افشار سلیمانی در گفتوگو با ایلنا بررسی کرد:
دلایل تعلیق پیمان عدم استفاده از تسلیحات هستهای توسط روسیه/ پیامدهای شروع رقابت تسلیحاتی میان واشنگتن و مسکو
آمریکا و روسیه در حال متهم کردن یکدیگر در مورد تعلیق معاهده منع استفاده از تسلیحات هستهای میانبرد هستند اما ادامه این موضوع میتواند جامعه بینالملل را متضرر کند.
«افشار سلیمانی» سفیر پیشین ایران در آذربایجان در تشریح دلایل و پیامدهای تعلیق پیماننامه منع استفاده از تسلیحات هستهای میانبرد توسط روسیه در گفتوگو با خبرنگار ایلنا اظهار کرد: تصویب قانون تعلیق پیمان منع استفاده از تسلیحات هستهای توسط دومای روسیه را باید در ادامه سخنان اخیر رئیسجمهوری این کشور مبنی بر اقدام متقابل علیه ایالات متحده دانست که چند ماه اخیر مطرح کرده بود. قبل از هر چیز باید به این موضوع اشاره کنم که چندی پیش ناتو به نمایندگی از ایالات متحده اعلام کرد که روسیه در صدد استقرار موشکهای هستهای در محیط اروپا است و چندی بعد بحث این مطرح شد که مسکو به دنبال خروج از پیمان مذکور است. در مقابل، روسیه هم اعلام کرد که آمریکا اقدام به خروج از این پیمان کرده و اصالتاً واشنگتن را مقصرِ مقدم اعلام کرد و نهایتاً روسها سعی کردند که با آمریکا وارد مصالحه و مذاکره شوند.
وی ادامه داد: بسیاری از تحلیلگران معتقدند که روسها علاقهای به مقابله با مثل نداشتند اما در وضعیت فعلی شاهد آن هستیم که مسکو دست به واکنش بسیار مهمی زده است. بر این عقیده هستم که روسیه قصد نداشت واکنش منفی نسبت به این موضوع نشان دهد اما عقلای این کشور به این نتیجه رسیدند که اگر نسبت به این موضوع واکنش (ولو بسیار محدود و ابتدایی) نشان ندهند، آمریکای ترامپ حس میکند که مسکو در موضع ضعف قرار دارد. از اینرو چند روز پیش شاهد تعلیق پیمان مذکور توسط مجلس روسیه بودیم که با اکثریت آراء به تصویب رسید. باید متوجه بود که تعلیق پیمان منع استفاده از تسلیحات هستهای میانبرد توسط روسیه پیامدهایی را در سطح نظام بینالملل و همچنین مناسبات دو جانبه روسیه و واشنگتن به دنبال خواهد داشت که در سطح ابتدایی، جدال لفظی خواهد بود اما در فاز دوم نکتهای مهمتر نهفته که به استقبال اروپا از افزایش تنش میان روسیه و آمریکا مربوط است.
این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به استقبال اروپا از افزایش منازعه میان روسیه و آمریکا، گفت: وضعیت قاره سبز در شرایط کنونی مناسب نیست و این جغرافیا (به خصوص ارکان دموکراسی و اتحاد) میان دو قدرت شرقی و غربی در حال تزلزل و شکست است؛ از این منظر هرچه روابط روسیه و آمریکا رو به تیرگی برود، اروپاییها میتوانند در این فضا نفس تازه کنند. در این میان یکی از پیامدهای تعلیق پیمان منع استفاده از تسلیحات هستهای میانبرد، تشدید تحریم روسیه خواهد بود و اگر این روند ادامه پیدا کند «بحران رقابت تسلیحاتی و هستهای» به وجود خواهد آمد که نمایانگر جنگ سرد است. من بر این عقیدهام که روند مذکور در حال افزایش است و طبیعی است که این موضوع میتواند باعث نزدیک شدن روسیه به چین و ایران شود. در این راستا اگر مشکلات چین، روسیه و آمریکا حل نشود بدون تردید رقابتها و منازعات از بالکان تا مدیترانه تشدید خواهد شد.
سلیمانی افزود: سطح این منازعه تنها به روسیه و چین ختم نمیشود بلکه ایران و ترکیه همپیمان این دو کشور هستند و تشدید چرخش آنها به علاوه افزایش منازعه میتواند برای آمریکا گران شود. به عنوان نمونه باید بفهمیم که ترکیه در وضعیت کنونی بر سر تحویل جنگندههای اف-۳۵ با آمریکا وارد مجادله شده و همین موضوع باعث خریداری و انعقاد قرارداد این کشور با روسیه با محوریت سامانه اس۴۰۰ شد که تا به امروز بازنده این موضوع آمریکا بوده است. همین اتحاد را در پرونده سوریه شاهد هستیم که باعث شده تا ایالات متحده از این پرونده خروج نسبی صورت بدهد. در این مسیر باید نیم نگاهی به مسائل و شرایط کنونی روسیه انداخت؛ واقعیت این است که الیگارشی دولتی و دموکراسی نصفه و نیمه در مسکو و همچنین فقیرتر شدن مردم و افت و خیزهای اقتصادی به سمت و سویی رفته است که اگر روسیه بخواهد وارد رقابت تسلیحاتی با ایالات متحده شود بدون تردید هزینههایش افزایش پیدا خواهد کرد و چالشهای داخلی برای پوتین تشدید خواهد شد.
وی در پایان خاظرنشان کرد: شروع و استمرار رقابت تسلیحاتی میان آمریکا و روسیه بدون تردید میتواند هزینههای اقتصادی و سیاسی هنگفتی برای روسها و پوتین داشته باشد و سرایت این چالش به داخل میتواند مخالفان دولت فعلی روسیه را تقویت کند. اگر به گذشته رجوع کنیم به خوبی میبینیم یکی از دلایلی که باعث فروپاشی شوروی شد، رقابت تسلیحاتی میان این کشور و ایالات متحده بود که منجر به چالش اقتصادی جدی برای مسکو شد. در مسیر باید متوجه بود که روسها و آمریکاییها به خوبی عواقب کارهای خود را میدانند و از این منظر مسکو همچنان بحث مذاکره و دستیابی به توافق را در دستور کار خود قرار داده است. بنابراین از این پس به بعد شاهد استفاده روسیه از سایر کارتهای خود خواهیم بود که در محورهای سیاسی، منطقهای، امنیتی، تسلیحاتی و اقتصادی نمایان خواهد شد.