نسخه طب ایرانی برای پیشگیری از بیماری‌ها در روزهای سرد سال
یک متخصص طب سنتی ایرانی گفت: مهم‌ترین اصل پیشگیری از سرماخوردگی و آنفلوآنزا در پاییز، اصلاح سبک زندگی متناسب با مزاج و تقویت سیستم ایمنی است و در این فصل تری‌بخشی بر گرمی‌بخشی اولویت دارد.
دکتر سپیده شهسواری اظهار کرد: در طب ایرانی، پیشگیری و درمان سرماخوردگی و آنفلوآنزا بر اصلاح سبک زندگی متناسب با مزاج فرد و تقویت سیستم دفاعی بدن استوار است؛ داشتن نظم در اوقات غذا خوردن و پرهیز از پرخوری و سریع خوردن غذا از آداب مهم تغذیه‌اند که در تقویت طبیعت مدبره بدن و پیشگیری از بیماری‌ها نقش مهمی ایفا می‌کنند.
متخصص طب سنتی ایرانی تصریح کرد: مبتلایان به یبوست نسبت به سایرین بیشتر مستعد ابتلا به سرماخوردگی، آنفلوآنزا و بیماری‌های عفونی هستند و استرس یا به هم خوردن تعادل خواب و بیداری می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند؛ ورزش ملایم و پیاده‌روی تند در فصل پاییز، حدوداً بین صبح تا ظهر که هوا متعادل‌تر است، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.
وی با بیان اینکه خوردن شربت عسل با آبلیمو به همراه آب گرم در صبح ناشتا نیز مقوی سیستم ایمنی بدن است و اگر فردی دچار سرماخوردگی یا آنفلوآنزا شده باشد، به بهبود علائم بیماری کمک می‌کند، ادامه داد: اگر دستگاه گوارش طی سرماخوردگی درگیر شود، استفاده از دمنوش نعناع یا عرق زنیان به بهبود علائم گوارشی مانند اسهال و دل‌پیچه کمک می‌کند.
بابونه، دمنوشی گرم و خشک برای مقابله با سرماخوردگی پاییزی
شهسواری عنوان کرد: در فصل پاییز سرماخوردگی و آنفلوآنزا شایع هستند و مهم‌ترین اصل در پیشگیری، اصلاح مزاج و سبک زندگی متناسب با مزاج و تقویت بدن است؛ اگر از افرادی هستید که در فصل پاییز مکرراً دچار سرماخوردگی و سینوزیت می‌شوید یا از علائم آلرژی رنج می‌برید، توجه به این تدابیر ضروری است.
وی افزود: بابونه با طبیعت گرم و خشک، دمنوشی عالی برای سرماخوردگی و سینوزیت فصل پاییز است و اثرات درمانی آن شامل ضد التهاب، ضد عفونت (ضد باکتری و ضد ویروس)، پاکسازی سر و صورت از ترشحات و اخلاط، مقوی اعصاب، تسکین درد، کاهش نفخ معده، کاهش سرفه، ضد اضطراب و آرام‌بخش، و کاهش قند و چربی خون است.
این متخصص طب سنتی ایرانی با بیان اینکه برای مصرف، دو قاشق غذاخوری گل بابونه را در یک و نیم لیوان آب به مدت ده دقیقه بجوشانید، گفت: بهتر است گل بابونه به صورت جوشانده استفاده شود؛ جهت پاکسازی سر و صورت از ترشحات و اخلاط، به‌ویژه در افراد مبتلا به نزله و سینوزیت، توصیه می‌شود مقداری از جوشانده حدود پنج دقیقه بخور داده شود، یک فنجان از جوشانده به صورت ولرم غرغره شود و یک فنجان از جوشانده با کمی عسل میل شود.
