توافق ترامپ با ناتو درباره گرینلند: گامی به سوی تسلط آمریکا بر منابع قطب شمال؟
رئیسجمهور آمریکا، از دستیابی به یک توافق با ناتو در خصوص گرینلند خبر داده است، توافقی که هنوز بهطور نهایی به امضاء نرسیده و به گفته ترامپ "نهایی نیست"؛ توافقی که میتواند بهطور مستقیم بر امنیت قطب شمال و منابع طبیعی این جزیره تأثیر بگذارد.
به گزارش ایلنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه از دستیابی به "توافقی" با دبیرکل ناتو در خصوص جزیره گرینلند خبر داد. این اقدام به نظر میرسد با هدف کاهش تنشها با متحدان اروپایی پس از اظهارات جنجالی ترامپ درباره تمایل ایالات متحده برای تصرف این جزیره صورت گرفته باشد.
ترامپ در پستی که در شبکه اجتماعی خود "تروث سوشال" منتشر کرد، اعلام کرد که طرفین "چارچوبی برای توافق آینده" در زمینه امنیت منطقه قطب شمال به توافق رسیدهاند. این اظهارنظر به نوعی عقبنشینی از تهدیدات قبلی ترامپ محسوب میشود، که در آن تهدید کرده بود تعرفههای گمرکی بر هشت کشور اروپایی اعمال خواهد کرد که با درخواستهای ترامپ در خصوص گرینلند مرتبط بودند.
رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد که این توافق به ایالات متحده "تمام خواستهها" در زمینه مسائل امنیتی و حقوق بهرهبرداری از معادن را فراهم میآورد. اما او در عین حال تصریح کرد که این "توافق بلندمدت" هنوز به طور قطعی نهایی نشده است.
گسترش حضور نظامی آمریکا و پروژه "گنبد طلایی"
براساس گزارشهای منتشر شده، مذاکرات در حال پیشرفت است و شامل برنامه دفاعی ایالات متحده به نام "گنبد طلایی" میشود. این سیستم دفاع موشکی چندلایه که هزینه آن حدود 175 میلیارد دلار پیشبینی شده، برای نخستین بار سلاحهای آمریکایی را به فضا منتقل خواهد کرد. همچنین، منابع اروپایی اعلام کردهاند که ناتو ممکن است گزینهای برای گسترش حضور نظامی آمریکا در گرینلند از طریق ساخت پایگاههای اضافی با همکاری دانمارک را مورد بررسی قرار دهد. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا این موارد بخشی از چارچوب توافق اعلامشده توسط ترامپ است یا خیر.
ناتو بر حفاظت از قطب شمال تأکید میکند
مارک روته، دبیرکل ناتو، در این زمینه اظهار داشت که موضوع "کنترل ایالات متحده بر گرینلند" به طور رسمی در نشست خود با ترامپ در داووس مطرح نشده است، اما او بر اهمیت حفاظت از مناطق قطب شمال در مقابل تهدیدات فزاینده روسیه و چین تأکید کرد. روته گفت: "ما باید بر حفاظت از این بخش حیاتی از جهان تمرکز کنیم"؛ گفتوگوها میان ایالات متحده و دانمارک ادامه دارد تا از نفوذ اقتصادی و نظامی کشورهای خارجی در گرینلند جلوگیری شود.
پیشینه تنشها و مسائل ژئوپولیتیکی گرینلند
مسأله مالکیت و "حق" ایالات متحده بر جزیره گرینلند به یکی از موضوعات جنجالی تبدیل شده است که نگرانیهای زیادی در اروپا به وجود آورده است. ترامپ پیشتر گرینلند را جزیرهای "سرد و غیرقابل سکونت" توصیف کرده و تأکید کرده بود که ایالات متحده سالهاست که مسئول دفاع از قاره اروپا است. او این درخواستها را تلاشی برای حفظ امنیت ملی آمریکا به جای یک اقدام توسعهطلبانه میداند.
در همین حال، اظهارات ترامپ نگرانیهایی را برای ساکنان گرینلند ایجاد کرده است. دولت محلی این جزیره دستوراتی برای آمادگی در شرایط اضطراری صادر کرده و از ساکنان خواسته شده تا مواد غذایی و سوخت برای پنج روز ذخیره کنند.
گرینلند: میدان رقابتهای ژئوپولیتیکی در قطب شمال
گرینلند با موقعیت استراتژیک و منابع غنی معدنی و انرژی، به یکی از میدانهای رقابتهای ژئوپولیتیکی پیچیده تبدیل شده است که هرگونه اقدام آمریکا در این منطقه تحت نظارت دقیق متحدان و رقبای ایالات متحده قرار دارد. این پرونده نشاندهنده تنشهای مداوم میان منافع آمریکا و اروپا در قطب شمال است، جایی که قدرتهای بزرگ در حال رقابت برای نفوذ نظامی و بهرهبرداری از منابع طبیعی هستند.