صفاتاج در گفتوگو با ایلنا بررسی کرد:
دلایل تشدید اختلاف میان حریدیها و نتانیاهو/امکانسنجی انحلال کنست اسرائیل
کارشناس مسائل منطقه گفت: شرایط کنونی باعث میشود که کنست و ساختار سیاسی اسرائیل، امنیت ملی و شرایط بحرانی موجود را فدای مطالبات خاص حریدیها نکنند.
مجید صفاتاج، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به تشدید اختلافات داخلی میان حریدی ها و نتانیاهو و احتمال انحلال کنست در گفتوگو با ایلنا اظهار کرد: واقعیت این است که ریشه اختلافات در بدنه رژیم صهیونیستی، نه محدود به امروز است و نه به یک یا دو عامل خلاصه میشود؛ بلکه دستکم به زمان شکلگیری و تأسیس رژیم جعلی اسرائیل بازمیگردد. در آن زمان، مهاجران یهودی از کشورهای مختلف، با گرایشهای فکری، سیاسی و نژادی متفاوت وارد فلسطین اشغالی شدند. اگرچه این مهاجرتها در ابتدا بهعنوان عاملی برای تقویت رژیم صهیونیستی تلقی میشد، اما بهتدریج همین تنوع، منشأ شکلگیری چالشها و اختلافات داخلی شد. در آغاز، اختلاف میان اشکنازیها (یهودیان غربیتبار) و سفاردیها یا یهودیان شرقیتبار شکل گرفت. پس از آن نیز شکافهایی میان یهودیان ساکن فلسطین اشغالی، جریانهای مذهبی مختلف و طوایفی مانند حسیدیها و غیره به وجود آمد چ هر یک از این گروهها به دلیل خاستگاه فکری، فرهنگی و اجتماعی متفاوت، تلاش میکردند منافع خود را حفظ و تثبیت کنند.
وی ادامه داد: یهودیان غربیتبار، یعنی اشکنازیها، از همان ابتدا بخش عمده قدرت سیاسی را در دست گرفتند، قوانین را تدوین کردند و عملاً اجازه ندادند دیگر گروهها، بهویژه سفاردیها، در مناصب بلندپایه سیاسی و اجرایی حضور مؤثری داشته باشند. در کنار این مسئله، یهودیان آفریقاییتبار نیز با تبعیضهایی مواجه بودند؛ بهگونهای که برخی جریانها حتی یهودی بودن آنان را بر اساس آموزههای دینی یهود زیر سؤال میبردند. در این میان، جریان حریدیها یا یهودیان فوقارتدوکس نیز همواره خود را تا حدی جدا از ساختار سیاسی و اجتماعی موجود در اسرائیل دانستهاند. این جریان معتقد است که اعضای آن نباید وارد مشاغل اجباری، بهویژه خدمت سربازی، شوند و باید از معافیتهای خاص برخوردار باشند. حریدیها بر این باورند که بهدلیل جایگاه مذهبی و حرکت در مسیر خاخامی، نباید وارد نهادهای نظامی و از جمله سربازی اجباری شوند؛ از همین رو، همواره برای کسب امتیازات ویژه تلاش کردهاند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: این اختلافات معمولاً در دورههایی که رژیم صهیونیستی درگیر جنگ با کشورهای پیرامونی، جبهه مقاومت و در سالهای اخیر ایران، حزبالله و حماس بوده، شدت بیشتری پیدا کرده است. بهویژه در جنگ اخیر، طبق اظهارات فرمانده ارتش و رئیس ستاد ارتش اسرائیل، کمبود نیروی انسانی در ساختار نظامی به یک بحران جدی تبدیل شده و تعداد داوطلبان کاهش یافته است. به همین دلیل، بار دیگر موضوع سربازگیری از میان حریدیها مطرح شده که خود به افزایش تنشهای داخلی دامن زده است. حریدیها همواره بهعنوان جریانی شناخته شدهاند که گاهوبیگاه با برگزاری اعتراضات و تظاهرات، برای ساختار سیاسی اسرائیل چالش ایجاد میکنند. اکنون نیز با توجه به تضعیف نسبی پایگاه اجتماعی و سیاسی دولت و همچنین شکننده بودن ائتلاف حاکم، این جریان تلاش میکند از وضعیت موجود به سود خود بهرهبرداری کند و در تعامل با جریانهای مخالف بنیامین نتانیاهو، نقش تأثیرگذاری ایفا کند.
وی افزود: ممکن است حریدیها در کنست نمایندگانی داشته باشند و حتی بتوانند بر روندهای سیاسی اثر بگذارند، اما اینکه بخواهند پارلمان اسرائیل را بهطور کامل به تعطیلی بکشانند، بعید به نظر میرسد؛ زیرا چنین اقدامی تبعات گستردهای برای اسرائیل خواهد داشت. البته این احتمال وجود دارد که شرایطی ایجاد کنند که نتانیاهو نتواند مانند گذشته یک ائتلاف اکثریت، حتی شکننده، تشکیل دهد و در این مسیر با شکست مواجه شود. اما تعطیلی کامل کنست در شرایط فعلی، برای جامعه اسرائیل قابل پذیرش نخواهد بود. در مورد انتخابات زودهنگام نیز باید گفت که این مسئله در اسرائیل مسبوق به سابقه است و در دورههای مختلف، انحلال کنست و برگزاری انتخابات پیش از موعد رخ داده است. در برخی از این دورهها، حزب لیکود و متحدانش توانستهاند کرسیهای بیشتری به دست آورند. اکنون نیز ممکن است حریدیها با همراهی جریانهای مخالف لیکود، زمینه انحلال موقت کنست و برگزاری انتخابات زودهنگام را فراهم کنند، اما این به معنای نادیده گرفتن مصوبات قبلی پارلمان یا تصویب قوانینی کاملاً در راستای منافع حریدیها نخواهد بود.
صفاتاج در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، اسرائیل اکنون با شرایطی بسیار بحرانی روبهرو است؛ از یکسو درگیر جنگ و بحرانهای امنیتی است، از سوی دیگر با مشکلات اقتصادی و سیاسی دستوپنجه نرم میکند. افزون بر این، رژیم صهیونیستی با انزوای بینالمللی نیز مواجه شده و حتی احتمال بروز اختلافات جدی میان این رژیم و دولت آمریکا، بهویژه شخص دونالد ترامپ، وجود دارد؛ چنانکه در جریان مذاکرات مربوط به ایران نیز نشانههایی از این اختلافات مشاهده شده است. مجموع این شرایط باعث میشود که کنست و ساختار سیاسی اسرائیل، امنیت ملی و شرایط بحرانی موجود را فدای مطالبات خاص حریدیها نکنند.
