مترجمیار یا فرمزن کیست؟
آیا تا به حال، چیزی در مورد شغل مترجمیاری یا فرمزنی شنیدهاید؟ مترجمیار، در واقع، یار مترجم رسمی دادگستری است و در پیشبرد کارها به او کمک میکند. اما واقعاً مترجمیار کیست؟ چگونه به مترجم رسمی کمک میکند؟ در این مطلب، هر آنچه باید در مورد مترجم یا فرمزن بدانید برایتان خواهیم گفت. با ما همراه باشید!

مترجمیار یا فرمزن کیست؟
مترجمیار یا فرمزن شخصی است که اولین مرحله ترجمه رسمی را انجام میدهد؛ ترجمههای رسمی اسناد و مدارک را انجام میدهد و آنها را برای نهاییسازی و ارزیابی مجدد در اختیار شخص مسئول قرار میدهد. بنابراین وظیفه مترجمیار انجام ترجمه اولیه یک سند است.
مترجمیار اطلاعات مربوط به شخص مورد نظر را در فرمهای مورد نظر وارد میکند و در صورت نیاز، متن قرارداد، مدرک یا سند را ترجمه میکند. مترجمیار خودش فرم میسازد یا در برخی مواقع، دارالترجمه این فرمها را در اختیارش قرار میدهد. مثلاً، اگر شخصی قصد دارد شناسنامهاش را برای هدفی ترجمه کند، مترجمیار اطلاعاتش را در فرم آماده جاگذاری میکند. بدین ترتیب، مترجمیار مرحله اولیه را انجام میدهد و کار بررسی را به مترجم رسمی میسپارد. در سال اخیر با توجه به کرونا و لزوم دورکاری دارالترجمه ساترا به آدرس https://satraa.com/ اولین دارالترجمه ایران است که زیر ساخت دورکاری را برای مترجم یارها پیاده سازی کرده است.
اهمیت شغل مترجمیاری در چیست؟
ترجمه رسمی شغلی دشوار و پراسترس است. مترجم رسمی باید دقت بالایی داشت و علاوه بر انجام ترجمه و مُهر کردن آنها، کارهای دیگری را نیز انجام دهد. ترجمه رسمی حساسیت و دقتی بالایی را میطلبد و همواره، این تردید وجود دارد که شاید عبارتی در ترجمه رسمی بازگوکننده پیام سند اصلی نباشد. چنین اتفاقی میتواند تبعات قانونی ناگواری را برای صاحب سند در پی داشته باشد.
در نتیجه، در دارالترجمههای رسمی، افرادی را با عنوان مترجمیار استخدام میکنند تا به مترجم رسمی کمک کنند و امکان اشتباه را به حداقل برسانند.
چرا به مترجمیار فرمزن میگوییم؟
فرمزن، همانگونه که از نامش پیدا است، کسی است که فرمی را تکمیل میکند. مواردی مانند مدارک دانشگاهی، مجوزهای مختلف و کارت ملی، الگوهای ثابتی دارند. در ترجمه رسمی، برای صرفهجویی در زمان و افزایش دقت عمل، معمولاً این فرمها از قبل تهیه میشوند. کار فرمزن پر کردن فرم مربوطه برای متقاضی ترجمه رسمی است. البته، در صورت لزوم، متون را نیز به زبان مقصد ترجمه میکند.
مهارتهای حرفه مترجمیاری چیست؟
و اما مترجمیار به چه مهارتهایی نیاز دارد؟ شاید فرمزنی این تلقی را ایجاد کند که فرمزن الگوهای مشخصی دارد و هر شخصی میتواند فرمزنی را انجام دهد. اما اینگونه نیست:
اولاً، فرمزن مترجم نخستین یک سند است و حتی ممکن است مجبور شود کل سند را ترجمه کند. مثل هنگامیکه برای مدارک بورس تحصیلی، نیاز به ترجمه توصیهنامه یک استاد دانشگاه باشد.
درثانی، حساسیت کار ترجمه رسمی بهقدری بالا است که کوچکترین اشتباه تبعات سنگینی را در پی خواهد داشت. ثالثاً مقررات کشورهای مختلف و ظرایف قانونی مربوط به آنها، ترجمه رسمی مترجمیار را به کاری تخصصی تبدیل میکند. حتی در برخی کشورها دورههای تخصصی با اعطای گواهینامه برای مترجمیاری یا دستیاری مترجم رسمی برگزار میکنند. بنابراین مترجمیاری، نیز همانند هر شغل تخصصی دیگری، صلاحیتهای حرفهای خاص خود را را دارد.
