بقایی در نشست خبری:
در صورت وجود حسن نیت میتوان به نتیجه مذاکرات امیدوار بود
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: دیدگاههای ما درباره تحریمها و مباحث هستهای مشخص است و از دیدگاههای آمریکاییها هم مشخص است که اگر حسن نیت وجود داشته باشد میتوان به نتیجه امیدوار بود، امیدواریم که در دو سه روز آینده در جلسهای که اعلام کردند مذاکرات ادامه پیدا کند.
به گزارش خبرنگار ایلنا اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود در پاسخ به این سوال که با توجه به اعلام وزیر امور خارجه درباره رفتن به سمت سمت متننویسی درباره احتمال توافق بین ایران و آمریکا گفت: ممکن است خیلی گمانهزنی درباره نحوه ادامه و محتوای مذاکرات زیاد باشد ما هیچ کدام را تایید نمیکنیم.
وی افزود: جزئیات مذاکرات در اتاق مذاکرات صورت میگیرد و گمانهزنی درباره توافق موقت صحت ندارد. تدوین هر متن مذاکراتی در یک روند دیپلماتیک یک روند مشترک است و ما نقطه نظرات و دیدگاههایمان را اعلام میکنیم.
بقایی ادامه داد: دیدگاههای ما درباره تحریمها و مباحث هستهای مشخص است و از دیدگاههای آمریکاییها هم مشخص است که اگر حسن نیت وجود داشته باشد میتوان به نتیجه امیدوار بود، امیدواریم که در دو سه روز آینده در جلسهای که اعلام کردند مذاکرات ادامه پیدا کند.
از سفر لاریجانی به مسقط خبری ندارم
وی درباره سفر لاریجانی به مسقط گفت: بنده از این سفر خبری ندارم.
سخنگوی وزارت امور خارجه با توجه به اظهارات اخیر ویتکاف در مصاحبه با فاکس نیوز که تلویحا خواستار تسلیم ایران شده در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا با چنین رویکردی جدیتی در میان آمریکاییها برای انجام مذاکره وجود دارد، گفت: این اولین بار نیست که ما با دیدگاههای ضد و نقیض مواجه میشویم، من داوری را در این باره به مردم واگذار میکنم. مردم فهیم ایران و نخبگان سیاسی کشورمان و منطقه خودشان قضاوت میکنند. رویکرد مذاکراتی ایران و متقابلاً رویکرد مذاکراتی آمریکا مشخص است طبیعی است هیچ مذاکرهای که هدفش وادار کردن یک طرف به پذیرش خواستههای طرف مقابل باشد، به نتیجه نمیرسد.
وی ادامه داد: بارها اشاره کردیم ایران در پیگیری مسیر دیپلماتیک جدی و مصمم است زیرا به حقانیت دیدگاههایمان مطمئن هستیم و از حیث منطقی و حقوقی و بینالمللی به خود اطمینان داریم، بنابراین ما ثابت قدم با تکیه بر محکم بودن پایههای مطالباتمان این روند را ادامه میدهیم.
در مورد موضوع هستهای بر اساس تصمیمهای شورای عالی امنیت ملی عمل میکنیم
وی درباره شرایط ایران برای پروتکل الحاقی که شب گذشته وزیر خارجه در مصاحبه خود اعلام کرد چیست، گفت: ما پروتکل الحاقی را به صورت داوطلبانه در زمان اجرای برجام عمل می کردیم بنابراین ما در این زمینه تجربه داریم. قاعدتا چنین تصمیمی منوط است به مابه ازایی که در حوزه طدیربط از جمله در بحث حریم ها در نظر گرفته خواهد شد. اصل موضوع مسبوق به سابقه است و ابزاری برای اطمینان بخشی بیشتر برای برنامه هسته ای صلح آمیز ایران است.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره اینکه که به نظر میآید یک دوگانگی میان مدیریت مذاکرات بین وزارت خارجه و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی وجود دارد، گفت: ما در مورد موضوع هستهای بر اساس تصمیمهایی که در شورای عالی امنیت ملی اتخاذ میشود، عمل میکنیم. همه دستگاههای ذیربط از جمله سازمان انرژی اتمی و حوزههای اقتصادی بنا بر ضرورت در این روند مشارکت دارند و در نهایت در سطح شورای عالی امنیت ملی تصمیمگیری انجام و وزارت خارجه هم بر همین اساس اقداماتش را انجام میدهد.
