) با حضور مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، آزاده‌نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، محمدعلی مهدوی‌راد، دبیرعلمی، چهل و سومین جایزه کتاب سال و جمعی دیگر از چهره‌ها و فعالان فرهنگی کشور در تالار وحدت برگزار شد.

مسعود پزشکیان  با قدردانی از استادان، پژوهشگران و نخبگانی که عمر خود را صرف تولید و ترویج علم کرده‌اند، گفت: پرورش انسان آگاه و مسئول کار ساده‌ای نیست و هرچه امروز از توانمندی داریم، به برکت کتاب و معلمانی است که به کتاب باور داشتند و آن را آموزش دادند.

او با بیان اینکه جامعه ایرانی در قدردانی، حمایت و تقویت کتاب و کتابخوانی کوتاهی کرده است، افزود: اگر امروز، ضعفی وجود دارد، باید ریشه آن را در همان مسیری جست‌وجو کنیم که از آن فاصله گرفته‌ایم؛ یعنی کتاب، آگاهی و عمل به دانش.

رئیس‌جمهور با اشاره به ضرورت حمایت عملی از کتاب و مدیریت صحیح خرید و خواندن آن، گفت: دولت تلاش خواهد کرد هر آنچه از دستش برمی‌آید برای در اختیار قرار دادن کتاب در مراکز مختلف و تقویت فرهنگ مطالعه انجام دهد، چرا که انسان به برکت کتاب رشد می‌کند، تجربه می‌آموزد و راه خود را از تاریکی به سوی روشنایی می‌یابد.

پزشکیان با تاکید بر اینکه مشکلات مدیریتی کشور ریشه در نوع آگاهی و شیوه اجرای آن دارد، تصریح کرد: مسئله ما فقط ندانستن نیست؛ مسئله اصلی، ندانستنِ همراه با عمل نکردن است. نمی‌شود مدیر، سیاست‌گذار، استاندار یا مسئول بود، کتاب را خواند اما خلاف دستور آن عمل کرد.

او با انتقاد از نگاه‌های محدودکننده به متون دینی و معرفتی گفت: زمانی که قرآن یا نهج‌البلاغه خوانده می‌شود، عده‌ای اعتراض می‌کنند که چرا این متون مطرح می‌شود، در حالی که کتاب، دستور زندگی است و اگر به آن عمل نشود، مسیر انحراف آغاز می‌شود.

رئیس‌جمهور با استناد به نامه حضرت علی (علیه‌السلام) به مالک اشتر خاطرنشان کرد: امیرالمؤمنین صراحتاً تقوا، اطاعت و تبعیت از آنچه در کتاب آمده را اساس سعادت می‌داند و شقاوت و گمراهی را نتیجه عمل نکردن به کتاب خدا معرفی می‌کند.

پزشکیان بیان کرد: آنچه کتاب خدا و همه کتاب‌های هدایت‌گر بشر به دنبال آن هستند، تحقق حق و عدالت است و همه تلاش‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی باید در جهت روشن‌تر شدن حق و عادلانه‌تر شدن جامعه باشد.

او گفت: اگر به کتاب عمل می‌کردیم، هرگز با بسیاری از شرایط و مشکلات امروز مواجه نمی‌شدیم و راه اصلاح آینده، بازگشت صادقانه به کتاب، فهم عمیق آن و اجرای واقعی آموزه‌هایش است.

مشکل امروز، ناآگاهی است

پزشکیان، با تاکید بر نقش بنیادین کتاب، عدالت و آگاهی در سرنوشت جوامع گفت: هیچ جامعه‌ای بدون عدالت و حقیقت پایدار نمی‌ماند و ریشه بسیاری از مشکلات امروز، ناآگاهی، جهل و فاصله گرفتن از کتاب و سنت پیامبران الهی است.

او با بیان اینکه همه پیامبران برای برپایی عدالت مبعوث شدند، افزود: ظلم از نفس و منیت انسان سرچشمه می‌گیرد و بزرگ‌ترین ظلم آن است که انسان در برابر حق بایستد. اگر اصول و ارزش‌ها در جامعه کمرنگ شده، دلیل آن ناآگاهی و عدم درک و عمل صحیح به کتاب و مسیر الهی است.

باید بر منیت، مقام و نفس غلبه کنیم

رئیس‌جمهور با اشاره به جایگاه کتاب در اصلاح فرد و جامعه گفت: کتاب خواندن صرفاً برای دانستن نیست؛ می‌خوانیم تا بفهمیم، می‌فهمیم تا زندگی بهتری بسازیم و روابط انسانی سالم‌تری داشته باشیم. کتاب این ویژگی را دارد که بدون درگیری با منیت و غرور انسان، راه را برای اندیشه منصفانه و اصلاح رفتار باز می‌کند.

