فعال رسانهای و پژوهشگر اقتصادی:
رسانه؛ دیدهبان اقتصاد و روایتگر حقیقت تولید است
یک فعال رسانهای و پژوهشگر مسائل اقتصادی در فارس با تأکید بر نقش رسانهها در رصد تحولات اقتصادی و صنعتی کشور، گفت: خبرنگار اقتصادی امروز تنها ناقل خبر و آمار نیست، بلکه بخشی از منظومه شفافیت، پاسخگویی و اعتمادسازی در اقتصاد کشور است.
به گزارش ایلنا، نیما رساپور به مناسبت هفدهم مردادماه، روز خبرنگار، در یادداشتی با اشاره به جایگاه رسانه در تحولات اقتصادی و صنعتی کشور، اظهار کرد: هفدهم مردادماه فرصتی برای بازخوانی جایگاه رسانه در جامعهای است که بخش مهمی از تحولات آن در میدان اقتصاد و صنعت رقم میخورد؛ میدانی که در آن تولید، سرمایه، اشتغال، فناوری، معیشت و اعتماد عمومی، ارتباطی مستقیم و ناگسستنی با یکدیگر دارند.
وی افزود: در چنین شرایطی، خبرنگار اقتصادی صرفاً روایتگر یک رویداد یا ناقل یک آمار نیست، بلکه بخشی از منظومه شفافیت، پاسخگویی و اعتمادسازی در اقتصاد کشور است و رسانه میتواند آنچه را در پس اعداد، تصمیمها و سیاستهای اقتصادی جریان دارد، برای افکار عمومی قابل فهم و قابل ارزیابی کند.
خبرنگار اقتصادی باید پشت اعداد را ببیند
این فعال رسانهای و پژوهشگر مسائل اقتصادی با بیان اینکه اقتصاد بدون اطلاعات دقیق، شفاف و قابل اتکا نمیتواند تصمیمهای درست و بهموقع اتخاذ کند، گفت: سرمایهگذار برای تصمیمگیری به اطلاعات نیاز دارد، تولیدکننده برای توسعه به ثبات و اعتماد نیازمند است و جامعه نیز برای قضاوت درباره عملکرد سیاستگذاران و بنگاههای اقتصادی به روایت دقیق و مستند نیاز دارد.
رساپور ادامه داد: رسانه در نقطه اتصال این نیازها قرار دارد و از همین منظر میتوان آن را یکی از زیرساختهای نرم توسعه اقتصادی دانست.
وی با تأکید بر اینکه خبرنگاری در حوزه اقتصاد و صنعت صرفاً ثبت یک رویداد، انتشار یک آمار یا پوشش یک نشست خبری نیست، تصریح کرد: خبرنگار اقتصادی باید بتواند پشت اعداد را ببیند، میان تصمیمهای اقتصادی و زندگی مردم ارتباط برقرار کند و آثار واقعی سیاستها را در میدان عمل جستوجو کند.
این پژوهشگر مسائل اقتصادی در فارس افزود: وقتی از یک پروژه صنعتی سخن گفته میشود، پرسش رسانه نباید تنها به میزان سرمایهگذاری یا زمان افتتاح آن محدود شود؛ بلکه باید پرسید این پروژه چه میزان اشتغال ایجاد میکند، چه جایگاهی در زنجیره ارزش کشور دارد، چه میزان از نیاز داخلی را تأمین میکند، چه فناوری و دانشی به همراه دارد و در نهایت چه تأثیری بر تولید، بهرهوری و رفاه عمومی خواهد گذاشت.
رساپور خاطرنشان کرد: همین نگاه است که رسانه را از «خبرنگار رویداد» به «دیدهبان اقتصاد» تبدیل میکند.
اعتماد، سرمایهای که رسانه میتواند ایجاد کند
وی یکی از مهمترین سرمایههای هر اقتصاد را اعتماد دانست و گفت: بدون اعتماد، سرمایهگذاری کاهش مییابد، افق تصمیمگیری فعالان اقتصادی کوتاهتر میشود و سرمایهها ممکن است از فعالیتهای مولد فاصله بگیرند.
رساپور افزود: رسانه حرفهای میتواند در شکلگیری و صیانت از این اعتماد نقشآفرین باشد؛ البته نه با چشمپوشی از ضعفها و مشکلات و نه با تبدیل شدن به روابط عمومی بنگاهها، بلکه با ارائه تصویری دقیق، مستند، منصفانه و شفاف از واقعیتهای اقتصادی.
وی تصریح کرد: رسانهای که موفقیت یک صنعت را روایت میکند، باید بتواند درباره چالشهای همان صنعت نیز سؤال کند. همانگونه که نقد یک سیاست اقتصادی نباید به نادیده گرفتن ظرفیتهای کشور منجر شود، روایت پیشرفت نیز نباید جای مطالبهگری و نقد کارشناسی را بگیرد.
روایت تولید، روایت انسانهاست
این فعال رسانهای با اشاره به ظرفیتهای موجود در بخش تولید کشور اظهار کرد: بخش قابل توجهی از اقتصاد ایران در کارخانهها، معادن، نیروگاهها، پالایشگاهها، پتروشیمیها، شرکتهای دانشبنیان، کارگاههای تولیدی و بنگاههای کوچک و متوسط جریان دارد، اما آنچه در این نقاط رخ میدهد، گاه از نگاه افکار عمومی پنهان میماند.
