ایمپلنت مغزی هم رسید!

در حالی‌که میلیون‌ها نفر در جهان با افسردگی شدید دست‌وپنجه نرم می‌کنند و به درمان‌های رایج پاسخ نمی‌دهند، فناوری‌های نوین حالا مسیرهای تازه‌ای برای مداخله مستقیم در عملکرد مغز پیش روی دانشمندان قرار داده‌اند.

به گزارش پاپ‌ساینس، استارت‌آپ Motif Neurotech موفق شده مجوز سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) را برای آغاز آزمایش انسانی ایمپلنت مغزی خود دریافت کند؛ دستگاهی کوچک به اندازه یک بلوبری که قرار است با تحریک الکتریکی مغز، علائم افسردگی شدید را کاهش دهد.

این ایمپلنت که «DOT» نام دارد، نوعی رابط مغز و کامپیوتر (BCI) محسوب می‌شود و با هدف فعال‌سازی بخش‌هایی از مغز طراحی شده که در افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی فعالیت کمتری دارند. تمرکز اصلی این فناوری بر شبکه‌ای موسوم به «شبکه اجرایی مرکزی» است که نقش مهمی در تنظیم احساسات و تصمیم‌گیری دارد.

برخلاف بسیاری از فناوری‌های مشابه که نیازمند جراحی‌های پیچیده مغزی هستند، ایمپلنت Motif به‌گونه‌ای طراحی شده که بدون نیاز به باز کردن جمجمه در بدن قرار گیرد. این دستگاه در لایه بیرونی محافظ مغز (دورا) جای‌گذاری می‌شود و کل فرآیند کاشت آن تنها حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان می‌برد و به‌صورت سرپایی انجام می‌شود. این ویژگی می‌تواند ریسک‌های مرتبط با جراحی‌های مغز را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

این ایمپلنت به‌صورت بی‌سیم تغذیه می‌شود و از فناوری magnetoelectric (ترکیب یا برهم‌کنش میدان مغناطیسی و الکتریسیته) برای ارسال سیگنال‌های الکتریکی خاص به مغز استفاده می‌کند. این سیگنال‌ها که «موتیف» نامیده می‌شوند، قرار است الگوهای فعالیت عصبی را در مغز بازتنظیم کنند. کاربران برای دریافت این درمان، باید از یک کلاه ویژه استفاده کنند که به‌صورت بی‌سیم با ایمپلنت ارتباط برقرار کرده و تنظیمات شخصی‌سازی‌شده را اعمال می‌کند. پیش‌بینی می‌شود بیماران طی روند درمان، روزانه در چند نوبت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه‌ای از این کلاه استفاده کنند.

ایده این فناوری به سال‌های تحصیل بنیان‌گذار شرکت در دانشگاه رایس بازمی‌گردد و از سال ۲۰۲۲ به‌طور جدی وارد مسیر توسعه شده است. به گفته مدیرعامل Motif، هدف نهایی این پروژه ارائه راهکاری مشابه «مانیتور مداوم قند خون» برای سلامت روان است؛ یعنی ابزاری که بتواند به‌طور پیوسته وضعیت مغز را تنظیم کند.

آزمایش بالینی این ایمپلنت قرار است روی حدود ۱۰ بیمار مبتلا به افسردگی شدید که به درمان‌های مختلف پاسخ نداده‌اند، انجام شود. این افراد به‌مدت یک سال تحت نظر خواهند بود تا ایمنی، کارایی و اثرات احتمالی این فناوری بررسی شود.

اگرچه ایده استفاده از الکتریسیته برای درمان اختلالات روانی سابقه‌ای طولانی دارد (مانند شوک‌درمانی) اما رویکرد جدید Motif تلاش می‌کند این روش را دقیق‌تر، هدفمندتر و قابل‌تحمل‌تر کند. همچنین امکان استفاده از این فناوری در خانه، می‌تواند پذیرش آن را در میان بیماران افزایش دهد.

در صورت موفقیت این آزمایش‌ها، ایمپلنت‌های مغزی غیرتهاجمی می‌توانند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای درمانی در حوزه سلامت روان تبدیل شوند؛ مسیری که می‌تواند زندگی میلیون‌ها بیمار را تغییر دهد.