هیچ نفعی در ادامهدار شدن مذاکرات نداریم
وی درباره اینکه گفته میشود ایران به دنبال طولانیکردن مذاکرات است، گفت: این ادعا هیچ مبنایی ندارد. در پنج دور مذاکرات منتهی به خردادماه و در دو دور اخیر، ما بارها اعلام کردیم که برای به نتیجه رساندن مذاکرات، آمادهایم هفتهها و روزها بدون توقف گفتوگوها را ادامه دهیم. اینکه مذاکرات هر هفته یا هر ده روز یکبار برگزار میشود یا میشد، گزینه مطلوب ما نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه ما هیچ نفعی در ادامهدار شدن مذاکرات نداریم، گفت: مذاکرهای برای ما سود دارد که منتج به نتیجه شود. مردم ما تحت فشار تحریمهای ظالمانهای هستند که به بهانه موضوعات هستهای علیه ایران تدوین شده است و عقل، منطق و اخلاق حکم میکند که هرچه زودتر برای رفع تحریمها اقدام کنیم. بنابراین چنین ادعایی مردود است و با روش عملی ایران سازگاری ندارد.
میراث یک دولتمرد میتواند ترمیم زخمها باشد، نه نیشتر زدن به زخمهای تاریخی
وی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه ایران پشتش به چه چیزی گرم است که در حالیکه این میزان تسلیحات را آمریکا به منطقه آورده، ایستادگی میکند، گفت: این اعتماد از حقانیت خودمان و از تاریخ و تمدن ایران برمیآید. اساساً منش و کنش ایرانیان با تسلیم میانهای ندارد. خواست ملت ایران در این ۴۸ سال، عزت، استقلال و احترام به حاکمیت ملی ایران بوده است.
بقایی یادآور شد: از نظر حقوق بینالملل، صحبت کردن درباره تسلیم با اصول و قوانین بینالمللی مغایرت دارد. طبیعی است ملتی که تصمیم گرفته برای حفاظت از استقلال و تمامیت سرزمینی خود فداکاری کند، در این مسیر ثابتقدم خواهد بود.
وی درباره اینکه عدم شناخت آمریکا از قدرت ایران ناشی از چیست، گفت: این مسئله ناشی از عدم شناخت نگاه ایران درباره مسائلی است که برای ما عزت و منافع ملی محسوب میشود. آنها نمیتوانند نگرانیهای ملی و امنیتی ایران را نادیده بگیرند. یکی از کارهای ایران، کلافه کردن آنهایی است که به دنبال زیادهخواهی از ایران باشند؛ نه فقط آمریکا، بلکه هر آنهایی که رویکردشان رویکرد خودبرتربینی باشد. اینکه از دوربین و لنز خودتان بخواهید ایران را داوری و تصور کنید، به نتیجه نمیرسید. میراث یک دولتمرد میتواند ترمیم زخمها باشد، نه نیشتر زدن به زخمهای تاریخی.
تا زمانی که پروتکل مشخصی تعریف نشود، در خصوص بازدید از تاسیسات آسیبدیده معذوریم
بقایی در پاسخ به این پرسش که گروسی در اظهارات اخیر خود اعلام کرده است اگر ایران اجازه بررسی سایتهای آسیبدیده را ندهد، توافقی حاصل نخواهد شد و با توجه به تماس تلفنی آقای عراقچی با ایشان، آیا بازدید آژانس از سایتهای آسیبدیده پیششرط مذاکرات محسوب میشود و آیا چنین موضوعی از سوی طرف آمریکایی مطرح شده است یا خیر، گفت: خیر، ما چنین پیششرطی نداریم. بحث همکاری ما با آژانس موضوعی متفاوت است. ما نسبت به تعهدات خود واقف هستیم.
وی ادامه داد: در اینجا میتوانم عرض کنم که تمامی تعهدات ما در خصوص اعطای مجوز بازرسی از تأسیسات هستهای صلحآمیز کشورمان در سال ۲۰۲۵ انجام شده و در این زمینه همکاری کاملی با آژانس داشتهایم. اما موضوع تأسیسات آسیبدیده، همانگونه که پیشتر نیز توضیح داده شده، مسئلهای متفاوت است؛ زیرا اساساً در این خصوص هیچ شیوهنامه و سازوکار مشخصی وجود ندارد و دلیل آن نیز روشن است.