وی ادامه داد: پشت هر خط تولید، مجموعهای از انسانها ایستادهاند؛ کارگر، مهندس، تکنسین، مدیر، کارآفرین و پژوهشگری که هر روز بخشی از چرخ اقتصاد کشور را به حرکت درمیآورد.
رساپور گفت: خبرنگار میتواند این تلاش را به روایت عمومی تبدیل کند؛ روایتی که از یک سو ظرفیتها، توانمندیها و دستاوردهای کشور را به جامعه معرفی کند و از سوی دیگر، مطالبهگر رفع موانع تولید، اصلاح سیاستهای ناکارآمد و حل مشکلات فعالان اقتصادی باشد.
وی تأکید کرد: از این منظر، «روایت پیشرفت» به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه به معنای دیدن ظرفیتهایی است که در میان انبوه چالشها، امکان ساختن آینده را فراهم میکنند.
صنعت به رسانه و رسانه به صنعت نیاز دارد
رساپور با تأکید بر ضرورت ارتباط حرفهای میان صنعت و رسانه گفت: صنعت نیز برای رشد و توسعه، بیش از گذشته به ارتباط حرفهای با رسانه نیاز دارد. بنگاه اقتصادی امروز نمیتواند خود را صرفاً با محصولی که تولید میکند تعریف کند، بلکه باید بتواند درباره عملکرد، برنامهها، مسئولیت اجتماعی، دستاوردها و حتی چالشهای خود با جامعه گفتوگو کند.
وی افزود: در سوی مقابل، رسانه برای تحلیل دقیق اقتصاد و صنعت باید از سطح نشستهای خبری و آمارهای رسمی عبور کند و به میدان تولید برود؛ کارخانه را ببیند، با نیروی انسانی گفتوگو کند، فرآیند تولید را بشناسد و زنجیره ارزش را درک کند.
این پژوهشگر مسائل اقتصادی خاطرنشان کرد: این ارتباط دوسویه، اگر بر پایه استقلال رسانه، شفافیت بنگاه و احترام متقابل شکل بگیرد، میتواند به افزایش اعتماد عمومی، شناخت بهتر ظرفیتهای اقتصادی و ارتقای کیفیت تصمیمگیری منجر شود.
در عصر جنگ روایتها، حقیقت مهمتر از همیشه است
وی با اشاره به نقش رسانه در فضای رقابتی امروز گفت: رقابت اقتصادی کشورها تنها در میدان تولید، تجارت و فناوری اتفاق نمیافتد، بلکه بخش مهمی از این رقابت در عرصه روایتها شکل میگیرد.
رساپور ادامه داد: یک خبر نادرست میتواند انتظارات و نگرانیهای اقتصادی ایجاد کند، یک تحلیل غیرکارشناسی میتواند اعتماد سرمایهگذار را کاهش دهد و در مقابل، یک روایت دقیق و مستند میتواند تصویری واقعی از ظرفیتها و چالشهای اقتصاد کشور ارائه کند.
وی افزود: از این رو، خبرنگار اقتصادی امروز با مسئولیتی مضاعف روبهروست؛ هم باید در برابر اطلاعات نادرست و روایتهای غیرمستند ایستادگی کند و هم اجازه ندهد مشکلات واقعی اقتصاد پشت روایتهای شعاری و تبلیغاتی پنهان بماند.
این فعال رسانهای تصریح کرد: این همان نقطهای است که حرفهایگری را از جهتگیری متمایز میکند. خبرنگار حرفهای میتواند دغدغه منافع ملی داشته باشد، اما ابزار او برای صیانت از این منافع، دقت، سند، تخصص و حقیقت است؛ نه حذف واقعیتهای ناخوشایند و نه بزرگنمایی دستاوردها.
روز خبرنگار؛ یادآور یک مسئولیت
رساپور در بخش پایانی یادداشت خود با بیان اینکه روز خبرنگار صرفاً روز تقدیر از یک حرفه نیست، گفت: این روز یادآور مسئولیتی است که بر دوش کسانی قرار دارد که میان جامعه و واقعیتهای پیرامون آن پل میزنند.
وی افزود: برای خبرنگار اقتصادی، این مسئولیت شاید بیش از هر حوزه دیگری با زندگی روزمره مردم پیوند خورده باشد؛ زیرا پشت هر عدد اقتصادی، زندگی یک خانواده قرار دارد؛ پشت هر تصمیم صنعتی، آینده یک بنگاه و کارکنان آن و پشت هر سیاست اقتصادی، سرنوشت بخشی از جامعه نهفته است.
این فعال رسانهای و پژوهشگر مسائل اقتصادی تأکید کرد: اقتصاد ایران برای عبور از دشواریها به سرمایه، فناوری، تولید، مدیریت و سیاستگذاری صحیح نیاز دارد، اما در کنار همه این عناصر، به اعتماد نیز نیازمند است و اعتماد بدون رسانهای مسئول، مستقل، متخصص و حرفهای شکل نمیگیرد.
رساپور در پایان با گرامیداشت روز خبرنگار، از همه خبرنگاران، عکاسان، دبیران، سردبیران، تحلیلگران و فعالان رسانهای که در مسیر آگاهی، شفافیت و روایت صادقانه واقعیتهای جامعه گام برمیدارند، قدردانی کرد و گفت: بهویژه باید از خبرنگارانی یاد کرد که در خط مقدم اقتصاد و صنعت، روایتگر تلاش انسانهایی هستند که چرخ تولید کشور را به حرکت درمیآورند.
