بقایی در نشست خبری:
توپ در زمین آمریکاست؛ بدون پایان محاصره دریایی، توافقی در کار نخواهد بود
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه «توپ در زمین آمریکاست»، گفت: مطالبات ایران برای پیشبرد روند دیپلماسی کاملاً روشن و منطقی است و هیچ توافق نهایی نمی‌تواند آغاز شود و تنگه هرمز نیز به امنیت بازگردد، مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان یابد و خواسته‌های مشروع ایران عملیاتی شود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد، گفت: ما در آستانه ۱۳ آبان، روز دانش‌آموز، قرار داریم. بر اساس سنت همیشگی، که تکریم شهدا و مدافعان بخشی از روند سخنگویی ماست، یاد و خاطره دانش‌آموزانی را گرامی می‌داریم که در ۵ فروردین ۱۴۰۵ در روستای شاپورجان در اطراف شیراز، بر اثر پرتابه‌های دشمن صهیونیستی به شهادت رسیدند؛ دانش‌آموزان شهید ایلیا شرفی و امیرحسین شرفی از مدرسه اتحاد و مدرسه شهید رستمی. به روان پاک این شهدا و همه دانش‌آموزانی که به‌ویژه در جریان جنگ تحمیلی دوم و سوم به شهادت رسیدند، درود می‌فرستیم.
وی ادامه داد: تحولات منطقه با شتاب ادامه دارد. تحولات در منطقه غرب آسیا کماکان حول مسئله فلسطین، تداوم نسل‌کشی در فلسطین و اشغالگری می‌چرخد. اساساً همه ما می‌دانیم که علت‌العلل ناامنی و مشکلات در منطقه ما، رژیم صهیونیستی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: بعد از انتخابات رژیم صهیونیستی، جنایات علیه غزه و لبنان تشدید شده است. فقط دیروز بیش از ۱۰ نفر از فلسطینیان به شهادت رسیدند. در آستانه فصل سرما و زمستان، مشکلات آوارگان فلسطینی در غزه بسیار جدی است و امکانات اولیه برای زندگی در اختیار فلسطینی‌ها قرار نمی‌گیرد.
بقایی تصریح کرد: متأسفانه کشورهای اروپایی با پدیده فوق‌العاده خطرناکی مواجه هستند؛ عادی‌سازی جنایت و کشتار. اینکه فلسطینی‌ها به عدد و رقم تقلیل پیدا کنند، بسیار خطرناک است. هر جانی که از دست می‌رود، به معنای نابود شدن زندگی یک انسان است. هم سازمان ملل متحد و هم نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی، به‌ویژه سازمان همکاری اسلامی، مسئولیت دارند که در برابر این جنایات موضع‌گیری کنند.
وی ادامه داد: کمیته مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد در گزارش اخیر خود بخشی از فجایع در حال وقوع را به تصویر کشیده و نشان می‌دهد که نسل‌کشی در فلسطین به‌شدت ادامه دارد؛ همچنین در کرانه باختری، مقامات رژیم صهیونیستی تحت تعقیب هستند. اما هم‌زمان دیوان بین‌المللی کیفری در معرض سنگین‌ترین هجمه‌ها از ناحیه آمریکا قرار دارد؛ صرفاً به این دلیل که تلاش کرد بر اساس اساسنامه خود، جنایتکاران را مورد کیفر قرار دهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه از انتصاب پنج سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف خبر داد و گفت: به‌صورت دوره‌ای درباره انتصابات جدید در سطح نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران اطلاع‌رسانی می‌کنم. در این زمینه، پنج انتصاب جدید داشته‌ایم که مربوط به سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف است.
بقایی افزود: آقای شمسی‌زاده، چهره آشنای حوزه رسانه و مدیرکل رسانه‌های داخلی وزارت امور خارجه، به‌عنوان سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در قبرس انتخاب شدند. جا دارد از زحمات ایشان قدردانی کنم و برایشان در مسئولیت جدید آرزوی موفقیت داشته باشم.
وی ادامه داد: آقای حسین طاقدار به‌عنوان سفیر ایران در بورکینافاسو، آقای محمدرضا ناظری به‌عنوان سفیر جدید ایران در ژاپن، آقای حمید نیرآبادی به‌عنوان سفیر جدید ایران در نیوزیلند و خانم زهرا ساعی به‌عنوان سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان منصوب شدند. برای همه این همکاران در مسئولیت‌های جدید آرزوی موفقیت می‌کنم.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت در سبک نامه‌نگاری و نحوه پاسخ به نامه اخیر آمریکا گفت: تفاوت در سبک نامه‌نگاری امری معمولی است و ممکن است افراد مختلف به شیوه‌های متفاوتی بنویسند یا صحبت کنند، اما آنچه برای ما اهمیت دارد، عملکرد دولت آمریکاست.
