سناریوی «معامله بزرگ» میان ایران و آمریکا؛ گام بهسوی توافق برد-برد؟
گزارشها از طرحی موسوم به توافق بزرگ میان ایران و آمریکا خبر میدهند که در آن، مسئله غنیسازی در قالب یک توافق برد-برد و با نظارت بینالمللی مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش ایلنا، روزنامه فرامنطقهای «رای الیوم» در گزارشی ادعایی نوشت: در حالی که تحرکات دیپلماتیک پشتپرده بهطور محسوسی افزایش یافته، گزارشها از شکلگیری سناریویی موسوم به «توافق بزرگ» برای مدیریت تنش میان ایران و ایالات متحده آمریکا حکایت دارد؛ سناریویی که هدف آن جلوگیری از یک «انفجار بزرگ» در منطقه عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، نزدیک شدن مذاکرات تهران و واشنگتن به نقطه بحرانی طی روزهای اخیر، باعث شد پاکستان بهعنوان میانجی با سرعت وارد عمل شده و با جلب همکاری روسیه و چین، برای ایجاد نوعی آتشبس پویا و جلوگیری از تشدید بحران تلاش کند.
در این میان، آلمان نیز بهصورت فعال اما پشتپرده وارد صحنه شده و با هشدار نسبت به پیامدهای یک درگیری گسترده، تلاش کرده مسیر مذاکرات را از بنبست خارج کند. گفته میشود برلین با تکیه بر تجربه خود در پرونده هستهای ایران، واشنگتن را نسبت به خطر یک جنگ طولانی و پرهزینه در منطقه آگاه کرده است.
آنچه این تحرکات را قابل توجه میکند، ارائه طرحی مشترک از سوی آلمان و پاکستان است که بر «بازتعریف کامل منازعه» و حتی «تقسیم حوزههای نفوذ» میان طرفها تاکید دارد؛ طرحی که بهزعم طراحان آن میتواند جایگزین سناریوی تقابل مستقیم شود.
در این چارچوب، گزارشها حاکی است که تهران اعلام کرده آمادگی ورود به یک توافق «برد-برد» را دارد؛ توافقی که در آن نه پیروزی مطلقی برای طرفی رقم بخورد و نه شکستی تحمیل شود، بلکه مسیر مذاکراتی طولانی، بدون پیششرط و بدون فشار حداکثری دنبال گردد.
یکی از محورهای کلیدی این پیشنهاد، احتمال موافقت ایران با تعلیق بلندمدت غنیسازی اورانیوم—احتمالاً تا ۱۵ سال—در ازای نظارت بینالمللی و به رسمیت شناختن برنامه هستهای صلحآمیز این کشور عنوان شده است؛ گزینهای که به باور برخی بازیگران اروپایی میتواند راه خروجی آبرومندانه برای واشنگتن فراهم کند.
در مقابل، اسرائیل بهشدت با چنین سناریویی مخالف است و آن را بهمنزله یک شکست راهبردی ارزیابی میکند؛ چرا که تعلیق غنیسازی بدون برچیده شدن کامل ظرفیتهای هستهای ایران، بهزعم تلآویو، توازن قوا را به زیان این رژیم تغییر خواهد داد.
در مجموع، آنچه در پشت صحنه جریان دارد، تلاشی چندلایه برای عبور از لبه بحران و حرکت به سمت یک معامله کلان است؛ معاملهای که اگرچه هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد، اما میتواند معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را بهطور اساسی دگرگون کند.