وی تصریح کرد: برای نخستین بار، تأسیسات هستهای صلحآمیز یک کشور هدف تعرض نظامی خارجی قرار گرفته است. بنابراین تا زمانی که پروتکل مشخصی در این زمینه تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم. در مجموع، روند همکاری ما با آژانس بر اساس تعهدات پادمانی و وفق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی و با نظر شورای عالی امنیت ملی مدیریت و اجرا میشود.
تروریستی اعلام کردن گروههای مسلح کشورهای اروپایی تصمیم شورای عالی امنیت ملی و قانون مصوب مجلس است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بیانیه دستگاه دیپلماسی در قبال گروههای مسلح کشورهای اروپایی گفت: بیانیهای که ما صادر کردیم مبتنی بر تصمیم شورای عالی امنیت ملی و بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است و از منظر حقوق بینالملل نیز بر مبنای اصل اقدام متقابل تنظیم شده است. مصوبه شورای وزیران اتحادیه اروپا قطعاً مغایر با اصول و قواعد بنیادین حقوق بینالملل و نیز منشور ملل متحد بود.
وی گفت: این اقدام بیتردید ناموجه و مصداق برچسبزنی به بخشی از نیروهای مسلح رسمی یک کشور است؛ اقدامی که تحت هیچ شرایطی و به هیچ بهایی مجاز نیست. اقدامی که ما انجام دادیم در پاسخ به همان اقدام غیرقانونی صورت گرفت. افزون بر پیامدهای سیاسی و حقوقی مترتب بر آن تصمیم، بدیهی است از این پس حضور نیروهای انتظامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی خلیج فارس با تلقی متفاوتی مواجه خواهد شد؛ چراکه بهعنوان نیروهای تروریستی تلقی میشوند و این موضوع آثار و پیامدهای خاص خود را به همراه خواهد داشت.
برای اسرائیل تفاوتی میان شیعه، سنی، عرب و عجم وجود ندارد؛ هدفشان کل منطقه است
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه وزیر امور خارجه در نشست عمومی کنفرانس خلع سلاح سازمان ملل متحد ضمن تأکید بر تحقق جهانی عاری از سلاح هستهای، بر آغاز روند مذاکرات یک کنوانسیون جامع در خصوص سلاحهای هستهای تأکید کردند و هدف از ارائه این پیشنهاد چیست، گفت: این پیشنهاد صرفاً طرح دیدگاه ایران نیست، بلکه پیشنهادی است که اکثریت قریب به اتفاق کشورهای عضو معاهده عدم اشاعه پیشتر مطرح کردهاند و در راستای تحقق یکی از اصول اساسی آن معاهده، یعنی خلع سلاح هستهای کشورهای دارنده این تسلیحات، قرار دارد.
وی ادامه داد: متأسفانه شاهد آن هستیم که کشورهای دارنده سلاح هستهای، بهویژه ایالات متحده آمریکا، طی چند دهه گذشته نهتنها تعهدات خود در زمینه خلع سلاح هستهای را اجرا نکردهاند، بلکه همواره در مسیر توسعه و افزایش ذخایر تسلیحات هستهای خود گام برداشتهاند. بنابراین این موضوع مطالبه عمومی بخش عمده جامعه بینالمللی برای اجرای مفاد معاهده عدم اشاعه است و طبعاً جمهوری اسلامی ایران از هر فرصتی در سطح سازمانهای بینالمللی برای بیان این خواسته مشترک جامعه جهانی استفاده میکند.
بقایی درباره اینکه برخی گزارشها حاکی از آن است که اسرائیل میخواهد محور شیعی، بهویژه با محوریت ایران، را از بین ببرد، گفت: ما ضربالمثلی داریم که میگوید «شتر در خواب بیند پنبهدانه...». برای اسرائیل تفاوتی میان شیعه، سنی، عرب و عجم وجود ندارد. مقامات آنها اعلام کردهاند هدفشان تسلط بر کل منطقه است.
