هاوانا در آستانه بحران و سقوط: ترامپ کوباییها را به انتخابی سخت وادار کرد
در حالی که ترامپ با افزایش تهدیدات علیه حکومت کوبا، از «سقوط قریبالوقوع» آن سخن گفته، کوباییها در برابر یک انتخاب دشوار قرار دارند: شورش برای تغییر یا فرار از کشور به دلیل فشارهای اقتصادی و اجتماعی.
به گزارش ایلنا به نقل از ارمنیوز، با شدت گرفتن تهدیدات ایالات متحده و اظهارات اخیر رئیسجمهور دونالد ترامپ مبنی بر اینکه «کوبا به زودی سقوط خواهد کرد»، مردم کوبا اکنون در برابر یک انتخاب دشوار قرار دارند: آیا باید علیه رژیم حاکم شورش کنند و انقلاب دیگری را رقم بزنند، یا از کشور فرار کنند تا از فشارهای اقتصادی و اجتماعی شدید رهایی یابند؟ ترامپ در این خصوص هشدار داده که باید پیش از رسیدن به شرایط بحرانی، توافقی با حکومت کوبا حاصل شود، در حالی که برخی مقامات آمریکایی از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه، احتمال دخالت نظامی مستقیم را نیز مطرح کردهاند.
بحران اقتصادی کوبا: از کمبود کالا تا مهاجرت انبوه
کوبا که اکنون 67 سال از انقلاب فیدل کاسترو میگذرد، در حال گذراندن یکی از شدیدترین بحرانهای اقتصادی خود در تاریخ معاصر است. فروشگاههایی با قفسههای خالی، قطع مداوم برق و انباشته شدن زبالهها در خیابانها تنها بخشی از مشکلات اساسی است که مردم کوبا با آن دست و پنجه نرم میکنند. این شرایط بحرانی اقتصادی، مردم کوبا را در برابر موجی از مهاجرتها قرار داده که بزرگترین موج مهاجرت از زمان انقلاب بهشمار میرود. در سال 2021، اعتراضات گستردهای به دلیل کمبود کالاها در دوران پاندمی کووید-19 در کوبا به وقوع پیوست که با سرکوب شدید دولت مواجه شد و منجر به فرار هزاران نفر از کشور شد. از آن زمان، میلیونها کوبایی دیگر به دلیل شرایط اقتصادی و اجتماعی دشوار به کشورهای دیگر پناه بردهاند.
افزایش تهدیدات ترامپ و احتمال مداخله نظامی
در حالی که کوبا با بحران داخلی روبرو است، ترامپ نیز تهدیدات خود علیه حکومت کوبا را افزایش داده است. ترامپ که در دوران ریاستجمهوری خود فشارها علیه کوبا را شدت بخشیده، اخیرا اعلام کرده است که «کوبا به سرعت در حال سقوط است» و از لزوم انجام توافق فوری سخن گفته است. این اظهارات بخشی از استراتژی موسوم به «دونرو» است که هدف آن تغییرات عمده در سیاستهای نیمکره غربی به ویژه در راستای مقابله با نفوذ روسیه و چین در این منطقه است. تهدیدات ترامپ بهویژه پس از عملیات نظامی ایالات متحده در ونزوئلا و بازداشت نیکولاس مادورو، رپیسجمهور پیشین آن، شدت گرفته است.
راهحلها و رویکردهای خارجی کوبا
کوبا بهمنظور مقابله با بحران اقتصادی خود به شدت به روابط با کشورهای دیگر وابسته است. این کشور پس از فروپاشی اتحاد شوروی، به روابط تجاری با کشورهای نظیر ونزوئلا و مکزیک اتکا کرده است. در دوران بحران نفتی در ونزوئلا، کوبا توانسته بود از طریق اعزام پزشکان و معلمان به این کشور، نفت دریافت کند. همچنین، با کاهش فشارهای اقتصادی آمریکا، مکزیک به عنوان یک شریک اقتصادی جدید برای کوبا مطرح شده است. در این میان، وضعیت روابط کوبا با روسیه و چین نیز در حال تغییر است و تحولات جدید میتواند بر همکاریهای این کشورها با کوبا تأثیر بگذارد.
بحرانهای اجتماعی و سیاسی داخلی
بحران اقتصادی شدید در کوبا موجب افزایش نارضایتیها و بحرانهای اجتماعی شده است. بیکاری گسترده، کمبود کالاهای اساسی و مشکلات اجتماعی دیگر باعث شده است که تعداد بیشتری از شهروندان تصمیم به مهاجرت بگیرند. عمر إیفرلینی بیریز فیلانویفا، استاد اقتصاد که به دلیل انتقاد از سیاستهای دولت از دانشگاه هاوانا اخراج شده است، معتقد است که این موج عظیم مهاجرت نشاندهنده از دست رفتن امید به بهبود اوضاع است. با این حال، او هشدار میدهد که پیشبینیها در مورد سقوط قریبالوقوع رژیم کوبا اشتباه است و مردم این کشور در 67 سال گذشته توانستهاند خود را با فشارهای خارجی تطبیق دهند.
تقابل نسلها در سیاستهای آمریکا
سیاستهای ترامپ در قبال کوبا موجب اختلاف نظر شدید میان نسلهای مختلف جامعه کوبایی-آمریکایی شده است. نسلهای مسنتر که شاهد انقلاب و تغییرات اجتماعی و اقتصادی در کوبا بودهاند، از فشارهای ترامپ حمایت میکنند و آن را راهی برای سرنگونی رژیم میدانند. اما نسل جوانتر که بیشتر به کمکهای مالی خانوادههایشان در کوبا وابستهاند، سیاستهای ترامپ را علیه منافع مردم کوبا میبینند و معتقدند که این سیاستها تنها وضعیت را برای مردم دشوارتر میکند.
کوبا در حال حاضر در برابر یک دوراهی بزرگ قرار دارد: انتخاب میان مبارزه انقلابی برای حفظ حکومت، یا فرار از کشور بهدلیل بحرانهای اقتصادی و اجتماعی. تهدیدات ترامپ و تنشهای بینالمللی پیچیدگیهای بیشتری به وضعیت داخلی این کشور افزوده است. آینده کوبا به توانایی این کشور در مدیریت بحرانهای داخلی و خارجی و سازگاری با تحولات بینالمللی وابسته خواهد بود.
