تهدید، تعرفه و عقبنشینی؛ داستان ناتمام ترامپ و گرینلند
از تهدید به اعمال تعرفه علیه اروپا تا پیشنهاد اجاره پایگاههای نظامی، ماجرای گرینلند نشان داد که رویکرد تهاجمی ترامپ در سیاست خارجی، این بار با مقاومت جدی و هزینههای سیاسی سنگین روبهرو شده است.
به گزارش ایلنا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پس از هفتهها مطرح کردن خواستههای جسورانه برای خرید جزیره استراتژیک گرینلند، سرانجام نشان داد که در این موضوع به محدودیتهایی برخورد کرده است. ترامپ که پیشتر گفته بود تصرف این جزیره میتواند بزرگترین تصاحب سرزمینی در تاریخ آمریکا باشد، در کنفرانس داووس خواستههای خود را دوباره مطرح کرد.
در این کنفرانس اقتصادی جهانی، ترامپ از لحن تهدیدآمیز پیشین خود فاصله گرفت و خواسته خود را با لحن ملایمتری بیان کرد. وی خطاب به رهبران اروپایی گفت: «ما این قطعه یخ (گرینلند) را میخواهیم تا از جهان محافظت کنیم. شما میتوانید موافقت کنید، و ما بسیار سپاسگزار خواهیم بود. همچنین شما میتوانید رد کنید و ما این را فراموش نخواهیم کرد.»
به گزارش نیویورک تایمز، ترامپ این خواستهها را بهگونهای مطرح کرد که گویی در حال آزمایش حد و مرزهای روابط و توافقات موجود در پیمان آتلانتیک شمالی بود و تصور میکرد که تصاحب گرینلند برای همپیمانان ضعیفتر، هزینهای اندک در ازای حمایتهای نظامی ایالات متحده خواهد داشت. با این حال، این رویکرد مبتنی بر ارعاب و ایجاد عدم تعادل میان رقبای جهانی، در عرصه دیپلماسی بینالمللی با چالشهای جدیتری روبهرو شد.
ترامپ که پیشتر در مذاکرات تجاری با کشورهای دیگر از چنین روشهایی استفاده کرده، تهدید کرده بود که تعرفههای جدیدی را علیه دانمارک و کشورهای اروپایی دیگر وضع خواهد کرد. این تهدیدها باعث سقوط ناگهانی بازارهای جهانی شد، اما این بار با واکنشهای شدیدتری از سوی رهبران جهانی مواجه شد.
آغاز عقبنشینی ترامپ
پس از بازگشت ترامپ به واشنگتن، اولین نشانههای تغییر رویکرد او در برابر فشارهای بینالمللی ظاهر شد. در توییتی، ترامپ اعلام کرد که بهجای خرید کامل گرینلند، به دنبال «چارچوبی برای توافقات آینده» است. این تغییر در سیاست نشاندهنده عقبنشینی آشکار ترامپ از خواستههای قبلیاش بود و به نظر میرسید تلاشی برای حفظ وجهه خود پس از ناکامی در اعمال فشار بر دانمارک و سایر همپیمانان بود.
در پرواز بازگشت به آمریکا، ترامپ پیشنهاد کرد که ایالات متحده پایگاههای نظامی در گرینلند با «مدتزمان نامحدود» اجاره کند. این پیشنهاد به آمریکا اجازه میدهد تا در صورت نیاز، از این پایگاهها برای انجام پروژههای نظامی، از جمله دفاع موشکی، استفاده کند.
دلایل عقبنشینی ترامپ
به نوشته نیویورک تایمز، چند عامل مهم به این عقبنشینی منجر شد. نخستین عامل فشارهای اقتصادی جهانی بود؛ زیرا بحرانهای اقتصادی و سقوط بازارها توجه ترامپ را جلب کرده و او را وادار به بازنگری در سیاستهای خود کرد، بهویژه با توجه به وابستگی اقتصاد ایالات متحده به تجارت با اروپا.
عامل دوم اعتراضات شدید دانمارک و دیگر کشورهای اروپایی به تهدیدات ترامپ بود. دانمارک بارها اعلام کرده بود که هیچگاه گرینلند را نخواهد فروخت و تهدیدات ترامپ را نقض صریح نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم میدانست.
عامل سوم نیز به فشارهای داخلی برمیگشت. ترامپ بهسرعت متوجه شد که درخواستهایش برای تصاحب گرینلند با مقاومتهای گستردهای هم در داخل آمریکا و هم در سطح بینالمللی روبهرو خواهد شد؛ مقاومتی که میتوانست هزینههای سنگینی برای کشور به دنبال داشته باشد.
