تسلط روسیه بر لوهانسک چه اهمیتی برای مسکو دارد؟

شعیب بهمن، کارشناس مسائل روسیه طی یادداشتی برای ایلنا به تشریح تأثیرات تصرف لوهانسک توسط روسیه بر معادلات سیاسی و میدانی جنگ اوکراین پرداخت که به شرح زیر از نظر میگذرد: 

تسلط روسیه بر لوهانسک از جهات مختلف اهمیت دارد؛ چراکه در واقع پروژه‌ای را که از ابتدای جنگ برای خود تعریف کرده بودند، تکمیل کرده‌اند. برای روس‌ها اهمیت داشت که این پرونده به پایان برسد و اگر قرار باشد وارد فرایند آتش‌بس یا هر نوع توافقی برای خاتمه‌ جنگ شوند، از نظر سرزمینی به اهداف خاص خود رسیده باشند. همان‌طور که پیش‌تر نیز دیده شد، روس‌ها در مذاکرات مختلف به‌واسطه‌ امتیاز جغرافیایی که در اختیار داشتند، عملاً دست بالاتر را داشتند و اکنون نیز آن برتری برای روسیه تثبیت شده است.

نکته‌ مهم احتمال ورود به فاز بعدی است؛ یعنی ممکن است روس‌ها از دو جبهه‌ی شمالی و جنوبی تسلط خود را بر سایر مناطق اوکراین گسترش دهند. جبهه‌ی شمالی می‌تواند شامل خارکیف شود که پس از کی‌یف یکی از مهم‌ترین شهرهای اوکراین به‌شمار می‌رود. در آغاز جنگ نیز تلاش‌هایی برای ورود به خارکیف و تحت‌تسلط درآوردن آن صورت گرفت، اما به‌دلیل مشکلات لجستیکی، روس‌ها از پیگیری آن منصرف شدند. اکنون با توجه به پیشرفتی که در لوهانسک حاصل شده، احتمال دارد روس‌ها این طرح را در جبهه‌ی شمالی دنبال کنند.

در جبهه‌ جنوبی نیز ممکن است روس‌ها به سوی اودسا پیشروی کنند و اگر به اودسا دست یابند، دو پیامد مهم خواهد داشت؛ نخست اینکه با تسلط روسیه بر اودسا، ارتباط دولت اوکراین (به‌ویژه کی‌یف) با دریای سیاه قطع می‌شود و عملاً باقیمانده‌ی سرزمین اوکراین از منظر جغرافیایی تضعیف خواهد شد. دوم اینکه دست‌یابی روسیه به اودسا، علاوه بر کسب موقعیتی برجسته در ساحل دریای سیاه، ارتباط زمینی با ترانس‌نیستریا (در مولداوی) را نیز فراهم می‌سازد؛ چراکه سال‌هاست ترانس‌نیستریا خواهان جدایی از مولداوی و پیوستن به روسیه است و این مسئله می‌تواند کل ژئوپلیتیک و امنیت اروپا را تحت‌تأثیر قرار دهد.

بنابراین در شرایط فعلی، با توجه به تمرکز جهانی بر جنگ ایران، روس‌ها از این فرصت برای پیشروی و تسلط بر مناطق جدید در داخل اوکراین استفاده می‌کنند؛ و اروپایی‌ها نیز در غیاب حضور مؤثر آمریکا نشان داده‌اند که قادر به انجام اقدامات قابل‌توجهی در جنگ اوکراین نیستند.