پزشکیان افزود: وقتی انسان کتاب می‌خواند، خود را در معرض قضاوت حقیقت قرار می‌دهد؛ می‌اندیشد که آنچه خوانده درست است یا نه و سپس تلاش می‌کند آن فهم را در زندگی خود به کار گیرد. این همان فطرت انسانی است که انسان را به سوی رشد، هدایت و تعالی سوق می‌دهد.

او با اشاره به مسئولیت انسانی در برابر مظلومان گفت: دفاع از مردم فلسطین و محرومان جهان، ریشه در انسانیت دارد و همین انسانیت ایجاب می‌کند که در داخل جامعه نیز از افراد آسیب‌دیده و نیازمند حمایت کنیم و برای رفع مشکلات اجتماعی بکوشیم.

مدرسه‌سازی با بودجه و تلاش‌های مردم

رئیس‌جمهور با تشریح اقدامات دولت در حوزه آموزش گفت: هدف ما صرفاً ساخت مدرسه نیست؛ مدرسه بستر تربیت انسان، انتقال دانش، مهارت و شکل‌گیری باور و رفتار صحیح است. تاکنون با مشارکت مردم و خیرین، بدون اتکا به بودجه دولتی، هزاران مدرسه در سراسر کشور ساخته شده و این روند با قدرت ادامه دارد. البته هیچ‌کدام با بودجه و هزینه دولت ساخته نمی‌شوند.

او از سرمایه‌گذاری حدود ۲۴ هزار میلیارد تومانی خیرین در مدرسه‌سازی خبر داد و گفت: نمونه‌های ایثار مردم شگفت‌انگیز است؛ مادری که دیه فرزند از دست‌رفته‌اش را برای ساخت مدرسه اهدا می‌کند یا جوانی که سهمیه خودروی خود را می‌فروشد تا مدرسه‌ای ساخته شود. این همدلی و انسجام اجتماعی، امیدبخش آینده کشور است.

پزشکیان ضمن قدردانی از نویسندگان، پژوهشگران و فعالان حوزه کتاب تاکید کرد: ارتباط دولت با جامعه علمی و فرهنگی تداوم خواهد داشت تا با همفکری و همکاری، روش‌های مؤثری برای انتقال دانش، مهارت و ارزش‌ها به نسل آینده فراهم شود.

او تاکید کرد: ممکن است کسی از چهره و بیان من خوشش نیاید، زمانی که به او مساله‌ای را می‌گویم، عصبانی شود، اما اگر همین مساله را در کتاب بخواند، آن‌را بهتر و راحت‌تر قبول خواهد کرد.

پزشکیان گفت: این ما هستیم که ذهن انسان‌ها را طوری قفل می‌کنیم تا نتواند فکر کند، بفهمد، حرف تازه بزند و خلاقیت داشته باشد.

او افزود به برکت کتاب است که انسان رشد می‌کند، تجربه می‌اندوزد، افراد راه خود را از دل تاریکی به روشنایی پیدا می‌کنند. مشکل ما در همه حوزه‌ها از کمبود مطالعه، چگونگی مطالعه، نوع درک، نوع آگاهی و شیوه اجرای آن است.

پزشکیان گفت: زمانی که از قرآن سخن می‌گوییم، می‌گویند از قرآن حرف نزن، وقتی از نهج‌البلاغه حرف می‌زنیم اعتراض می‌کنند.

پزشکیان با تاکید بر تحول در نظام آموزشی افزود: صرف کتاب خواندن یک مرحله است، فهمیدن مرحله‌ای دیگر و کسب مهارت و تبدیل دانش به رفتار و باور، مرحله‌ای مهم‌تر. ما در کنار ساخت و تجهیز مدارس، به دنبال اصلاح روش‌های آموزشی و توانمندسازی معلمان هستیم تا دانش به عمل و خدمت به مردم تبدیل شود.

او با بیان اینکه هر انسانی ظرفیت‌هایی دارد که اگر آزاد شود، می‌تواند در علم، هنر، صنعت، اقتصاد و اخلاق کارهایی انجام دهد که در تصور نمی‌گنجد، افزود: این ما هستیم که گاه با محدود کردن ذهن‌ها، مانع شکوفایی این توانایی‌ها می‌شویم.

رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع انرژی اشاره کرد و گفت: مصرف انرژی در کشور چند برابر استانداردهای جهانی است و این مسئله باعث تعطیلی کارخانه‌ها، کاهش تولید و افزایش بیکاری می‌شود. اصلاح الگوی مصرف انرژی، مستقیماً با اشتغال، تولید و کاهش آسیب‌های اجتماعی مرتبط است و دولت در این زمینه اقدامات جدی را آغاز کرده است.