نبرد زیر زمین در جنوب لبنان؛ جزئیات عملیات محرمانه اسرائیل در ارتفاعات «علی الطاهر»

به گزارش ایلنا، رسانه اماراتی «ارم نیوز» در گزارشی اختصاصی به نقل از منابع امنیتی و میدانی لبنان مدعی شده‌ نیروهای ویژه اسرائیلی، از جمله یگان مهندسی عملیات ویژه «یهلوم» و یگان نخبه «سایرت متکال»، در ارتفاعات علی الطاهر عملیاتی را دنبال می‌کنند که فراتر از بمباران‌های معمول یا نفوذ مستقیم زمینی است.

بر اساس این ادعاها، نیروهای اسرائیلی ابتدا با استفاده از پهپادهای حرارتی بسیار کوچک، ورودی‌ها، منافذ تهویه و مسیرهای اضطراری مجتمع زیرزمینی را شناسایی کرده‌اند؛ مجتمعی که ده‌ها متر زیر زمین امتداد دارد.

این منابع مدعی‌اند ارتش اسرائیل به‌جای تخریب کامل شبکه تونلی، تلاش می‌کند با تزریق مواد شیمیایی و گازهای سنگین و خفه‌کننده، اکسیژن موجود در بخش‌های زیرزمینی را به‌تدریج کاهش دهد.

به ادعای منابع لبنانی، هدف از این اقدام، وادار کردن نیروهای حزب‌الله و نیروهای همپیمان به خروج از مسیرهایی است که پیشتر شناسایی و مین‌گذاری شده‌اند؛ اقدامی که به نیروهای اسرائیلی امکان می‌دهد افراد خارج‌شده را به اسارت بگیرند یا با استفاده از آثار حرارتی، آنها را ردیابی کنند.

پیشتر نیز رسانه‌های اسرائیلی از خروج شماری از افراد محاصره‌شده از تونل‌های ارتفاعات علی الطاهر خبر داده بودند. بر اساس این گزارش‌ها، تل‌آویو در تلاش است از افراد خارج‌شده برای شناسایی مسیرهای پشتیبانی حزب‌الله در مناطق کفررمان و النبطیه الفوقا استفاده کند.

مجتمع زیرزمینی؛ مقاوم در برابر محاصره

منابع لبنانی همچنین مدعی‌اند مجتمع زیرزمینی علی الطاهر سال‌ها پیش به‌گونه‌ای طراحی شده که بتواند برای مدت طولانی به‌صورت مستقل به فعالیت خود ادامه دهد.

به گفته این منابع، این مجتمع به سامانه‌های پیشرفته گردش اکسیژن، چاه‌های آب زیرزمینی و مولدهای برق کم‌صدا مجهز است؛ ویژگی‌هایی که می‌تواند کارایی تاکتیک اسرائیل برای کاهش اکسیژن و وادار کردن نیروهای حاضر در مجتمع به خروج را با محدودیت مواجه کند.

همزمان، تلاش‌های سیاسی برای تعیین تکلیف این منطقه نیز ادامه دارد. منابع لبنانی می‌گویند آمریکا از طریق کانال‌های دیپلماتیک در تلاش است طرحی را پیش ببرد که بر اساس آن، ارتفاعات علی الطاهر به منطقه‌ای عاری از سلاح تبدیل شود و کنترل آن به ارتش لبنان و نیروهای یونیفل واگذار شود.

در مقابل، به گفته این منابع، حزب‌الله این طرح را به‌طور کامل رد کرده است و واگذاری ارتفاعات را به معنای گشوده شدن مسیر تهدید علیه النبطیه، تضعیف خط دفاعی جنوب لبنان و فراهم شدن امنیت بیشتر برای منطقه «اصبع الجلیل» می‌داند.

چرا علی الطاهر برای اسرائیل اهمیت دارد؟

هشام احمد، کارشناس نظامی و راهبردی، ارتفاعات علی الطاهر را که حدود ۶۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد، یکی از نقاط کلیدی در بخش مرکزی و شرقی جنوب لبنان می‌داند.

او به «ارم نیوز» گفت صرف کنترل این ارتفاعات برای اسرائیل کافی نیست؛ زیرا تا زمانی که شبکه تونلی زیر آن فعال باشد، نیروهای اسرائیلی مستقر در ارتفاعات همچنان در معرض حملات پهپادی و کمین نیروهای حزب‌الله از زیر زمین قرار خواهند داشت.

به گفته این کارشناس، اسرائیل به همین دلیل به عملیات محرمانه اطلاعاتی و مهندسی روی آورده تا پیش از تثبیت حضور نظامی خود در سطح زمین، شبکه زیرزمینی را از کار بیندازد.

حسین ابووَرده، تحلیلگر سیاسی، نیز معتقد است ارتش اسرائیل در جنوب لبنان از راهبردی موسوم به «قضم تاکتیکی» و منزوی کردن ارتفاعات استفاده می‌کند.

او می‌گوید عملیات محرمانه کنونی با هدف قطع ارتباط علی الطاهر با منطقه الخیام و مسیر رود لیتانی و ایجاد یک کمربند آتشین به طول حدود سه کیلومتر دنبال می‌شود.

به گفته ابوورده، اسرائیل همچنین در پی تبدیل این ارتفاعات به یک پایگاه دیده‌بانی و شناسایی پیشرفته است تا بتواند شبکه ارتباطات بی‌سیم حزب‌الله در عمق جنوب لبنان را مختل کند.

این تحلیلگر معتقد است تلاش برای محاصره تونل‌ها تنها با هدف نابودی آنها انجام نمی‌شود، بلکه اسرائیل می‌خواهد به اطلاعات و کدهای رمزگذاری‌شده شبکه ارتباطی محرمانه حزب‌الله که در زیر زمین امتداد دارد، دست پیدا کند.

او در عین حال، دلیل سکوت اسرائیل درباره جزئیات عملیات علی الطاهر را نگرانی از شکست میدانی می‌داند. به گفته او، ورود مستقیم نیروهای نخبه اسرائیلی به تونل‌های مستحکم می‌تواند آنها را در معرض تله‌های انفجاری و کمین‌های مرگبار قرار دهد.

بر همین اساس، اسرائیل ترجیح می‌دهد با استفاده از ربات‌ها و تجهیزات مهندسی بدون سرنشین و با پیشروی تدریجی، منتظر پایان یافتن ذخایر مهمات یا منابع انرژی موجود در مجتمع زیرزمینی بماند.

علی الطاهر؛ فراتر از یک ارتفاع

تحولات اخیر نشان می‌دهد ارتفاعات علی الطاهر صرفا یک موقعیت جغرافیایی در نبرد جنوب لبنان نیست، بلکه به عرصه‌ای برای رویارویی اطلاعاتی، فناورانه و نظامی میان اسرائیل و حزب‌الله تبدیل شده است؛ رویارویی‌ای که می‌تواند بر موازنه قدرت در هرگونه مذاکرات سیاسی آینده درباره مرز لبنان و سرزمین‌های اشغالی تأثیر بگذارد.

در شرایطی که اسرائیل تلاش می‌کند با عملیات اطلاعاتی و مهندسی محرمانه، شبکه زیرزمینی این منطقه را شناسایی و از کار بیندازد و حزب‌الله نیز بر حفظ مواضع خود اصرار دارد، ارتفاعات علی الطاهر به یکی از نقاط حساسی تبدیل شده است که هر تحول در آن می‌تواند دامنه درگیری در جنوب لبنان را به‌سرعت گسترش دهد.