چین از نخستین رایانه کوانتومی «دوهستهای» رونمایی کرد؛ خروج فناوری کوانتوم از آزمایشگاه
چین از نخستین رایانه کوانتومی دوهستهای جهان رونمایی کرد، دستاوردی که میتواند استفاده عملی و صنعتی از فناوری کوانتومی را یک گام به واقعیت نزدیکتر کند.
رقابت جهانی بر سر رایانههای کوانتومی دیگر فقط درباره «قدرت بیشتر» نیست؛ حالا کشورها بهدنبال ساخت سیستمهایی هستند که بتوانند از فضای آزمایشگاهی خارج شوند و در دنیای واقعی به کار گرفته شوند. در چنین فضایی، چین از نسل جدید رایانه کوانتومی خود رونمایی کرده؛ سیستمی که تمرکز اصلی آن نه صرفا افزایش تعداد کیوبیتها، بلکه کاهش مصرف انرژی، پایداری بیشتر و کاربردپذیری صنعتی است.
به گزارش اینترستینگ اینجینیرینگ، رسانههای دولتی چین از ساخت رایانه کوانتومی جدید هانیوان-۲ (Hanyuan-۲) توسط شرکت «CAS Cold Atom Technology» وابسته به آکادمی علوم چین خبر دادهاند؛ شرکتی که پیشتر نیز مدل هانیوان-۱ را معرفی کرده بود.
مهمترین ویژگی این سیستم، معماری «دوهستهای» آن است؛ به این معنا که دو واحد پردازش کوانتومی بهصورت همزمان با یکدیگر کار میکنند. به زبان ساده، این ساختار شبیه استفاده از دو مغز متصل به هم است که میتوانند وظایف محاسباتی را بین خود تقسیم کنند و همزمان در شناسایی و اصلاح خطاها نیز نقش داشته باشند.
در رایانههای کوانتومی، خطا یکی از بزرگترین چالشها به حساب میآید. کیوبیتها بسیار حساس هستند و کوچکترین اختلال محیطی میتواند عملکرد آنها را بر هم بزند. به همین دلیل، بسیاری از شرکتهای فعال در این حوزه هنوز نتوانستهاند سیستمهایی پایدار و قابل اتکا برای استفاده عملی ارائه دهند.
هانیوان-۲ از ۲۰۰ کیوبیت استفاده میکند؛ عددی که شاید در مقایسه با برخی پروژههای جاهطلبانه جهانی بسیار بزرگ به نظر نرسد، اما پژوهشگران چینی میگویند تمرکز آنها بر «کیفیت» و «پایداری» بوده، نه صرفا افزایش تعداد کیوبیتها. به گفته رسانههای چینی، شاخصهایی مانند طول عمر و پایداری کیوبیتهای این سیستم به سطحی «در کلاس جهانی» رسیده است.
اما شاید مهمتر از همه، فناوری مورد استفاده در این رایانه باشد. برخلاف بسیاری از رایانههای کوانتومی که برای کار کردن به دماهایی نزدیک به صفر مطلق نیاز دارند، هانیوان-۲ بر پایه فناوری «اتمهای خنثی» ساخته شده است. این اتمها بار الکتریکی ندارند و همین موضوع باعث میشود سیستم انرژی کمتری مصرف کند و نیاز آن به تجهیزات سرمایشی پیچیده کاهش یابد.
طبق اعلام سازندگان، کل مصرف برق این رایانه کمتر از ۷ کیلووات است؛ رقمی که در مقایسه با برخی سامانههای کوانتومی متداول، بسیار پایینتر ارزیابی میشود. این ویژگی میتواند هزینه نگهداری و راهاندازی چنین سیستمهایی را کاهش دهد و آنها را برای استفاده در محیطهای صنعتی و تجاری مناسبتر کند.
کارشناسان معتقدند آینده رایانههای کوانتومی تنها به ساخت ماشینهای عظیم با میلیونها کیوبیت وابسته نیست. بسیاری از شرکتها و مراکز تحقیقاتی اکنون بهدنبال توسعه سیستمهایی هستند که بتوانند در کوتاهمدت برای حل مسائل واقعی مورد استفاده قرار گیرند؛ از شبیهسازی مواد و داروهای جدید گرفته تا بهینهسازی شبکههای حملونقل، تحلیل مالی و توسعه هوش مصنوعی.
در همین چارچوب، چین تلاش میکند نشان دهد که در رقابت جهانی کوانتوم تنها یک بازیگر پژوهشی نیست و به مرحله تجاریسازی نیز نزدیک شده است. شرکت سازنده هانیوان-۲ اعلام کرده مدل قبلی این خانواده، یعنی هانیوان-۱، سال گذشته نخستین قراردادهای تجاری خود را در داخل و خارج از چین دریافت کرده بود.
هرچند هنوز مشخص نیست هانیوان-۲ تا چه اندازه میتواند در عمل با غولهای فناوری آمریکا و اروپا رقابت کند، اما رونمایی از چنین سیستمی نشان میدهد رقابت جهانی برای ساخت رایانههای کوانتومی کممصرف، پایدار و قابل استفاده در دنیای واقعی وارد مرحله تازهای شده است.
