کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با ایلنا:
آمریکا و اسرائیل برای حمله احتمالی به ایران آماده میشوند/ فعلاً از فشار روانی و اقتصادی سود میبرند
کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به نشستهای احتمالی چین، روسیه و آمریکا و طرح موضوعاتی همچون تنگه هرمز و پرونده هستهای ایران در رایزنیهای قدرتهای بزرگ، گفت: نمیتوان این نشستها را ائتلافی علیه ایران یا زمینهای برای تصمیمگیری درباره کشورمان بدون حضور نمایندگان ایران دانست؛ با این حال، آمریکا و اسرائیل طرحهایی برای حمله احتمالی به ایران در اختیار دارند و در شرایط کنونی بیش از اقدام نظامی، بر فشار روانی، محاصره اقتصادی و محدودسازی منابع مالی و ارتباطات اقتصادی ایران تمرکز کردهاند.
میرقاسم مؤمنی، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، در ارزیابی دیدارهای مقامات چین، روسیه و آمریکا و ارتباط احتمالی این مذاکرات با تحولات منطقه و موضوع ایران، اظهار کرد: نمیتوان گفت تمام موضوعات این دیدارها مربوط به ایران است؛ چراکه موضوعات مختلفی از جمله نفت، جنگ اوکراین، مسئله تایوان، ایران، سلاحهای هستهای و کشتار جمعی، امنیت جهانی و اقتصاد جهانی در این نشستها مطرح خواهد شد.
وی افزود: برخلاف آنچه در برخی رسانهها مطرح میشود، موضوع این دیدارها صرفاً به ایران محدود نیست و مسائل متعددی در دستور کار قرار دارد که یکی از آنها میتواند ایران باشد. در این چارچوب، موضوعاتی مانند وضعیت تنگه هرمز، مبادلات انرژی و پرونده هستهای ایران مورد بحث و گفتوگو قرار خواهد گرفت.
مؤمنی ادامه داد: اینکه در این گفتوگوها چه موضوعاتی مطرح میشود و چه توافقاتی صورت میگیرد، هنوز مشخص نیست. ممکن است بخشهایی از مذاکرات رسانهای شود و بخشهایی هم منتشر نشود، اما به نظر من نمیتوان این نشست را جلسهای با هدف اقدام علیه ایران یا توافق کشورهای حاضر برای مقابله با ایران تلقی کرد. چنین احتمالی بسیار ضعیف است؛ زیرا هم چین و هم روسیه مسائل متعددی با آمریکا دارند که همچنان حلنشده باقی مانده و باید درباره آنها گفتوگو کنند. طبیعتاً تمام این موضوعات در یک روز قابل بررسی و حلوفصل نیست.
وی با اشاره به احتمال برگزاری نشستهای بعدی میان این کشورها، گفت: به نظر من ممکن است پس از این نشست، جلسات دیگری نیز میان طرفین برگزار شود. همچنین احتمال دارد چین و روسیه، از جمله با حضور آقای پوتین، گفتوگوهای جداگانهای داشته باشند. اهمیت این نشست نیز در همین است که موضوعات مختلفی در آن مطرح و درباره آنها تبادل نظر خواهد شد و در صورت نیاز به پیگیری و اجرایی شدن توافقات، جلسات بعدی میتواند در کشورهایی مانند روسیه یا آمریکا و حتی یک کشور ثالث برگزار شود.
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به موضوعات مورد اختلاف چین و آمریکا، تصریح کرد: یکی از مهمترین مسائل، تحریمهای نفتی است که روسیه خواهان لغو آنها از سوی آمریکا و اروپا است. همچنین موضوع تعرفههای گمرکی و مسئله تایوان و فروش تسلیحات آمریکایی به این منطقه از دیگر موضوعاتی است که چین میخواهد درباره آنها مذاکره کند.
مؤمنی خاطرنشان کرد: در ارتباط با ایران نیز ممکن است موضوع تنگه هرمز، نحوه بازگشایی آن و برقراری صلح میان ایران و آمریکا مطرح شود و پیشنهادهایی در این زمینه ارائه شود. البته ایران در این نشست حضور ندارد و نمیتوان بدون حضور ایران درباره این موضوع تصمیمگیری کرد. ایران کشوری مستقل است و پیشنهادهای مطرحشده را بررسی خواهد کرد و در صورت لزوم وارد گفتوگو میشود. ممکن است در ادامه، مذاکراتی با حضور نمایندگان چین، آمریکا و ایران برگزار شود.
وی اضافه کرد: به نظر من، احتمال دارد در آینده گفتوگوهای صلح با حضور ایران، چین، روسیه و آمریکا و همچنین اتحادیه اروپا یا برخی کشورهای عربی دنبال شود.