در پاییز تری‌بخشی بر گرمی‌بخشی اولویت دارد
وی ادامه داد: در فصل پاییز که مزاج سرد و خشک دارد، طبیعی است غذایی انتخاب کنیم که مزاجی گرم و تر داشته باشد و تا می‌توانیم از سردی‌ها و خشکی‌ها پرهیز کنیم؛ اما این تفکر اشتباه که اگر در پاییز گرمی زیاد بخوریم سالم‌تر می‌مانیم باید اصلاح شود؛ قرار نیست آنقدر گرمی بخوریم که جسم ما خشک‌تر شود.
شهسواری با بیان اینکه از دیدگاه طب ایرانی، در فصل پاییز تری‌بخشی بسیار مهم‌تر از گرمی‌بخشی است، توضیح داد: یعنی سعی کنید غذاهای شما در پاییز رطوبت‌بخش باشد با میل به گرمی، و گرمی به اعتدال در کنار رطوبت، عالی و مناسب فصل پاییز است.
وی افزود: در همین راستا، سوپ‌ها و آش‌های مناسب این فصل خصوصاً سوپ و آش جو توصیه می‌شوند و مصرف شیر بادام، حریره بادام، شیر برنج و فرنی با آرد برنج در کاهش خشکی پوست کمک‌کننده است. بادام، انجیر، مویز، گلابی و سیب پخته میان‌وعده‌های مناسبی در این فصل هستند.
شیر بادام؛ اکسیر سلامتی پاییز برای مغز و بدن
این متخصص طب سنتی ایرانی بیان کرد: شیر بادام به‌عنوان یک میان‌وعده بسیار عالی برای دانش‌آموزان، رطوبت‌بخش بسیار خوب مغز و بدن، تقویت‌کننده اعصاب و حافظه، نرم‌کننده سینه و ریه، بهبوددهنده خشکی پوست و مو، مقوی معده و کبد، و سرشار از کلسیم جهت کمک به رشد و سلامت دندان و استخوان‌هاست.
پوست خشک پاییزی را با این تدابیر ساده درمان کنید
وی ادامه داد: برای بهبود خشکی پوست در فصل پاییز، اگر مبتلا به خشکی پوست هستید این توصیه‌ها را جدی بگیرید؛ از شستشوی روزانه پوست بدن و به‌ویژه پوست صورت با صابون و سایر شوینده‌های نامناسب پرهیز کنید و از مصرف مکرر غذاهای خشک، سرخ‌کردنی‌ها و ادویه‌جات تند (مانند فلفل و زنجبیل)، قهوه، سیر، حلوا ارده، انواع سس‌ها، چیزهای خیلی شور و ترش و سرکه پرهیز کنید.
شهسواری اظهار کرد: در مقابل، استفاده از سوپ‌ها و آش‌های مناسب این فصل خصوصاً سوپ و آش جو، مصرف شیر بادام، حریره بادام، شیر برنج و فرنی با آرد برنج، و میان‌وعده‌هایی مانند بادام، انجیر، مویز، گلابی و سیب پخته توصیه می‌شود. اگر پس از حمام از لوسیون بدن استفاده می‌کنید، بهتر است در حمام پس از خشک کردن بدن و قبل از خارج شدن از حمام، لوسیون را به بدن بمالید تا اثر رطوبت‌بخشی و نرم‌کنندگی بیشتری داشته باشد و در طول روز نیز از آبرسان و مرطوب‌کننده مناسب استفاده کنید.
وی افزود: از مرطوب‌کننده‌های طبیعی خوب که می‌توان جهت خشکی پوست به کار برد می‌توان به روغن بنفشه، روغن بادام شیرین، روغن کدو، جوشانده ختمی، لعاب اسفرزه یا هر کدام از دانه‌های لعاب‌دار، آلوئه‌ورا و آب خیار اشاره کرد که بعد از شستشو، پوست را به این مواد آغشته کرده و اجازه دهید حدود دو تا سه دقیقه روی سطح پوست بمانند تا جذب شوند.
