تفاهم واشنگتن–تهران زیر سایه روایتهای متضاد
منابع آمریکایی مطلع از روند مذاکرات میگویند میان اظهارات علنی دونالد ترامپ درباره توافق با ایران و محتوای پیشنویس در حال بررسی، اختلاف قابل توجهی وجود دارد و سند موجود هنوز در حد یک یادداشت تفاهم اولیه و غیرنهایی است.
به گزارش ایلنا، در حالیکه دونالد ترامپ در اظهارات علنی خود تصویری از یک توافق جامع با ایران ترسیم کرده، منابع آمریکایی مطلع از روند مذاکرات تأکید دارند که محتوای واقعی پیشنویس در دست بررسی، با این روایت فاصله قابل توجهی دارد و هنوز تا رسیدن به یک توافق نهایی و الزامآور، مسیر طولانی باقی مانده است.
«رأی الیوم» در گزارشی اختصاصی نوشت: همزمان با سکوت چندروزه رهبر ایران، فضای سیاسی پیرامون پیشنویس توافق وارد مرحله تازهای شده و همین موضوع واکنش تند ترامپ و طرح درخواستهایی برای اعمال اصلاحات سختگیرانهتر در متن را به دنبال داشته است؛ اقدامی که از سوی برخی ناظران نشانهای از بنبستهای پنهان در روند مذاکرات ارزیابی میشود.
بر اساس این گزارش و به نقل از منابع آگاه، رئیسجمهور آمریکا از طولانی شدن روند تصمیمگیری در تهران ناراضی است و تلاش دارد با تغییراتی در متن، فشار بیشتری بر طرف ایرانی وارد کند؛ در حالی که پیشتر تیمهای مذاکرهکننده دو طرف بر سر یک چارچوب اولیه به تفاهم رسیده بودند.
در گزارشی که از سوی رونن برگمن در رسانههای آمریکایی و اسرائیلی منتشر شده، آمده است چهار مذاکرهکننده اصلی از ایران و آمریکا بر سر یک «یادداشت تفاهم» به توافق رسیدهاند، اما این سند اساساً توافق نهایی محسوب نمیشود و صرفاً چارچوبی کلی برای توقف درگیریها و ورود به مرحله جدید مذاکرات است.
منابع مطلع تأکید میکنند که بخشی از روایتهای رسانهای در آمریکا، این پیشنویس را بهاشتباه بهعنوان یک توافق کامل در پرونده هستهای ایران معرفی کردهاند؛ در حالی که متن موجود فاقد جزئیات الزامآور و سازوکارهای اجرایی مشخص است.
یکی از این منابع تصریح کرده است که بخشی از تغییرات اخیر از سوی ترامپ، بیش از آنکه ماهیت فنی داشته باشد، ناشی از فشار سیاسی و نارضایتی از روند کند مذاکرات است؛ با این حال، بعید به نظر میرسد این تغییرات بتواند مبنای توافق جدیدی با طرف ایرانی قرار گیرد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این یادداشت تفاهم شامل چند محور کلی از جمله توقف درگیریها و کاهش تنش در برخی جبهههای منطقهای، بهویژه لبنان است؛ موضوعی که به اعتقاد ناظران میتواند معادلات مربوط به حزبالله و تحولات میدانی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین در این چارچوب، بازهای ۶۰ روزه برای ادامه مذاکرات پیشبینی شده که در صورت توافق طرفین قابل تمدید خواهد بود. در این مدت، موضوعات اصلی از جمله پرونده هستهای ایران، تحریمها و داراییهای بلوکهشده مورد بررسی قرار میگیرد.
یکی دیگر از محورهای مطرحشده، موضوع تنگه هرمز است که بر اساس پیشنویس، بازگشت آن به وضعیت پیش از جنگ مورد تأکید قرار گرفته، هرچند منابع آگاه میگویند اجرای چنین بندی با توجه به شرایط میدانی و امنیتی، پیچیده و زمانبر خواهد بود.
در بخش هستهای نیز، به اذعان منابع مطلع، متن موجود بسیار کلی تنظیم شده و هیچ سازوکار اجرایی مشخصی برای جمعآوری کامل مواد غنیشده یا برچیدن زیرساختهای هستهای ایران ارائه نمیدهد و این موضوع به مذاکرات مرحله بعد موکول شده است.
در جمعبندی این گزارش آمده است که اختلاف اصلی میان آنچه در رسانهها از زبان ترامپ مطرح میشود و آنچه در متن واقعی پیشنویس وجود دارد، در میزان جزئیات، تعهدآوری و ضمانت اجرایی است؛ موضوعی که به گفته ناظران نشان میدهد هنوز فاصله قابل توجهی تا شکلگیری یک توافق واقعی باقی مانده است.