وی ادامه داد: اکنون به صراحت اعلام میکنند که بحث تسلط از نیل تا فرات بخشی از رسالت رژیم صهیونیستی است. بنابراین چنین اظهارات و مطالبی، کشورهای منطقه را بیش از پیش به این نتیجه میرساند که رژیم صهیونیستی خطری دائمی برای منطقه است. لازم است پیش از آنکه دیر شود، کشورهای منطقه برای مقابله با چنین تحرکات خطرناکی همکاری بیشتری با یکدیگر داشته باشند.
هر زمان درباره به رسمیت شناختن امارت اسلامی افغانستان به جمعبندی قطعی برسیم، اطلاعرسانی خواهد شد
بقایی درباره اینکه به رسمیت شناختن امارت اسلامی افغانستان مجدداً مطرح شده و سفیر ایران اعلام کرده مشکلی در این مسئله وجود ندارد، گفت: روابط ما با افغانستان بر مبنای احترام و منافع متقابل است. در خصوص مشترکات دینی، فرهنگی و تمدنی ما نیازی به بیان نیست. مرزهای جغرافیایی و نگرانیهای مشترکی داریم که باید برای آنها اقدام کنیم. بنابراین تماسها میان دو کشور در سطح بسیار خوبی ادامه دارد.
وی با بیان اینکه تعاملات بین دو کشور ادامه دارد، گفت: موضوع مورد اشاره مسئلهای است که از مدتها قبل مطرح بوده و ماهیتاً بحثی حاکمیتی و سیاسی بهشمار میرود. هر زمان به جمعبندی قطعی برسیم، حتماً از طریق وزارت امور خارجه در این خصوص اطلاعرسانی خواهد شد.
بقایی در خصوص سخنان وزیر امور خارجه در رابطه با اینکه توافقی بهتر از برجام در دسترس است و ویژگیهای این توافق احتمالی، گفت: وظیفه ما بهعنوان دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، تأمین حقوق و منافع ملت ایران است. قاعدتاً ما تنها تفاهم یا توافقی را میتوانیم بپذیریم که شاخصههای تأمین حقوق و منافع ملی ایران را در خود داشته باشد؛ هم در موضوع هستهای و هم در بحث رفع تحریمها. نکته مهم آن است که طرف مقابل به این جمعبندی برسد که موضوع هستهای ایران، علیرغم همه دروغهایی که طی دو دهه گذشته مطرح شده، ماهیتی کاملاً صلحآمیز دارد.
وی ادامه داد: به نظر من در این زمینه تردیدی وجود ندارد. اگر طرفی واقعاً بهدنبال رفع نگرانی درباره ماهیت برنامه هستهای ایران باشد، این امر کاملاً در دسترس است؛ چراکه در این دو دهه کوچکترین انحرافی به سمت نظامیشدن در برنامه هستهای ما مشاهده نشده است. برنامه هستهای ایران همواره تحت نظارت شدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشته است. بنابراین اگر در بیان این ادعا، یعنی عدم دستیابی و عدم حرکت ایران بهسوی سلاح هستهای، صداقت و جدیتی وجود داشته باشد، این موضوع کاملاً قابل حصول و دستیافتنی است.
واکنش وزارت خارجه به توصیه برخی کشورها برای خروج شهروندانشان از ایران
بقایی در خصوص توصیه برخی کشورها برای خروج شهروندانشان از ایران گفت: به هر حال باید در نظر داشته باشید که شما بهصورت ۲۴ ساعته با یک جنگ روانی و رسانهای مواجه هستید؛ فضایی که کاملاً آگاهانه و هدفمند در ارتباط با موضوعات ایران سازماندهی شده است. این فضا برای کسانی که خارج از ایران هستند، چنین تلقیای ایجاد میکند که گویی شرایط در اینجا بهشدت نابسامان است.
وی ادامه داد: اما خبرنگارانی که به ایران سفر میکنند و افرادی که از نزدیک در کشور حضور دارند، مشاهده میکنند که الحمدلله زندگی بهصورت عادی در جریان است. مردم ما در معرض یک جنگ روانی کمسابقه و به تعبیر من بیسابقه در طول تاریخ قرار دارند، اما بهخوبی دریافتهاند که برای مقابله با این جنگ روانی باید آگاهانه عمل کنند، اخبار را با دقت رصد کنند و تحت تأثیر القائاتی قرار نگیرند که هدف آنها آسیبزدن به روح و روان شهروندان ایرانی است. در خصوص کسانی هم که از کشور رفتهاند، باید گفت این رفتوآمدها امری طبیعی است؛ برخی میروند و برخی بازمیگردند.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: بنابراین نمیتوان حکم قطعی صادر کرد که همه در حال رفتن هستند یا همه در حال بازگشتاند. چنین تصویری واقعبینانه نیست و موضوعی غیرعادی بهشمار نمیرود.