این کارشناس مسائل بینالملل در ارزیابی سفر اخیر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، به پاکستان و عمان و رایزنیهای دیپلماتیک انجامشده در این سفرها، اظهار کرد: ایران همواره از سیاست دیپلماسی و گفتوگو حمایت کرده است، اما باید توجه داشت که گفتوگو با تحمیل تفاوت دارد. ایران گفتوگوی سازنده را میپذیرد، اما مذاکرهای که بر مبنای تحمیل خواستههای یک طرف باشد، مورد قبول ایران نیست. گفتوگو باید دوجانبه یا چندجانبه و در شرایطی برابر انجام شود.
وی افزود: فعالیتهای دیپلماتیک آقای عراقچی و رایزنیهایی که با پاکستان و سایر کشورها از جمله روسیه و امارات در حال انجام است، در همین چارچوب قابل ارزیابی است. کشورهای مختلف تلاش میکنند از طریق دیپلماسی، زمینه حلوفصل مسائل و اختلافات موجود را فراهم کنند.
مؤمنی در ادامه، درباره انتشار گزارشهایی در رسانههای غربی مبنی بر استفاده از تأسیسات ایران برای فعالیتهای نظامی و همچنین طرح ادعاهایی درباره تهدید مقامات آمریکایی و احتمال استفاده از بمب کثیف، اظهار کرد: این اقدامات را باید در چارچوب فضاسازی رسانهای برای ایجاد زمینه حمله آمریکا به ایران ارزیابی کرد. هدف از انتشار چنین مطالبی، ایجاد ذهنیت در جامعه آمریکا و آمادهسازی افکار عمومی این کشور برای حمایت از حمله احتمالی به ایران است.
وی ادامه داد: این فضاسازیها ممکن است با هدف کمک به پروژههای مورد نظر آمریکا و اسرائیل انجام شود. در این چارچوب، ادعاهایی درباره تأسیسات هستهای و نظامی ایران یا منابع انرژی کشور مطرح میشود تا از طریق چنین فضاسازیهایی، افکار عمومی تحت تأثیر قرار گیرد.
مؤمنی تصریح کرد: در واقع میخواهند در صورت حمله به سدها اینطور ادا کنند که به دلیل تاسیسات نظامی اینها مورد هدف قرار گرفته اند و با طرح این ادعاها تلاش میکنند ابعاد حقوق بشری و انسانی موضوع را نیز تحت تأثیر قرار دهند. به نظر من، بخش عمده این اخبار از سوی رسانههای صهیونیستی و شبکههایی منتشر میشود که اخبار جعلی تولید و منتشر میکنند.
وی گفت: هدف از این فضاسازیها، جهتدهی به افکار عمومی مردم ایران و جهان علیه مقامات نظامی و سیاسی کشور و همچنین آمادهسازی افکار عمومی منطقه برای هرگونه تجاوز احتمالی است.
این کارشناس مسائل بینالملل، در ارزیابی رایزنیهای اخیر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، با دونالد ترامپ و همچنین سفرها و دیدارهای مقامات نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، اظهار کرد: این تحرکات را میتوان در چارچوب همکاریهای دوجانبه آمریکا و اسرائیل تعریف کرد. به نظر میرسد دو طرف تلاش دارند آمادگی لازم را برای هرگونه اقدام احتمالی فراهم کنند.
وی افزود: آمریکا و اسرائیل طرحهایی را آماده کردهاند تا در صورت تصمیم به اقدام نظامی علیه ایران، بتوانند بهصورت مشترک یا انفرادی وارد عمل شوند. با این حال، مسئله این است که شرایط جامعه جهانی و همچنین وضعیت سیاسی داخلی در اسرائیل و آمریکا، بهویژه با توجه به انتخابات آمریکا و اسرائیل تا حدودی پیچیده شده و این شرایط، ریسک چنین اقدامی را برای آنها افزایش داده است.
مؤمنی ادامه داد: نتانیاهو در حال رایزنی با مقامات آمریکایی است تا در صورت لزوم برای حمله احتمالی، آمادگیهای لازم وجود داشته باشد. رفتوآمدها و مذاکرات مقامات دو کشور نیز در چارچوب دیدارهای رسمی و با هدف افزایش هماهنگیها و آمادگی برای هرگونه اقدام احتمالی انجام میشود.
این کارشناس مسائل بینالملل تصریح کرد: با این حال، در شرایط فعلی نشانهای از تصمیم قطعی برای انجام حمله نظامی وجود ندارد و به نظر میرسد طرف مقابل بیش از آنکه به دنبال اقدام نظامی باشد، از ایجاد وحشت روانی و فشار بر جامعه ایران سود میبرد.
وی با اشاره به تحریمهای اعمالشده علیه ایران، گفت: تمرکز اصلی آمریکا بر افزایش فشارهای اقتصادی، تشدید محاصره، محدود کردن منابع مالی و قطع ارتباطات اقتصادی ایران است. به نظر میرسد هدف اصلی این اقدامات، ایجاد تغییر در وضعیت اقتصادی و شرایط داخلی جامعه ایران از طریق افزایش فشارهاست.