آزمون بزرگ دمشق و حزبالله؛ آیا منافع مشترک بر اختلافات غلبه میکند؟
پیامهای دیپلماتیک اخیر میان سوریه جدید و حزبالله نشان میدهد دو طرف ادامه قطع ارتباط را پرهزینه میدانند؛ اما ایجاد اعتماد میان بازیگرانی با گذشتهای پرتنش، مسیری دشوار خواهد بود.
به گزارش ایلنا، پایگاه خبری «النشره» در تحلیلی نوشت: اظهارات اخیر شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله درباره آمادگی برای گفتوگو با مقامهای سوری و استقبال از برقراری رابطه با دولت جدید دمشق، در کنار مواضع مشابه وزیر خارجه سوریه، نشان میدهد دو طرف در حال آزمودن مسیری تازه برای مدیریت اختلافات و تعریف منافع مشترک هستند.
اگرچه روابط دمشق و حزبالله در سالهای گذشته بر پایه ائتلافی راهبردی و همکاری نزدیک شکل گرفته بود، تحولات سیاسی سوریه و روی کار آمدن ساختار جدید در این کشور، معادلات پیشین را تغییر داده است. اکنون دو طرف تلاش میکنند به جای بازگشت به مناسبات گذشته، چارچوبی جدید برای تعامل ایجاد کنند.
در دوران حکومت پیشین سوریه، دمشق نقش مهمی در پشتیبانی جغرافیایی و سیاسی از حزبالله داشت و این حزب نیز حمایت از دولت سوریه را بخشی از تقابل گستردهتر محور مقاومت میدانست. اما تغییرات سیاسی اخیر در سوریه، شرایطی متفاوت را رقم زده و دولت جدید دمشق تلاش دارد سیاست خارجی خود را بر پایه حفظ حاکمیت، برقراری روابط متوازن و جلوگیری از تبدیل شدن سوریه به میدان درگیریهای منطقهای تنظیم کند.
حزبالله نیز با وجود تفاوتهای سیاسی با دولت جدید سوریه، به اهمیت روابط با دمشق واقف است. مرزهای مشترک، مسائل امنیتی، روابط اقتصادی و جایگاه سوریه بهعنوان تنها همسایه زمینی لبنان، باعث شده ادامه قطع ارتباط کامل برای هیچیک از دو طرف گزینه مطلوبی نباشد.
از همین رو، پیامهای اخیر میان دو طرف را میتوان تلاشی برای سنجش شرایط و بررسی امکان آغاز مرحلهای جدید دانست؛ مرحلهای که بیش از آنکه بر پیوندهای ایدئولوژیک گذشته تکیه داشته باشد، بر منافع مشترک و ضرورت مدیریت اختلافات استوار است.
برای دمشق، برقراری ثبات در مرزها، کنترل مسیرهای قاچاق، تقویت جایگاه داخلی و خارجی و کاهش فشارهای بینالمللی اهمیت ویژهای دارد؛ اهدافی که بدون تعامل با جریانهای اثرگذار لبنانی، از جمله حزبالله، دشوار خواهد بود.
در مقابل، حزبالله نیز به رابطهای باثبات با سوریه نیاز دارد، چرا که هرگونه تنش پایدار در مرزهای دو کشور میتواند پیامدهای امنیتی و سیاسی برای لبنان به همراه داشته باشد. این حزب همچنین میداند تقابل مستقیم با دولت جدید سوریه، در شرایط فشارهای داخلی و منطقهای، هزینههای بیشتری به همراه خواهد داشت.
با این حال، بعید است روابط دو طرف به شرایط گذشته بازگردد. دولت جدید سوریه به دنبال ایجاد توازن در روابط خارجی خود و فاصله گرفتن از قرار گرفتن در یک محور منطقهای مشخص است، در حالی که حزبالله همچنان خود را بخشی از محور مقاومت میداند. همین اختلاف دیدگاه باعث میشود حتی در صورت بهبود روابط، برخی شکافهای سیاسی همچنان باقی بماند.
به نظر میرسد تعامل آینده دمشق و حزبالله بیشتر بر پایه یک رابطه عملگرایانه شکل خواهد گرفت؛ رابطهای که در آن همکاری در مسائل مشترک ادامه مییابد، اما اختلافات سیاسی نیز مدیریت میشود. آزمون واقعی این روند، در نخستین بحران جدی میان دو طرف مشخص خواهد شد.