در ادامه، مهمترین مهارتهای لازم بری مترجمیاران را برایتان خواهیم گفت:
- تسلط بر زبان مبدأ و مقصد: فرمزن حرفهای باید مسلط به زباهای مبدأ و مقصد باشد. تسلط نداشتن بر ظرایفهای زبان مبدأ و مقصد، اعم از قواعد نگارش، دستورزبان و طرز بیان، باعث بروز خطاهای ترجمه میشود و ممکن است تبعات حقوقی در پی داشته باشد.
- آگاهی از مقررات کشور مقصد: آگاهی از مقرراتی نظیر مهاجرت، سیستم حقوقی و قضایی و فرآیندهایی نظیر صدور مجوزها و اقامت از جمله مواردی است که مترجمیار را برای درک بهتر اسناد و جزئیات ترجمه رسمی آماده میکند.
- تسلط بر فن ترجمه: ترجمه در واقع فن بیان عین موضوع به زبانی دیگر است. شاید ظرافتهای زبان مقصد مترجمیار را برای بهترین معادلیابی با چالش مواجه سازد، اما با تقویت مهارت و تمرین مستمر میتوان بر چنین چالشهایی فائق آمد.
- شناخت الگوهای ترجمه: یکی از مهارتهای مختص فرمزن، شناخت دقیق الگوهای ترجمه اسناد مختلف است. دعاوی حقوقی معمولاً ترجمه رسمی اسناد متنوعی را میطلبند. با توجه به اینکه از دست رفتن زمان، در اینگونه موارد، منجر به زیانهای جبرانناپذیری میشود، لذا الگوهای فرمزنی در اینجا نقش مهمی دارند.
- تعهد، امانتداری، وقتشناسی و صداقت: بهطور خلاصه، مترجمیار باید همۀ ویژگیهای یک مترجم خوب را داشته باشد.

چه اسنادی معمولاً در قالب فرمزنی ترجمه رسمی میشوند؟
هر سندی که برای ترجمه رسمی ارائه میشود، قابلیت فرمزنی ندارد. چراکه فرمزنی صرفاً برای اسنادی با الگوی مشابه از نظر فرمت و محتوا قابل اجرا است. مثلاً، مترجمیار باید متن وصیتنامه را بهطور کامل ترجمه کند و جهت بررسی و تأیید به مترجم مسؤول تحویل دهد. اما گواهی فوت الگوی ثابتی دارد، لذا الگوی آن را میتوانیم در ترجمه رسمی اصطلاحاً فرمزنی کنیم. مهمترین اسنادی که در کشور ما قابلیت فرمزنی توسط مترجمیاران را دارند به شرح زیر است:
- اسناد هویتی: شناسنامه، کارت ملی، گواهی فوت، انحصار وراثت، اساسنامه و اظهارنامه ثبت شرکتها.
- گواهینامهها و مجوزها: گواهینامه رانندگی و تحصیلی، پایان خدمت، کارت بازرگانی و دفترچه بیمه.
- اسناد مالکیت، اجاره، ازدواج، فرزندخواندگی و طلاق.
- اسناد حقوقی و قضایی: وکالتنامه، تعهدنامه، اقرارنامه، قراردادها، احکام، گواهی محضری، گواهی منع تعقیب، گواهی سوء پیشینه کیفری و توقیف.
- اسناد مالی: اظهارنامههای مالیاتی، صورتهای مالی، فهرست بیمه، بارنامه، گواهیهای بانکی و فهرست حقوق و دستمزد.
تا به اینجا، دانستید مترجمیار کیست و چه وظایفی دارد. مترجمیار اولین مرحله از ترجمه رسمی را پیش میبرد؛ گاهی با فرمزنی و گاهی با ترجمه متن. فرمزن ترجمه رسمی را برای بازدید مجدد مترجم مسؤول آماده میکند. این فرآیند ترجمه و بازبینی دوگانه ضریب اطمینان را در ترجمه رسمی افزایش میدهد. در ترجمه رسمی بروز خطاهای انسانی میتواند تبعات سنگینی را در پی داشته باشد. لذا مترجمیاری را میتوانیم شغلی بسیار تخصصی و مستلزم دقت و مهارت بالا بدانیم. فرمزنی باعث تسریع و تسهیل در ترجمه رسمی میشود.