وی افزود: آمریکا تاکنون نشان داده است که نه‌تنها در حوزه دیپلماسی ابتکاری ندارد، بلکه ابتکارهای دیپلماتیک را نیز از بین می‌برد. آمریکا در دو سال گذشته فقط بر طبل جنگ کوبیده و هرگاه مسیری برای دیپلماسی باز شده، یا در جریان آن روند اخلال ایجاد کرده یا در دو نوبت به‌صورت کاملاً آشکار آن را مختل کرده است. حتی پس از آنکه روند دیپلماتیک به نتیجه رسید، تفاهم‌نامه اسلام‌آباد نیز صرفاً طی دو یا سه هفته بعد از آن تخریب شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اتفاقاً مذاکره‌کننده ارشد در روند اسلام‌آباد، همین نویسنده نامه بود و دیدیم که رئیس‌جمهور آمریکا اخیراً نیز اعلام کرد آن روند از نظر ما اتلاف وقت بوده است.
وی تأکید کرد: با این اوصاف، قطعاً باید به هر روند دیپلماتیکی با احتیاط فراوان نگاه کرد. آخرین ابتکار دیپلماتیک، پیشنهادی بود که جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد؛ ابتکار هفت‌روزه‌ای که در جریان سفر هیئت نمایندگی ایران به نیویورک، به‌تفصیل درباره آن گفت‌وگو شد. دیدگاه‌های طرف مقابل را از طریق میانجی‌ها دریافت کردیم، شنیدیم و ملاحظات مختلف نیز میان طرفین ردوبدل شد.
بقایی تصریح کرد: پیشنهاد ما درباره این روند دیپلماتیک همچنان پابرجاست و توپ در زمین آمریکاست؛ به این دلیل که مطالبات ما کاملاً روشن و شفاف بیان شده و مطالباتی معقول و منطقی است. هیچ توافق نهایی نمی‌تواند آغاز شود و تنگه هرمز نیز نمی‌تواند بازگشایی یا امن شود، مگر اینکه محاصره دریایی آمریکا پایان پیدا کند، مطالبات ایران مورد رعایت قرار گیرد و خواسته‌های مشروع ایران عملیاتی شود. پس از آن می‌توانیم درباره ادامه روند گفت‌وگو کنیم.
وی درباره نحوه پاسخ به نامه مورد اشاره گفت: با توجه به اینکه گیرنده نامه، دبیر محترم شورا هستند، حتماً ایشان به شیوه‌ای که مصلحت بدانند، درباره آن تصمیم‌گیری خواهند کرد.
بقایی در ادامه با اشاره به تداوم روند دیپلماسی و تأثیر نامه اخیر بر آغاز ابتکار جدید گفت: از این حیث که دیپلماسی در جریان است یا اینکه این نامه باعث شده ابتکار جدیدی آغاز شود، باید عرض کنم که مبنای گفت‌وگوها و مذاکرات ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها، همان طرح هفت‌مرحله‌ای ایران است که اکنون فشرده شده است.
وی افزود: امکان اجرای این طرح، نشان‌دهنده رویکرد مبتنی بر حسن نیت ایران است. ما اعلام کرده‌ایم که در صورت اجرای مطالبات ایران، این امکان وجود دارد که ظرف مدت کوتاهی هم امنیت به تنگه هرمز بازگردد و هم روند مذاکرات آغاز شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: همه این موارد بستگی به طرف آمریکایی دارد که چگونه می‌خواهد درباره آینده این روند اقدام کند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره سفر معاون وزیر امور خارجه به دوحه گفت: این سفر با هدف تسهیل تعاملات میان ایران و میانجی‌ها انجام شد. با توجه به اینکه قطر در حال تسهیل تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا است، آقای غریب‌آبادی نیز برای پیگیری این موضوع در دوحه حضور داشتند.
وی افزود: گفت‌وگوها همچنان ادامه دارد. به هر حال، موضوع بسیار پیچیده است و بهتر است بگویم موضوعات متعددی با پیچیدگی‌های فراوان وجود دارد. گذر زمان نیز با توجه به عملکرد آمریکا بر این پیچیدگی‌ها افزوده است. از نظر ما، تبادل پیام‌ها همچنان ادامه دارد و آمریکا باید تصمیم خود را بگیرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: ما آنچه را که لازم بوده و به‌عنوان مطالبات مشروع ایران مدنظر داشته‌ایم، در قالبی معقول به طرف آمریکایی منعکس کرده‌ایم. این مطالبات از مدت‌ها قبل مطرح شده‌اند.
