کرانه باختری در آستانه انتفاضه سوم؛ چه کسی جرقه انفجار را میزند؟
تشدید خشونت شهرکنشینان و تلاش برای اتصال شهرکهای یهودینشین و منزوی کردن مناطق فلسطینی، همزمان با محاصره خانوادههای فلسطینی در قصره، نشانههای یک بحران عمیقتر را آشکار کرده است؛ بحرانی که اسرائیل از تبدیل آن به انتفاضه سوم بیم دارد.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، افزایش حملات شهرکنشینان صهیونیست علیه فلسطینیان در کرانه باختری، همزمان با گسترش شهرکسازی و تلاش برای تغییر واقعیتهای جغرافیایی و جمعیتی منطقه، نگرانیها درباره وقوع یک انفجار امنیتی گسترده و حتی انتفاضه سوم را افزایش داده است.
در مرکز این تحولات، شهرک «قصره» در جنوب نابلس قرار دارد؛ جایی که سه خانواده فلسطینی در اطراف کوه «رأسالعین» برای بیستویکمین روز در محاصره هستند و همزمان حملات شهرکنشینان و محدودیتهای ارتش اسرائیل برای دسترسی به خانههای آنان ادامه دارد.
بر این اساس، مقامهای امنیتی اسرائیل هشدار دادهاند که تداوم خشونت شهرکنشینان ممکن است از کنترل خارج شده و زمینه را برای آغاز انتفاضهای جدید در کرانه باختری فراهم کند. خبرنگار الجزیره، نیز حملات اخیر شهرکنشینان را سازمانیافته توصیف کرده و گفته است شماری از مهاجمان از نیروهای ارتش یا نیروهای ذخیره اسرائیل هستند و برخی نیز به سلاحهای ارتش مجهزند.
این وضعیت از نگاه تحلیلگران، نشاندهنده همپوشانی فزاینده میان شهرکنشینان و نیروهای نظامی اسرائیل است؛ بهویژه آنکه در مواردی نیروهای اسرائیلی پس از حملات برای «جدا کردن طرفین» وارد منطقه شدهاند، اما شهرکنشینان بازداشت نشدهاند.
شهرکسازی و تغییر جغرافیای کرانه باختری
مهند مصطفی، پژوهشگر مسائل اسرائیل، معتقد است روند کنونی شهرکسازی تنها به توسعه شهرکها محدود نیست، بلکه ایجاد شبکهای از جادههای اختصاصی و اتصال شهرکها و کانونهای شهرکنشینی را دنبال میکند؛ اقدامی که میتواند پیوستگی جغرافیایی مناطق فلسطینی را از بین ببرد.
او سه هدف اصلی این روند را جلوگیری از تشکیل کشور فلسطینی، الحاق بخشهایی از کرانه باختری و وادار کردن فلسطینیان به کوچ در داخل یا خارج از این منطقه میداند.
منطقه «E1» نیز یکی از نقاط حساس این طرح به شمار میرود؛ زیرا اجرای پروژههای شهرکسازی در آن میتواند ارتباط جغرافیایی شمال و جنوب کرانه باختری را مختل و امکان تشکیل یک کشور فلسطینی یکپارچه را بیش از پیش تضعیف کند.
چرا خشونتها افزایش یافته است؟
تحلیلگران معتقدند تشدید حملات شهرکنشینان را باید در چارچوب تلاش برای تثبیت واقعیتهای جدید در کرانه باختری پیش از هرگونه تحول سیاسی در اسرائیل دید. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز بارها از گسترش شهرکسازی حمایت کرده است.
در همین حال، ادامه این سیاست میتواند نتیجهای برخلاف اهداف اعلامشده اسرائیل داشته باشد. از یک سو، گسترش شهرکها امکان تشکیل کشور فلسطینی را کاهش میدهد و از سوی دیگر، میتواند اسرائیل را به سمت واقعیت یک کشور دو ملیتی سوق دهد؛ سناریویی که به گفته منتقدان نتانیاهو، میتواند ماهیت اسرائیل بهعنوان یک رژیم یهودی را با چالش مواجه کند.
هشدار درباره انفجار در کرانه باختری
تحولات کنونی را میتوان حاصل همزمانی سه روند دانست: افزایش خشونت شهرکنشینان، شتاب گرفتن شهرکسازی و پروژههای اتصال شهرکها و در نهایت، هشدارهای نهادهای امنیتی اسرائیل درباره احتمال خارج شدن اوضاع از کنترل.
در شهر قصره، محاصره سه خانه فلسطینی تنها یک حادثه محلی نیست؛ بلکه تصویری کوچک از نبردی بزرگتر بر سر زمین، جغرافیا و آینده کرانه باختری است. همزمان با نصب موانع و محدودیت رفتوآمد فلسطینیان، شهرکنشینان به حملات خود ادامه میدهند و پروژههای شهرکسازی نیز در حال گسترش است.
از این منظر، مسئله دیگر تنها تعداد حملات شهرکنشینان نیست، بلکه پیامد سیاسی و جغرافیایی آنهاست. هرچه شهرکسازی و خشونت افزایش یابد، فضای موجود برای راهحل سیاسی محدودتر و احتمال انفجار امنیتی و شکلگیری انتفاضهای جدید بیشتر خواهد شد.
