گونتر مایر در نشست روندهای ژئوپولوتیک خاورمیانه و جهان عرب:
وقایع پس از بهار عربی از عوامل ظهور گروههای تروریستی بود
پروفسور «گونتر مایر» رئیس کنگره جهانی مطالعات خاورمیانه در نشست ژئوپولوتیکی خاورمیانه و جهان عرب که در دانشگاه تربیت مدرس تهران برگزار شده بود، با اشاره به اهمیتهای خاورمیانه و لزوم بررسی دقیق تحولات این منطقه تاکید کرد: خلائی در خاورمیانه به وجود آمد که موجب شد موانعی برای رشد این منطقه پدید آید.
به گزارش خبرنگار ایلنا، گونتر مایر تاکید کرد که در این خصوص میتوان سه محور را مورد بررسی قرار داد: اول اثرات دخالت آمریکا در این منطقه، دوم به وجود آمدن بهار عربی و سوم تفاوتها و مشکلات به وجود آمده در میان گروههای مذهبی و سیاسی این منطقه است.
وی ادامه داد: تفاوت عقیده میان شیعه و سنی باعث شد تا بنیادگرایان در این منطقه خیزش کنند و به نوعی از این خلاء استفاده کنند که البته نظریههای بسیار متناقض و حتی متفاوتی را در این خصوص ارائه دادند. با آمدن بوش پسر در آمریکا سیاستهایی ارائه شد که از آن به عنوان تغییر رژیم نام برد و در این راستا کشورهایی مانند ایران، عراق، سوریه، لیبی، یمن و حتی سومالی مدنظر قرار گرفت.
رئیس کنگره جهانی مطالعات خاورمیانه در تشریح دلایل به وجود آمدن داعش گفت: یکی از عواملی که برای از بین بردن ایران مدنظر قرار گرفت، به وجود آوردن گروهک تروریستی داعش بود. وقایع پس از بهار عربی هم یکی از عللی بود که موجب شد گروهکهای تروریستی پدید آید به طوری که تحولات عربی در تونس شروع شد، به مصر رخنه کرد و پس از آن به لیبی و یمن کشیده شد که نهایتاً شاهد سرنگونی نظام قذافی درلیبی بودیم و درشرایط فعلی هم سعی غربیها و متحدان عرب آنها در منطقه بر کنار گذاشتن بشار اسد است.
وی افزود: غربیها از طریق تشویق کردن جهان اهل تسنن و ترساندن آنها از تحولات داخلی و پیشرفتهای ایران توانستند سناریویی را کلید بزنند که نهایتاً موجب سست شدن اقتصاد و امنیت منطقه شد. همین موضوع را میتوانیم در مقالهای که در سال ۲۰۰۷ در نیویورک تایمز به چاپ رسید، ملاحظه کنیم به گونهای که در این سند آمده است که چگونه آمریکا، عربستان و اسرائیل منابع مالی و تسلیحاتی خود را برای از بین بردن نظام سوریه در اختیار تروریستها قرار خواهند داد. اما صحبتهایی که در روزنامهها و محافل دیگر منتشر میشد، تفاوتهای بسیار زیادی با واقعیتهای میدانی در سوریه داشت. به گونهای که در روزنامههای غربی صراحتا نوشته میشد بشار اسد در پی قتلعام در سوریه است اما در عمل واقعیت چیز دیگری را نشان میداد. سوال اینجا بود که چه کسی از این کشتارها سود میبرد به صورتی که اسد در آن موقع اعلام کرده بود که درصدد انجام اصلاحات در سوریه خواهد بود اما خارجیها این موضوع را قبول نداشتند.
رئیس انجمن مطالعات خاورمیانه آلمان با اشاره به پشتیبانیهای حزبالله لبنان از نظامیان سوریه گفت: پشتیبانیهای حزبالله لبنان از مناطق مرزی که در سوریه وجود دارد، قابل لمس است و به وضوح دیده میشود که نیروهای آموزش دیده خوبی در منطقه توانستهاند مانور خوبی برای عقب راندن تروریستها از سوریه و حتی مرزهای آن با لبنان صورت دهند. پشتیبانی روسیه هم که اخیرا و در حدود ۲۰ روز پیش تاکنون وارد میدان شده است بسیار موثر واقع شده که البته باید منتظر پشتیبانیهای عراق بوده و آن را مورد مطالعه قرار دهیم.
مایر با توجه به مواضع اخیر مصر و اقدامهای این کشور در حمایت از بشار اسد و سوریه عنوان کرد: نکته قابل توجه در پرونده سوریه ورود مصر به این پرونده و ارسال چندین تانک به سوریه بوده است که گفته شده تمامی این محموله نظامی در بندر لاذقیه تخلیه شده از سویی هم مصر درصدد است تا دوستی خود را همچنان با عربستان حفظ کند و از بعد دیگر به بشار هم کمک کند. ورود دریایی چین به حریم سوریه هم یکی از مواردی است که باید مد نظر قرار داده شود.