وی ادامه داد: وقتی از مطالبات صحبت می‌کنیم، باید توجه داشته باشیم که اجرای آن‌ها لازمه بازگشت امنیت به منطقه است. نمی‌توان از تنگه هرمز صحبت کرد و نگران ناامنی در آن بود، اما هم‌زمان به محاصره اقتصادی ایران ادامه داد و تمام مواردی را که در قالب تفاهم اسلام‌آباد پذیرفته شده بود، کنار گذاشت و انتظار داشت ایران به‌صورت یک‌جانبه تعهداتی را بپذیرد.
بقایی تأکید کرد: چنین رویکردی یک معامله یک‌سویه خواهد بود که به‌سادگی پایدار نمی‌ماند. بنابراین، اصرار ایران بر اجرای اولیه مطالباتش، صرفاً در راستای منافع ملی کشور به‌صورت یک‌جانبه نیست، بلکه رویکردی معقول با هدف کمک به بازگشت امنیت به تنگه هرمز، جامعه منطقه‌ای و منطقه خلیج فارس است.
بقایی در پاسخ به بخش دیگری از این پرسش درباره احتمال تغییر در ترکیب تیم مذاکره‌کننده و مسئولان مدیریت دیپلماسی کشور گفت: دبیر محترم شورای عالی امنیت ملی خیلی سریع موضوع را بیان کردند. در مورد روند مدیریت دیپلماسی کشور نیز باید گفت که شورای عالی امنیت ملی این موضوع را مدیریت می‌کند؛ شورایی که ریاست آن بر عهده رئیس‌جمهور است و سایر ارکان نظام نیز با توجه به نقش و جایگاه خود در آن حضور دارند.
وی افزود: مذاکره‌کننده ما، همان‌طور که وزیر محترم امور خارجه در مصاحبه روز گذشته خود نیز اعلام کردند، جناب آقای قالیباف هستند. خوشبختانه انسجام و همدلی میان تصمیم‌گیران و مراجع عالی تصمیم‌گیری کشور حقیقتاً بی‌سابقه است و باید به این موضوع توجه داشت.
بقایی در واکنش به اتهام یهودی‌ستیزی علیه ایران گفت: اساساً اتهام یهودی‌ستیزی به ایران و ایرانیان وارد نیست. پدیده یهودی‌ستیزی یا آنتی‌سمیتیسم، پدیده‌ای اروپایی است و هیچ تناسبی با دین، آیین، فرهنگ و تمدن ایرانی ندارد. این اتهامی کلیشه‌ای است که مدام تکرار می‌شود و متأسفانه رسانه‌های جمعی نیز آن را ترویج می‌کنند؛ در حالی که اگر کمترین توجهی به واقعیت‌ها داشته باشند، متوجه خواهند شد که اتفاقاً ایرانیان از مهربان‌ترین مردمان در برخورد با یهودیان بوده‌اند.
وی افزود: کافی است آمارها را بررسی کنید؛ فقط در شهر یزد ۱۳ یا ۱۴ کنیسه یهودی وجود دارد و در سراسر ایران نیز حدود ۱۰۰ کنیسه فعال یا موجود است. همچنین می‌توان به مقبره پیامبران و بزرگان یهودی که در نقاط مختلف ایران پراکنده‌اند، توجه کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: با وجود اینکه ما با جنگی تمام‌عیار از سوی رژیمی مواجه هستیم که به‌دروغ خود را نماینده یهودیان معرفی می‌کند، شاهد موارد متعددی از تعرض به اماکن مقدس یهودیان در ایران نبوده‌ایم و اگر هم به‌ندرت موردی رخ داده، بلافاصله با آن برخورد شده است.
بقایی تأکید کرد: این موضوع را باید با اتفاقاتی که در کشورهای اروپایی رخ می‌دهد، مقایسه کرد. اساساً چرا ایران را متهم می‌کنند؟ به نظر می‌رسد برخی تلاش می‌کنند مشکلات خود را به دیگران نسبت دهند. کشورهای اروپایی باید به این پرسش پاسخ دهند که چه کرده‌اند و چه فرهنگی ایجاد کرده‌اند که هر روز خبرهایی درباره تعرض به قبرستان‌های یهودیان منتشر می‌شود و کنیسه‌ها در پایتخت‌های اروپایی باید با سیم خاردار محافظت شوند یا تابلوهای آن‌ها برای در امان ماندن از تعرض برداشته شود.
وی افزود: آیا این اتفاقات در ایران و در تهران و سایر شهرهای کشور رخ می‌دهد؟ بخشی از این رویدادها در اروپا ناشی از جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی است؛ رژیمی که مدام خود را به یهودیت منتسب می‌کند، اما مردم ایران به‌اندازه‌ای آگاه و متمدن هستند که اقدامات یک رژیم نسل‌کش را به پیروان آیین یهود نسبت ندهند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره مستندسازی تهدیدها و موارد نقض حقوق بین‌الملل علیه ایران و تهدید دوباره ترامپ علیه مراکز هسته‌ای گفت: ما حتماً موارد نقض فاحش حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد را مستندسازی و آن‌ها را بیان خواهیم کرد، اما به تجربه دریافته‌ایم که دنیا بیشتر در حد حرف و ادعا باقی می‌ماند.