نگرانی خود را نسبت به فرار بخشی از زندانیان داعش به دوستان عراقیمان منتقل کردهایم
بقایی در خصوص فرار بخشی از زندانیان داعش و حرکت آنها به سمت مرزهای کشورهای همسایه گفت: این موضوع مهمی است. ما تجربه سخت مقابله با تروریسم داعش را داشتهایم. عراق، ایران و سوریه هزینههای سنگینی برای مقابله با این جریان پرداختهاند و کل منطقه و جامعه جهانی واقعاً از فداکاریهایی که جمهوری اسلامی ایران و برخی دیگر از کشورهای منطقه برای مقابله با این پدیده بسیار خطرناک متحمل شدند، منتفع شدهاند. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نسبت به هرگونه تحولی که میتواند زمینهساز رشد مجدد تروریسم در منطقه باشد، نگران باشد.
وی گفت: ما مراتب نگرانی خود را به دوستان عراقیمان منتقل کردهایم. عراق کشوری است که شاید بیش از هر کشور دیگری از ناحیه تروریسم داعش متضرر و آسیب دیده است؛ بنابراین دولت و مراجع ذیصلاح عراقی حتماً نسبت به خطرات مترتب بر این موضوع کاملاً آگاه هستند. ما نیز در مشورت و تماس نزدیک با برادران عراقی اطمینان خواهیم یافت که منطقه ما بار دیگر در معرض هجوم داعش قرار نگیرد.
ایران بدون توجه به تهدیدات بر پیشبرد منافع و حقوق ملی مردم ایران متمرکز است
وی درباره اینکه ایران پیش از مذاکرات اعلام کرده بود شرط آغاز گفتوگوها، برگزاری آنها در فضایی به دور از تهدید است اما آنچه در عمل رخ داده، افزایش تهدیدها بوده است ـ از جمله استقرار پیشرفتهترین تجهیزات نظامی ایالات متحده در منطقه و تهدیدهایی مبنی بر حمله به ایران و حتی احتمال ترور شخصیتهای برجسته در داخل جمهوری اسلامی ایران ـ و اینکه در چنین شرایطی نظر شما درباره این مذاکرات چیست و آیا این روند به نتیجه خواهد رسید یا ممکن است به یک جنگ گسترده با ایالات متحده منجر شود، گفت: چنانچه این وضعیت به جنگ منجر شود، این جنگاوران ما هستند که پاسخ خواهند داد. نیروهای نظامی ما با چشمانی باز و بهصورت شبانهروزی آماده دفاع از کیان ایران هستند.
وی ادامه داد: وظیفه ما در وزارت امور خارجه پیگیری دیپلماسی است. ما همواره اعلام کردهایم که تحت تأثیر تهدید قرار نخواهیم گرفت. همانگونه که در این دو دوره مشاهده شد، بر هر آنچه که به نفع و مصلحت جمهوری اسلامی ایران بود ـ چه در خصوص چیدمان و نحوه مذاکرات و چه درباره موضوع مذاکرات ـ پافشاری شد. بنابراین باید گفت عرض خود برده و زحمت ما میدارند.
وی گفت: اما ایران بدون توجه به این تهدیدات بر پیشبرد منافع و حقوق ملی مردم ایران متمرکز است. هرگاه احساس کنیم که طرف مقابل قصد دارد از این روند برای فریبکاری و نیرنگ استفاده کند، قطعاً مواضع مناسب اتخاذ خواهد شد. این به معنای آن است که تجربه به ما نشان داده نمیتوان تجارب گذشته را نادیده گرفت، دستکم گرفت یا فراموش کرد. از اینرو، همزمان با حضور در اتاق مذاکره و گفتوگوی دیپلماتهای ما با طرفهای مقابل، نیروهای نظامی کشور با هوشیاری بیشتر تحولات را زیر نظر خواهند داشت.