وی در تشریح تعداد گروههای تروریستی که اقدام به تحرکات نظامی علیه بشار اسد کردهاند، گفت: گروههایی که بشار اسد و سوریه را تحت الشعاع قرار دادهاند، به طور مشخص داعش، احرارالشام، جبهه النصره که شاخه القاعده در سوریه است، هستند که سلفیها هم در این میان توسط کویت، قطر و عربستان حمایت میشوند وبه موازات آن هم ترکیه، انگلستان، آمریکا، فرانسه و اردن هم اقدام به حمایت از ارتش آزاد یا همان تروریستهای به اصطلاح میانهرو میکنند در صورتی که واقعیت رقم ۴۰ گروه تروریستی در سوریه را حکایت دارد به گونهای که این تعداد از گروههای تروریستی که البته ۷۰۰ نفر از آنها از اتباع چچن هستند میتوانند علاوه بر سوریه تهدید بسیار جدی برای روسیه به شمار آیند.
استاد و رئیس مرکز مطالعات بینالمللی دانشگاه گونتبرگ آلمان با تقسیمبندی سطح تقابلات در سوریه تصریح کرد: جنگ فعلی در سوریه در سطوح بالایی در سطح آمریکا و روسیه شکل گرفته است و به نظرم در سطح اجرایی میان ایران و عربستان طرح شده و شکل گرفته است. کردها هم در این بین تقریبا بیطرف هستند اما حضور اسرائیل غیر قابل انکار است به نحوی که عمده حملات هوایی اسرائیل علیه سوریه به دلیل تهدیدات و حملات خمپارهای است که گفته میشود از سوی سوریه رخ داده است.
وی در تشریح مدل حضور داعش از ژانویه ۲۰۱۴ تا اکتبر ۲۰۱۵ خاطر نشان کرد: در این بازه تاریخی مشاهده میکنیم که حضور داعش در سوریه گستردهتر شده است و در مقابل هم نیروهای دولتی سوریه تا حدودی پیشروی داشته است. کردها در این بازه زمانی هم دچار تغییراتی شدهاند که در سال ۲۰۱۵ توانستهاند مناطق زیادی را تحت اختیار خود قرار دهند.
پرفسور مایر در بررسی حملات هوایی و دریایی که توسط روسیه علیه مواضع داعش صورت گرفته است، گفت: این حملات و خصوصا حملاتی که از سمت دریای خزر علیه مواضع داعش صورت گرفت، یکی از بینظیرترین و دقیقترین حملاتی است که درخاورمیانه و خصوصا در مقابل ادعای غربیها برای مبارزه با تروریسم در مقابل ائتلاف ضد داعش صورت گرفته است. به گونهای که غربیها و رسانههای متعلق به آنها به طور پیوسته درصدد این بودند که این حملات را تحتالشعاع قرار دهند تا جایی که آنها کاملا این حملات را ناموفق خواندند در صورتی که این حملات بسیار موفق و دقیق صورت گرفت. آرایش حملات هوایی روسیه بیشتر در مناطق غربی صورت گرفته که البته مقداری از آن به سمت مناطق شرقی هم سرایت کرد و موجب شد تامقداری از اراضی که سقوط کرده بودند، توسط نیروهای نظامی بشار اسد و ارتش سویه پس گرفته شود. شریان و محور اصلی ارسال سلاح به تروریستها از شهر حمص صورت گرفته است که در این مدت روسیه، سوریه و ایران توانستهاند این منطقه را از وجود تروریستها پاک کنند و به نظر میرسد که روسیه باید کرانه مدیترانه و خصوصا خط عبوری حمص را مورد حمله هوایی قرار دهد چرا که مهمترین زیرساختهای تروریستها و خط ارتباطی آنها در این محور قرار دارد که البته باید نیروهای ارتش سوریه در آنجا تقویت شود در شمال سوریه هم اعراب شیعه و مسیحی وحتی کردها توانستهاند تروریستها را مجبور به عقب نشینی کنند.
وی درباره اقدامهای ترکیه در سوریه افزود: ترکیه قصد داشت که یک حکومت عثمانی در سوریه شکل دهد و حتی درصدد نابودی کردهای سوریه بود که البته تا جایی آمریکا با ترکیه به صورت نامحسوس مقابله کرد که مقامهای آنکارا هم از این موضوع عصبانی هستند.
وی در پایان گفت: مسالهای که خصوصا پس از ورود روسیه به سوریه باید مد نظر قرار داده شود، ارسال سلاحهایی است که جدیدا از کانال عربستان به دست تروریستها در سوریه رسیده است چرا که تمامی این سلاحها برای هدف قرار دادن جنگندههای روس در نظر گرفته شده است. در روزهای قبل هم شاهد این بودیم که روزنامههای عربی مدعی شدهاند که هزاران نفر از سربازان ایران به سمت سوریه اعزام خواهند شد که اگر این موضوع صحیح باشد باید دید که چه اقدام موثری میتواند در این بین صورت گیرد. بنابراین به نظر نمیرسد که عربستان ومتحدان آن مانند امارات متحده عربی، ترکیه، قطر، اردن، پاکستان و حتی مالزی بتواند در این بین موفق باشد.