وی افزود: متأسفیم که سازمان ملل متحد، شورای امنیت و شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در برابر چنین نقض‌های فاحشی و تهدیدهایی که با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد مغایرت دارند، سکوت کرده‌اند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: آمریکا در حقیقت بزرگ‌ترین تهدید علیه رژیم عدم اشاعه هسته‌ای است. نفس مطرح کردن تهدید علیه یک کشور و تلویحاً اعلام اینکه ممکن است از فلان سلاح استفاده شود، خود نوعی تشویق به نقض معاهده منع اشاعه هسته‌ای است.
بقایی ادامه داد: کشورهای دیگر، به‌ویژه دارندگان سلاح هسته‌ای، با دقت رفتار آمریکا را زیر نظر دارند. آمریکا در سطح بین‌المللی الگویی ایجاد می‌کند که نتیجه آن تهدید صلح و امنیت بین‌المللی برای همه کشورها خواهد بود.
وی تأکید کرد: تهدیدهایی که علیه ایران مطرح می‌شود، مطمئن باشید عزم ما را برای تقویت توانمندی‌هایمان در راستای دفاع از خودمان جزم‌تر خواهد کرد.
بقایی در واکنش به اظهارات مشاور رئیس دولت امارات مبنی بر از بین رفتن اعتماد این کشور به ایران گفت: ببینید، اعتماد را ایران از بین نبرده و مخدوش نکرده است. خودکرده را تدبیر نیست؛ البته می‌توانند تدبیر کنند، به شرط آنکه تصمیم بگیرند از رویکردهای غلط گذشته دست بردارند.
وی افزود: ایران نمی‌تواند در برابر استفاده از قلمرو برخی کشورهای منطقه برای تعرض و تعدی به حاکمیت ملی و مردم خود سکوت کند و پاسخی ندهد. آنچه در این هشت ماه اتفاق افتاد، نتیجه اعتماد و اتکای بیش از حد برخی کشورهای منطقه به حضور نظامی آمریکا در قلمروشان بود. متأسفانه برخی از این کشورها نه‌تنها مانع استفاده آمریکا از امکانات و ظرفیت‌هایشان برای تعرض به ایران نشدند، بلکه آن را تشویق نیز کردند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: اعتماد نیازمند تحرک و اقدام دوسویه است. جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده است که موضعی صادقانه و اصولی دارد و با هیچ کشوری در منطقه سر دشمنی ندارد. ما باور داریم که برای ایجاد امنیت پایدار، کشورهای منطقه باید با یکدیگر همکاری و اعتمادسازی کنند.
بقایی ادامه داد: در عین حال، انتظار معقول مردم ایران این است که کشورهای منطقه اجازه ندهند از خاک و امکاناتشان برای تعرض به یک کشور بزرگ همسایه سوءاستفاده شود.
بقایی با اشاره به تداوم شرایط جنگی علیه ایران گفت: جنگ همین الان که صحبت می‌کنیم، جریان دارد. محاصره اقتصادی ایران و تهدیدهای صورت‌گرفته علیه کشور، بخشی از جنگی است که طی هشت ماه گذشته وجود داشته است.
وی افزود: ما باید برای هر پیشامدی آماده باشیم؛ چراکه موضوع، دفاع از میهن، تمامیت سرزمینی و کرامت یک کشور با تمدنی چند هزار ساله است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: بنابراین، در هر شرایطی باید برای همه سناریوها آمادگی داشته باشیم؛ چه زمانی که دوستان ما با میانجی‌ها درباره روندهای دیپلماتیک گفت‌وگو می‌کنند و چه در شرایطی که روند دیپلماسی در جریان نیست.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره بیانیه مشترک یکی از مقام‌های اماراتی و کانادا گفت: ما پیش‌تر موضع خود را درباره این بیانیه اعلام کرده‌ایم و در قالب یک توییت نیز توضیحاتی درباره آن ارائه دادیم؛ بنابراین برای صرفه‌جویی در وقت، آن را تکرار نمی‌کنم.
وی افزود: اما اگر بخواهم به‌صورت موجز و مختصر به موضوع اشاره کنم، از یغمای جندقی کمک می‌گیرم که می‌گوید: «گر بوی کبابی رسد، رنگ مباز؛ ظن قوی آن است که خر داغ کنند.»
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال موافقت ایران با انتقال اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده به کشور ثالث برای دستیابی به توافق و طرح این موضوع در مذاکرات دوحه، پاسخ داد: خیر.