صبحانه‌های خون‌ساز؛ انرژی‌بخش روزهای سرد پاییزی
این متخصص طب سنتی ایرانی در مورد تغذیه صبحگاهی فصل پاییز گفت: صبحانه‌های خون‌ساز و مقوی شامل تخم‌مرغ عسلی، مربای هویج و زردک، مربای انجیر، مربای بالنگ، مربای پوست‌پسته، مربای سیب، مربای به، حریره بادام، شیر بادام، پنکیک با مربای خانگی، ارده با شیره انگور، حلیم با گوشت گوسفندی، شیربرنج ساده یا با شیره انگور، فرنی، عسل و کره حیوانی، پنیر تازه همراه گردو، و خامه یا سرشیر همراه عسل یا شیره انگور است.
وی ادامه داد: یادتان باشد حتماً مرباها خانگی و کم‌شکر باشد، نان هم تنوری و برشته باشد و از مصرف نان‌های خمیری و فطیر پرهیز شود. مصرف موارد فوق در افراد سالم بلامانع است، اما در صورت ابتلا به هرگونه بیماری، مصرف آن‌ها باید تحت نظر متخصص طب ایرانی انجام شود.
شهسواری یادآور شد: یکی دیگر از عوامل تقویت قوای بدن و پیشگیری‌کننده عوارض ناشی از استرس و تکانه‌های روحی، نوشیدن آبمیوه‌های طبیعی، شربت‌های ایرانی، دمنوش‌ها و شیره مغزهاست؛ از جمله آب سیب، آب پرتقال، شربت زعفران و گلاب، عسلاب، شربت تخم بالنگو و گلاب، شیر بادام، و دمنوش گل محمدی، هل، برگ بادرنجبویه، گل گاوزبان و لیمو عمانی، سیب، به، دارچین، زعفران، نعنا، لیمو و بهارنارنج.
درمان آنفلوآنزا کودکان؛ از کنترل تب تا بازتوانی
وی با بیان اینکه در درمان آنفلوآنزا و سایر بیماری‌های تنفسی در کودکان، پس از تدابیر پیشگیری، تدابیر درمانی شامل استراحت و خواب کافی است، افزود: برای کنترل تب می‌توان از استامینوفن، پاشویه، و مصرف فراوان مایعات مانند سوپ جو رقیق با سبزی گشنیز و عناب (بدون شیر، خامه، گوشت، روغن، قارچ، ذرت و سیب‌زمینی)، شوربای ماش و کدوحلوایی، آب سیب طبیعی، آب لیمو شیرین، شربت آبلیمو و شکر، دمنوش بنفشه، دمنوش پنیرک و لعاب به‌دانه استفاده کرد.
این متخصص طب سنتی ایرانی عنوان کرد: برای کنترل سرفه‌های خشک، لعاب به‌دانه، قدومه شیرازی یا بارهنگ، روغن‌مالی گلو و قفسه سینه با روغن بادام شیرین، فرنی با نشاسته، سوپ‌های ملین مانند سوپ برنج و کدوحلوایی، و پوره پخته سیب و عناب مفید است.
وی ادامه داد: برای کنترل سرفه خلط‌دار، بخور، غرغره و نوشیدن دمنوش آویشن و عناب، دمنوش بابونه، پونه و مرزنجوش، روغن‌مالی قفسه سینه با روغن بابونه و بادکش آن، چکاندن روغن بنفشه در بینی، نخوداب، دمنوش بارهنگ و ماءالعسل توصیه می‌شود.
شهسواری در پایان اضافه کرد: برای بازتوانی و رفع ضعف جسمانی نیز مصرف مواد مغذی مانند تخم‌مرغ عسلی، عصاره گوشت یا مرغ، عسل زیرزبانی، کمپوت سیب و گلابی خانگی، آب انار شیرین، نخوداب، انجیر، مویز، شربت تخم بالنگو و گلاب، و فالوده یا آب سیب طبیعی کمک‌کننده است.
